Nhịp sống căng thẳng có thể khiến chúng ta ngủ không ngon giấc. Làm việc trong thời gian quá dài, hay vui chơi quá mệt mỏi đều ảnh hưởng đến chất lượng của giấc ngủ. Có một số bệnh và nguyên nhân tinh thần cũng ảnh hưởng đến giấc ngủ. Vì vậy, phải chú trọng giấc ngủ, bằng không chúng ta phải trả một giá đắt cho sức khỏe.Đối với những người bị mất ngủ. Sự lựa chọn sáng suốt nhất là nên ăn những thức ăn giàu Vitamin B, Magie, Vitamin D, Tryptophan sẽ giúp cho giấc ngủ trọn vẹn và không phải thức giấc giữa đêm. Nhưng tốt nhất là dùng những thức ăn kết hợp được cả 4 chất trên sẽ giúp bạn trị mất ngủ.

Những loại thức ăn tự nhiên giúp bạn trị mất ngủ

– Vitamin nhóm B: Loại thức ăn chứa nhiều Vitamin nhóm B sẽ giúp hệ thần kinh hoạt động tốt cơ thể sẽ thoải mái và giấc ngủ sẽ sâu hơn. Ở những người mất ngủ, nồng độ vitamin B1 trong máu thường rất thấp. Do đó, nên ăn những thức ăn giàu loại sinh tố này như gạo lức, thịt lợn tươi, cá tươi, gà, sữa đậu nành, măng tây.

– Vitamin D  tham ra vào quá trình tổng hợp canxi cùng với Magie. Vitamin D cũng là một yếu tố quan trọng đối với giấc ngủ. Vitamin D cung cấp vào cơ thể bằng cách tiếp xúc với ánh sáng mặt trời vào buổi sáng sớm.

– Magie: Nhiều nghiên cứu cho thấy, mất ngủ là dấu hiệu đầu tiên của tình trạng thiếu magiê vì chất này có chức năng làm thư giãn cơ bắp tự nhiên… Những thức ăn giàu magiê là: rau mồng tơi, rau bina (spinach), rau muống, rau dền, trái bơ, hạnh nhân, hạt bí, chocolate, lúa mạch.

– Tryptophan: Có nhiều trong thịt gà, lạc… Chất này có thể gây buồn ngủ do làm tăng nồng độ serotonin trong não. Nếu thấy đói bụng trước khi ngủ, hãy uống một ly sữa ấm với chút mật ong, kèm vài hạt hạnh nhân, một miếng gà tây ăn với bánh mì, nui hay cơm. Điều này sẽ giúp cho tryptophan mau được hấp thu vào máu.

Tại Bệnh viện Chợ Rẫy (TP. Hồ Chí Minh), Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), những năm gần đây lượng bệnh nhân đến khám được phát hiện mắc rối loạn giấc ngủ do bị căng thẳng trong công việc hay bị stress trong cuộc sống ngày càng nhiều. Áp lực lớn của xã hội công nghiệp, môi trường sống thay đổi và do kinh tế khiến con người căng thẳng quá mức hay những bức xúc về xã hội, công việc, khủng hoảng tâm lý, tình cảm, stress mạnh làm cho rối loạn giấc ngủ gia tăng.

Trong số các loại quả, bí đỏ là nhà vô địch về hàm lượng sắt, giàu vitamin, muối khoáng cũng như các axit hữu cơ. Axit ascorbin có trong bí đỏ giúp tránh cảm, vitamin nhóm B giúp giảm mệt mỏi, cáu giận và mất ngủ, củng cố tóc và móng chân, tay.

Bí đỏ có nhiều tính năng chữa bệnh. Khi bị bệnh về gan, nên ăn càng nhiều cùi bí đỏ sống càng tốt. Còn nếu bạn cảm thấy bí đỏ sống không ngon, có thể ăn cháo bí đỏ nấu với gạo. Khi bị mất ngủ, buổi tối bạn nên dùng nước ép bí đỏ hoặc nước nấu bí đỏ với mật ong.

Nước ép bí đỏ cũng rất tốt đối với người bị bệnh tiểu đường và những rối loạn khác nhau về trao đổi chất. Người ta dùng cùi bí đỏ tươi giã nát để đắp vào những vùng bị eczema, bỏng, nổi ban, mụn trứng cá và những nơi bị viêm khác trên da.

Những người phải đứng lâu trong ngày cũng có thể dùng cùi bí đỏ tươi giã nát để loại bỏ cơn đau dưới chân. Dầu ép từ hạt bí đỏ được coi là một sản phẩm dinh dưỡng phòng chữa bệnh. Dầu bí đỏ có ảnh hưởng tốt tới gan, giúp cho những người bệnh tuyến tiền liệt, ngăn ngừa béo phì, cải thiện thành phần máu, loại bỏ cholesterol. Y học dân tộc khuyên nên thường xuyên sử dụng hạt bí đỏ khô.

Trong đời sống thường ngày, người ta hay nấu canh bí đỏ với đậu phộng giã dập và rau ngót, hoặc món bí đỏ chiên.

(Theo nongnghiep.vn)

Tim lợn 1 quả (bỏ phần mỡ, thái mỏng), hạt sen 30 g (bỏ tâm), long nhãn 15 g, bách hợp 30 g. Tất cả cho vào nồi, đổ vừa nước, đun to lửa cho sôi rồi dùng lửa nhỏ hầm kỹ trong 1 giờ. Khi chín, chế thêm gia vị, ăn trong ngày. Nếu dùng hạt sen và bách hợp tươi thì càng tốt nhưng lượng phải nhiều hơn một chút.

Bài thuốc này có công dụng bổ tâm, dưỡng tỳ, an thần; thích hợp với những người suy nhược thần kinh, ngủ kém, hay quên, giấc ngủ nhiều mộng mị. Ngoài ra, nó cũng giúp bổ phế, giảm ho cho những người có các bệnh đường hô hấp. Không dùng cho người đang bị cảm mạo, sốt. Theo dinh dưỡng học cổ truyền, các vị thuốc được dùng trong bài này có những đặc điểm sau:

– Tim lợn: Vị ngọt mặn, tính bình; có công dụng dưỡng tâm, an thần, chống co giật và cầm mồ hôi. Tim lợn thường được dùng để chữa mất ngủ do tâm khí suy nhược với các triệu chứng rối loạn giấc ngủ, hay hồi hộp, đánh trống ngực, đầu choáng, mắt hoa, dễ vã mồ hôi, dễ kinh sợ. Dân gian thường hấp cách thủy tim lợn với một chút thần sa để chữa chứng hồi hộp, mất ngủ.

– Hạt sen: Vị ngọt, tính bình, có công năng kiện tỳ, dưỡng tâm, an thần; đặc biệt tốt đối với những trường hợp mất ngủ kèm theo cảm giác bứt rứt, bồn chồn không yên, miệng khô họng khát, nóng trong ngực.

– Long nhãn: Vị ngọt, tính ấm, có tác dụng bổ tâm, an thần, dưỡng huyết, ích tỳ, dùng rất tốt cho những trường hợp mất ngủ do thiếu máu.

Bài 2: Chè mạch môn

Khiếm thực 30 g, ý dĩ 30 g, mạch môn 30 g, hạt sen 30 g, đường phèn lượng vừa đủ. Hạt sen bỏ tâm, mạch môn không bỏ lõi, khiếm thực và ý dĩ rửa sạch, tất cả đem ngâm với nước sạch khoảng 20 phút. Sau đó, cho khiếm thực và ý dĩ vào nồi, đổ nước, đun to lửa cho sôi rồi dùng lửa nhỏ hầm nhừ chừng 30 phút. Tiếp theo, cho hạt sen và mạch môn vào, đun tiếp khoảng 20 phút nữa là được, chế thêm đường phèn, ăn trong ngày.

Thuốc có công dụng thanh tâm, an thần, thích hợp cho những người mất ngủ có kèm theo các triệu chứng bồn chồn, bứt rứt không yên, tinh thần suy sụp… Sau đây là đặc điểm của từng vị thuốc:

– Mạch môn: Vị ngọt, tính mát, có tác dụng dưỡng âm, nhuận phế, thanh tâm, trừ phiền, làm hết cảm giác bứt rứt, bồn chồn. Theo dược lý học hiện đại, mạch môn có tác dụng trấn tĩnh, chống co giật, tăng sức co bóp của tim và chống loạn nhịp.

– Ý dĩ: Vị ngọt, tính mát, có công năng kiện tỳ, lợi thủy, trấn tĩnh, giảm đau.

– Hạt sen và khiếm thực: Hai vị này phối hợp tạo nên tác dụng liễm khí, làm hết cảm giác bồn chồn.

ThS Hoàng Khánh Toàn, Sức Khoẻ & Đời Sống

Mất ngủ tuy không ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của mẹ và bé nhưng nếu tình trạng này kéo dài sẽ khiến cuộc sống của bà bầu trở nên khó khăn.

Theo số liệu thống kê mới đây, có tới 97 % số phụ nữ mang bầu ở giai đoạn thứ 3 gặp vấn đề khó khăn với giấc ngủ và 92% bà bầu ở giai đoạn 1 và 2 thường xuyên thức giấc mỗi đêm. Vậy đâu là nguyên nhân gây ra bệnh mất ngủ ở bà bầu và làm thế nào để thai phụ có giấc ngủ trọn vẹn?

Giai đoạn 1 (ba tháng đầu)

Nguyên nhân

Ốm nghén: Hầu hết các bà bầu mang thai ở tháng thứ 2 đều phải đối mặt với hiện tượng ốm nghén. Bạn sẽ thường xuyên gặp những cơn buồn nôn rất khó chịu và đó là nguyên nhân trực tiếp ‘gây rối’ giấc ngủ (mất ngủ) trong giai đoạn đầu mang thai này.

Tâm lý lo lắng: Thường ở những tháng đầu mang thai, các mẹ phải đối mặt với rất nhiều sự thay đổi trong cơ thể dẫn đến tình trạng mệt mỏi không thể kiểm soát, đặc biệt ở những phụ nữ lần đầu mang thai. Thêm vào đó,  tâm lý lo lắng về việc chăm sóc sức khỏe, cách bảo vệ thai nhi, bổ sung dinh dưỡng như thế nào… cũng khiến hầu hết các mẹ hoang mang. Đó cũng là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng mất ngủ mỗi đêm.

Ốm nghén gây mất ngủ ở bà bầu.(Ảnh minh họa)

Giải pháp

Để khắc phục tình trạng mất ngủ do ốm nghén  trong giai đoạn này, bạn nên tìm hiểu xem mình ốm nghén loại nào để biết cách điều trị phù hợp. Nếu bạn thường xuyên có cảm giác buồn nôn, nên sử dụng những loại trà thảo mộc như trà gừng, trà bạc hà làm nước uống hàng ngày.

Bạn cũng nên dành  thời gian tìm hiểu về kiến thức mang thai để không còn cảm giác lo lắng hoang mang về chuyện bầu bí. Tốt nhất, hãy tập tạo cho mình thói quen sống thoải mái để hạn chế chứng mất ngủ.

Giai đoạn 2 (từ tháng thứ 4-6)

Nguyên nhân

Khó thở: Giai đoạn này do tác động của hormone trong quá trình mang bầu làm hơi thở bạn chậm và sâu làm bạn có cảm giác khó khăn khi thở. Khi bào thai càng lớn lên, bạn càng khó thở hơn vì dạ con chiếm chỗ và ép lên cơ hoành.

Đau nhức chân và lưng: Lưng và chân bạn ngày càng phải chịu đựng sức nặng của em bé, gây cảm giác khó chịu cho bạn. Nhiều bà bầu trong giai đoạn này còn thường xuyên mắc chứng chuột rút ban đêm. Nguyên nhân là do sự gia tăng trọng lượng của bào thai, hoặc thiếu canxi, kali.

Đi tiểu thường xuyên: Thận của bạn phải làm việc thêm 30% – 50% trong suốt quá trình mang bầu kết quả là lượng urê tăng vọt. Hơn nữa dạ con ngày một lớn và chèn ép lên bàng quang khiến bạn khó chịu và phải đi tiểu khá thường xuyên. Đây cũng là một trong những nguyên nhân chủ yếu ‘phá bĩnh’ giấc ngủ của bạn.

Trước khi đi ngủ, bà bầu nên nhờ chồng massage đôi bàn chân
để thư giãn. (Ảnh minh họa)

Giải pháp

Trong giai đoạn này, bạn phải thường xuyên đến gặp bác sĩ để kiểm tra những thay đổi trong cơ thể. Việc bổ sung các loại vitamin đầy đủ sẽ giúp bà bầu khắc phục được phần lớn những nguyên nhân gây bệnh mất ngủ trên.

Trong trường hợp bạn thường xuyên bị đau nhức chân tay và gặp các cơn chuột rút, bạn cần vận động nhiều hơn trong ngày và nên tập thể dục nhẹ nhàng vào mỗi buổi sáng. Đồng thời, bạn cũng nên nhờ chồng trước khi đi ngủ massage đôi bàn chân để thư giãn và chống mệt mỏi.

Nếu bạn hay bị mất ngủ vì đi tiểu nhiều lần trong đêm, hãy giảm lượng nước đưa vào cơ thể trước khi đi ngủ. Đặc biệt, giảm các loại đồ uống kích thích như cà phê, trà, sôcôla, nếu có chỉ uống chúng vào buổi sáng.

Giai đoạn 3 (3 tháng cuối)

Nguyên nhân

Tư thế nằm: Ở giai đoạn này nguyên nhân lớn nhất gây mất ngủ ở thai phụ là do tư thế nằm không thoải mái. Từ tháng thứ 7, bầu thai đã phát triển khá lớn và bạn sẽ gặp những khó khăn nhất định trong việc chọn vị trí nằm hợp lí.

Chứng ợ nóng: Ợ nóng, ợ hơi tuy không ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của mẹ và thai nhi nhưng nó khiến cho bạn không thể có giấc ngủ ngon vì luôn có cảm giác nóng ran trong cổ họng.

Bà bầu nên chọn cho mình tư thế ngủ phù hợp nhất. (Ảnh minh họa)

Giải pháp

Ở giai đoạn này, bạn cần tìm hiểu những tư thế nằm tốt nhất cho bà bầu để tìm một tư thế phù hợp với mình. Lời khuyên từ các chuyên gia là bạn nên dùng nhiều gối để đỡ quanh bụng và lưng khi ngủ. Bạn cũng có thể sắm những chiếc gối đặc biệt dành cho giai đoạn bầu bí: đó là gối hình cái nêm (loại gối đặc biệt dành cho bụng khi nằm nghiêng) hay gối dài (dài ít nhất 1,5m và được thiết kế để đỡ lưng và đỡ bụng).

Để khắc phục hiện tượng ợ nóng, bà bầu nên ăn nhiều bữa nhỏ thay vì ăn 3 bữa chính, ăn chậm, nhai kỹ và uống ít nước hơn trong khi ăn. Bạn không nằm ngay sau khi vừa ăn xong và không mặc quần áo quá bó sát. Khi nằm kê gối cao giữ đầu cao hơn chân có thể đặt gối dưới vai để giúp ngăn ngừa axit dạ dày trào ngược.

Mất ngủ là triệu chứng của nhiều nguyên nhân. Vì vậy muốn chữa tận gốc nguyên nhân sinh bệnh thì phải được các thầy thuốc xác định thì chữa mới có hiệu quả. Ắn uống những thứ sau đây chỉ giúp thúc đẩy quá trình lui bệnh. Dĩ nhiên các thức ăn này lại là những vị thuốc nam mà các lương y vẫn dùng để chữa bệnh mất ngủ

.

Theo Đông y, khi lao tâm quá đã làm cho tâm huyết hao tổn, nên tâm không giữ được thần, hỏa không hãm xuống dưới, mà thủy không thể lên trên khiến cho tâm thần bất giao, tinh thần rất kết làm can, đơn hỏa vượng, tì, vị bất hòa gây nên chứng mất ngủ.

Ở tuổi trẻ khí huyết thịnh, cơ nhục trơn chu, kinh mạch thông sướng, hai khí doanh vệ cận hành đúng quy luật nên ban ngày sảng khoái ban đêm ngủ ngon, người ta thường độ tuổi trên 50 khí huyết bắt đầu suy nhược, cơ nhục khô héo, kinh mạch trì trệ, hai khí doanh vệ bắt đầu vận hành lệch lạc do đó làm cho khó ngủ về đêm nên ngày mệt mỏi.

Mất ngủ có thể chia làm hai loại: hư chứng và thực chứng vì vậy phép chữa trị cũng có khác nhau. Đối với hư chứng, cần bổ khí, dưỡng huyết, tư âm giáng hỏa – còn thực chứng lại thanh tiết hỏa ở can, đơn kiện tỳ, hỏa đàm, tiêu trợ.

Thuốc chữa mất ngủ thì nhiều, ở đây xin giới thiệu những thức ăn làm dễ ngủ.

* Rau nhút: Đông y gọi là quyết thái. Nấu canh rau nhút non, lá vông nem, khoai sọ, củ súng, củ sen, tôm hoặc thịt lợn nạc băm hay xay, giã ăn ngon vừa bổ dưỡng lại chữa mất ngủ.

* Củ sen: Là phần cây nằm dưới bùn có tác dụng dưỡng tâm, an thần, bổ tì, cố tinh v.v… Nấu canh ăn chữa được mất ngủ, suy nhược.

* Hạt sen: Nấu chè hạt sen hoặc nhồi hạt sen vào bụng chim, bồ câu con hầm ăn hoặc nhồi hạt sen vào vịt, dạ dày lộn gọi là món tiêm ăn ngon. Hạt sen tác dụng vào các kinh tâm, tì, thận, làm thuốc bổ tì, dưỡng tâm, an thần, cố tinh, chữa mất ngủ và suy nhược thần kinh.

– Lưu ý: các bộ phận của cây sen đều dùng làm thuốc mà lại tác dụng khác nhau nên cần thận trọng khi dùng ví dụ lá sen không có tính an thần.

* Tâm sen: Đông y gọi là liên tâm, là mầm xanh nằm giữa hạt sen đó mới thật là quả sen – có vị đắng, tính hàn, tác dụng thanh tâm, khử nhiệt, chữa bệnh tim hồi hộp, mất ngủ, di mộng tinh thường dùng với liều 4g-10g. Dùng tâm sen khô sắc nước uống. Nước rất đắng nên pha chút mật ong hoặc đường cho dễ uống. Có tác dụng gây ngủ mạnh hơn hạt sen nhiều lần và êm.

* Củ súng: Vị ngọt nhạt, tính bình tác dụng vào các kinh tâm, tì, thận làm dưỡng tâm, bổ tì, ích thận, cố tinh – chữa chứng mất ngủ, suy nhược lấy củ súng nấu canh ăn.

* Nhãn: Vị chua, ngọt, tính bình, nhãn bổ dưỡng tâm, tì nên dùng chữa mất ngủ, thần kinh suy nhược, trí nhớ giảm. Nhãn tươi chế biến thành long nhãn để dùng dần.

* Táo: Vị ngọt, tính ôn tác dụng vào lúc hai kinh tì và vị. Táo bổ tì, vị sinh tân dịch, ích khí, an thần, điều hòa doanh vệ, hòa giải các vị thuốc kết hợp.

* Toan tảo nhân: Là nhân trong hột táo chua, tính an thần rất mạnh liều dùng 1g-2g. Không quá liều vì độc, cần lưu ý: nếu sao vàng sắc uống chữa mất ngủ. Để sống (không sao) lại làm cho không ngủ.

* Vông nem (gọi là lá vông nem vì dùng gói nem chua): Bộ phận dùng làm thuốc là lá, vỏ, thân. Tác dụng an thần mạnh nên Tây y thường chế siro lá vông – không dùng dài gây độc. Liều 4g-10g mỗi ngày.

* Lạc tiên: Mọc hoang ở đồi, rào… Bộ phận dùng phần dây trên mặt đất tức là thân và lá. Lạc tiên vị ngọt nhạt, tính mát, không độc, có công năng đi vào hai kinh can và tâm. Tác dụng dưỡng tâm, an thần. Chữa suy nhược thần kinh mất ngủ. Thành phần là hoạt chất bởi nhiều chất như alcaloid nhóm harman, các flavoinoid; nhóm Isovitexin, Maltol và Ethylmaltol. Dùng dưới dạng thuốc sắc (thân và lá khô), liều dùng trung bình từ 20g-40g. Thân già càng tốt, có mùi thơm đặc trưng.

* Bá tử nhân: Tức nhân trong hạt cây trắc bá, vị cay, tính bình tác dụng vào các kinh tâm, can, thận – dưỡng tâm, an thần, nhuận tràng, thông tiện, thường dùng trong các trường hợp mất ngủ do tâm thận bất giao, lo sợ, hồi hộp. Liều 4g-24g mỗi ngày.

* Nước ép quả cà chua: pha thêm chút mật ong hoặc đường cát với độ ngọt tùy ý, uống vào đêm lúc đi ngủ sẽ ngon giấc.

Ngoài ra còn có thể dùng các loại thuốc như thần sa ha chu sa hoặc các loại tân dược nhưng cần có sự chỉ dẫn kỹ lưỡng của bác sĩ hầu hết các loại thuốc này đều độc gây chết người hoặc gây nghiện.

Để phòng chống tình trạng mất ngủ, y học cổ truyền có rất nhiều biện pháp như uống thuốc, châm cứu, xoa bóp, tập luyện khí công dinh dưỡng và đặc biệt là sử dụng các món ăn – bài thuốc…

Xin được giới thiệu một vài bài thuốc dân gian điêu trị mất ngủ để độc giả tham khảo.

Bài 1

Hoa hồng tươi 50g (nếu khô dùng 15g), tim lợn hoặc dê 500g, muối tinh 50g, gia vị vừa đủ. Cho hoa hồng và muối tinh vào nồi, đổ nước sắc trong 10 phút, để nguội.

Tim lợn hoặc dê rửa sạch, thái miếng, để ráo nước rồi nhúng vào nước hoa hồng nhiều lần, vừa nhúng vừa nướng trên bếp than hoặc lò nướng cho đến khi chín là được, ăn nóng.

Công dụng: Sơ can giải uất, dưỡng tâm an thần, dùng rất tốt cho trường hợp mất ngủ do tâm huyết hư.

Bài 2

Hoa mai trắng 5g, hợp hoan hoa 10g, rượu vang 50ml. Ba thứ cho vào nồi sắc cách thủy, uống ấm sau bữa ăn tối 60 phút.

Công dụng: Sơ can khai uất, lý khí an thần, dùng cho trường hợp mất ngủ kèm theo đau đầu, chóng mặt, trí nhớ giảm sút.

Bài 3

Hợp hoan hoa 50g, mật ong 100g, rượu trắng 300ml. 3 thứ cho vào bình kín, ngâm trong 7 ngày là dùng được, mỗi tối uống trước khi đi ngủ chừng 10 – 20ml.

Công dụng: Giải uất lý khí, an thần hoạt lạc.

Bài 4

Hoa bách hợp 20g, rượu vang 50ml. Hai thứ đem sắc cách thủy, uống ấm làm 1 lần vào buổi tối.

Công dụng: Nhuận phế, thanh hỏa, an thần, dùng cho trường hợp mất ngủ kèm theo cảm giác nóng lòng bàn tay chân, ngực, bụng bồn chồn rạo rực không yên, táo bón, đổ mồ hôi trộm…

Bài 5

Hoa hồng 12g, hợp hoan 10g. Hai thứ đem ngâm trong 10 phút rồi sắc lấy nước, uống ấm trước khi đi ngủ.

Công dụng: Thư uất, lý khí, an thần.

Bài 6

Hoa hiên 30g, đường phèn 15g. Hoa hiên rửa sạch thái vụn, cho vào nồi, đổ nước sắc trong 15 phút, khi được thì hòa đường phèn, uống vào buổi tối trước khi đi ngủ.

Công dụng: Thanh nhiệt trừ phiền, giải uất an thần.

Bài 7

Hợp hoan hoa 15g, bách hợp 20g, gạo tẻ 60g. Hợp hoan hoa rửa sạch, sắc kỹ lấy nước bỏ bã, cho gạo tẻ vào ninh thành cháo, khi gần được thì cho bách hợp vào, ăn vào buổi tối.

Công dụng: Thanh tâm nhuận phế, thư uất an thần, dùng cho những trường hợp mất ngủ do tâm tỳ hư nhược.

Bài 8

Hoa bách hợp 60g, hợp hoan hoa 60g. Hai thứ sấy khô, tán bột, mỗi tối trước khi đi ngủ uống 6g với rượu vang.

Công dụng: Thanh nhiệt nhuận phế, thư uất an thần.

Bài 9

Cúc tươi 30g, thịt gà 300g, đậu hà lan 20g, dầu thực vật, lòng trắng trứng gà, nước dùng, rượu vang, gừng tươi và gia vị vừa đủ.

Cúc hoa sắc kỹ lấy nước bỏ bã; thịt gà rửa sạch, loại bỏ gân, thái chỉ rồi trộn đều với lòng trắng ttrứng gà và một chút bột mì; cho dầu thực vật vào chảo đun nóng già rồi cho thịt gà vào đảo cho săn miếng thịt; phi hành tỏi cho thơm rồi đổ nước sắc cúc hoa, thịt gà, gừng tươi thái chỉ và một chút rượu vang vào, đun sôi vài phút là được, ăn nóng.

Công dụng: Thanh can minh mục, khu phong trấn tĩnh, dùng cho trường hợp mất ngủ kèm theo đau đầu, nhức mỏi mắt, thị lực suy giảm, huyết áp cao hoặc có xu hướng tăng cao.

Bài 10

Hoa bách hợp tươi 30g, đậu phụ 250g, tiết lợn 100g, vừng 15g, tỏi giã nát 15g, hạt tiêu 2g, nước dùng và gia vị vừa đủ.

Hoa bách hợp rửa sạch, tỉa lấy các cánh hoa, chần qua nước sôi rồi vớt ra ngâm trong nước lạnh độ 1giờ; đậu phụ và huyết lợn luộc qua, cắt miếng; nước dùng đun sôi rồi cho hoa bách hợp, đậu phụ, huyết lợn, vừng và tỏi giã nát vào, chế đủ gia vị, đun nhỏ lửa cho sôi một lát là được, dùng làm canh ăn hàng ngày.

Công dụng: Bổ tâm dưỡng huyết thanh phế an thần.

Bài 11

Cam cúc hoa 60g, hợp hoan hoa 15g, linh chi 30g, bá tử nhân 30g, toan táo nhân 30g. Các vị rửa sạch, sắc trong 90 phút, chia uống vài ba lần trong ngày.

Công dụng: Dưỡng huyết nhu can, thanh tâm an thần, dùng cho trường hợp mất ngủ thể âm hư hỏa vượng, biểu hiện bằng các triệu chứng có những cơn bốc hỏa, lòng bàn tay chân nóng, ngực bụng bức bối không yên, đầu choáng mắt hoa, hay mê mộng, đổ mồ hôi trộm, đại tiện táo, tiểu tiện sẻn đỏ…

Bài 12

Hoa bách hợp tươi 25g, cá diếc 2 con (500g), dầu thực vật, gừng tươi, rượu vang và gia vị vừa đủ. Hoa bách hợp tỉa lấy cánh rửa sạch; cá diếc làm sạch, bỏ nội tạng; cho dầu thực vật vào chảo đun nóng già rồi cho các diếc vào rán qua, sau đó chế nước vừa đủ, bỏ hoa bách hợp và gia vị rồi đun nhỏ lửa cho chín, ăn nóng.

Công dụng: Kiện tỳ ích khí, thanh tâm an thần.

Bài 13

Hoa nhài 16g, thạch xương bồ 6g, trà xanh 10g. Tất cả đem hãm vào nước sôi trong bình kín, sau chừng 20 phút thì dùng được, uống thay trà trong ngày.

Công dụng: Kiện tỳ ích khí, thanh tâm an thần.

Bài 14

Hoa chuối 30g, tim lợn 1 quả. Hoa chuối rửa sạch, thái nhỏ. Tim lợn rửa sạch, bổ tư, hai thứ cho vào nồi đun trong 30 phút, sau đó bỏ bã thuốc, ăn tim lợn và uống nước.

Công dụng: Bình can giáng nghịch, ích khí an thần, trấn tĩnh.

Bài 15

Hoa thiên lý vừa đủ, rửa sạch, đem xào với tim và bồ dục lợn hoặc nấu canh với thịt nạc ăn hàng ngày.

Đông y cho rằng hoa thiên lý có vị ngọt, tính bình với công năng giải nhiệt, chống rôm sảy, còn là vị thuốc có công hiệu an thần, tư bổ tâm, giúp ngủ ngon giấc, tránh chứng mất ngủ.

Một số thực phẩm có thể dùng làm thuốc chữa mất ngủ mà không độc. Chẳng hạn, hạt sen, long nhãn, mật ong, đậu xanh, đậu đen, táo tàu… có tác dụng an thần, giúp dễ ngủ. Chuối, các loại hạt quả, lạc… điều hòa giấc ngủ.

Có 2 nhóm nguyên nhân gây mất ngủ:

– Nhóm mất ngủ do sinh hoạt gồm dùng chất kích thích (thuốc lá, cà phê…), ăn nhiều nặng bụng, rối loạn lịch thức ngủ, căng thẳng lo âu, phân bổ giờ giấc ngủ không hợp lý, ngủ ngày quá nhiều.

– Nhóm mất ngủ do nguyên nhân thực thể gồm: dùng thuốc (thuốc chứa cafein, corticoide, thuốc lợi tiểu), có bệnh (đau đầu do viêm xoang hay tăng huyết áp, đau do viêm loét dạ dày tá tràng hay zona…), loạn tâm thần, trầm cảm.

Về nguyên tắc điều trị, cần loại bỏ những nguyên nhân chủ quan gây mất ngủ. Nếu cố gắng tìm hiểu, người bệnh sẽ biết một phần nguyên nhân, thí dụ uống cà phê quá nhiều vào buổi tối hoặc trước khi đi ngủ, ăn quá nhiều chất cay nóng, ăn quá no vào buổi tối, đi du lịch đến nơi có sự thay đổi múi giờ quá lớn, căng thẳng trong công việc… Người bệnh có thể sẽ tự điều chỉnh để ngủ được mà không cần nhờ đến thuốc.

Nên tạo tâm trạng thư thái để dễ dàng đi vào giấc ngủ, giường ngủ cần đặt nơi thoáng mát, chăn màn sạch sẽ. Dùng thuốc ngủ kết hợp thuốc điều trị nguyên nhân gây bệnh.

Y học cổ truyền cũng điều trị mất ngủ theo các nguyên tắc trên. Tuy nhiên, ngoài thuốc, nền y học này còn áp dụng các phương pháp không dùng thuốc như châm cứu, dưỡng sinh để giấc ngủ đến dễ dàng hơn.

1. Mất ngủ do làm việc quá sức hoặc suy nghĩ lo âu căng thẳng, kèm theo là biểu hiện hay hốt hoảng, thấp thỏm lo âu, tim hồi hộp, hay quên, chân tay mỏi rũ, ăn uống kém, sắc da không tươi nhuận, cả đêm không ngủ được, hoặc lúc ngủ lúc thức, hay nằm mơ, dễ tỉnh giấc.

Bài thuốc: Củ mài sao vàng, hạt sen để cả tim (sao) mỗi thứ 20 g; lá dâu, long nhãn, áo nhân (sao), lá vông, bá tử nhân mỗi thứ 10 g; sắc uống mỗi ngày.

2. Mất ngủ kèm theo triệu chứng buồn bực, ù tai, đau lưng, uể oải không muốn làm việc, nóng nảy bứt rứt, có cảm giác bốc hỏa lên đầu mặt, đau đầu choáng váng, tâm phiền miệng khát, đêm ra mồ hôi trộm…

Dùng bài thuốc: Đậu đen, hạt sen để cả tim (sao), lá vông, lá dâu tằm mỗi thứ 20 g; lạc tiên, thảo quyết minh, mè đen mỗi thứ 10 g; vỏ núc nác 6 g; sắc uống.

3. Ngủ không yên, người nhút nhát, hay cáu gắt, hư phiền, ngủ không yên, hay chiêm bao vớ vẩn: Hạt sen, táo nhân sao đen mỗi thứ 40 g, sắc uống.

4. Mất ngủ kèm theo đầy tức vị quản, ợ hơi, khó chịu hoặc ăn ít, đại tiện không thông hoạt, bụng đau, chân tay bủn rủn: Trần bì, la bạc tử, chỉ thực mỗi thứ 10 g; hương phụ 12 g, mộc hương 15 g, sắc uống.

Ngoài ra, dân gian cũng có nhiều vị thuốc chữa mất ngủ từ cây cỏ, chẳng hạn như lạc tiên (chùm bao, nhãn lồng). Có thể dùng riêng, luộc hoặc hấp và ăn như rau; hoặc phối hợp với lá dâu tằm, lá vông, tim sen nấu nước uống.

Mất ngủ là căn bệnh phổ biến nhất hiện nay. Có nhiều cách điều trị nhưng dùng thảo dược trị mất ngủ là tốt nhất mà không gây tác dụng phụ cho người bệnh.

Theo như số liệu được thống kê thì:

+ Tại Mỹ có 3-11% phải dùng thuốc an thần và tỉ lệ này tăng theo tuổi, 8-15% người trưởng thành than phiền bị mất ngủ.
+ Tại Canada, 1/2 dân số sử dụng thời gian nghỉ ngơi của mình để làm việc  và 1/4 số người trưởng thành khó tìm được giấc ngủ.
+ Tại Việt Nam, 10-20% số người tìm đến các bác sĩ chuyên khoa thần kinh vì mất ngủ. Bệnh gặp nhiều ở nữ giới hơn nam giới, nhất là ở phụ nữ trong giai đoạn tiền mãn kinh.

Nguyên nhân bị mất ngủ?

Trước đây có thể bạn đã nghe qua mất ngủ là do lớn tuổi hay là yếu tố bệnh lý. Ở thời đại ngày nay do xã hội phát triển nên con người dễ bị stress, căng thẳng do áp lực từ công việc và cuộc sống, ngay cả những người khỏe mạnh cũng có thể bị mất ngủ.

Lo âu căng thẳng trong cuộc sống khiến bạn mất ngủ

Đông y quan niệm “tâm tàng thần, can định chí”, nguyên nhân chính gây mất ngủ là do lo nghĩ quá độ làm hao tổn tâm, can, tì. Tâm hư tổn thì âm huyết cạn dần, tinh thần bất an. Can âm hư thì can dương vượng làm thần chí không ổn định. Tì hư thì ăn kém, ăn không hấp thu, người gầy sút…

Theo Đông Y thì “Tâm tàng thần, can định chí“, nghĩa là mất ngủ là do suy nghĩ quá nhiều làm tổn thương tâm – can – tì.  Tì hư thì ăn kém, ăn không hấp thu, người gầy sút. Can âm hư thì can dương vượng làm thần chí không ổn định. Tâm hư tổn thì âm huyết cạn dần, tinh thần bất an.

Trị mất ngủ như thế nào?

Đa số những người mất ngủ thường chọn giải pháp là thuốc tây như thuốc an thần, thuốc ngủ, thuốc chống trầm cảm, … Những loại thuốc này giúp người bệnh ngủ được nhanh nhưng tác dụng phụ đi kèm theo nó là càng dùng lâu càng mất ngủ hơn, nghiện thuốc, lờn thuốc.

Khác với Tây dược thì Đông dược sử dụng các loại cây cỏ từ thảo dược thiên nhiên, thông dụng hàng ngày, không đôc hại, rẻ tiền và có thể sử dụng hàng ngày như 1 loại thức ăn. Các loại cây cỏ thảo dược này có tác dụng an thần dưỡng tâm, trấn tĩnh tinh thần, bình can tiềm dương, bổ can huyết giúp tạo giấc ngủ sinh lý, điều trị bệnh mất ngủ, lo âu, hồi hộp, ra mồ hôi trộm, hoảng loạn.

Thiếu ngủ làm gia tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường, các bệnh tim mạch và làm tóc bạc sớm. Ngủ đủ giấc cũng chính là một trong những phương pháp phòng bệnh hiệu quả nhất.

Một biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất là ngủ đủ giấc. Nếu bạn thiếu ngủ thì bạn sẽ có nguy cơ bị tiểu đường, béo phì, tóc bạc sớm và các bệnh về tim mạch. Ngoài ra, bạn có thể dùng thảo dược trị mất ngủ rất tốt.

Sau đây là một vài thảo dược rất tốt mà bạn có thể tham khảo:

1. Thảo dược tim sen (mầm của hạt sen) hay còn gọi là liên tâm. Thảo dược tim sen có tính hàn, vị đắng, tác dụng trấn tĩnh tinh thần và làm bình dục tính. Trong thảo dược tim sen có chứa ancaloit là nelumbin, nuciferin, vị rất đắng, thường được thấy ở dạng nước uống đóng lon hay trà hòa tan nhanh.

Mỗi ngày dùng 4-10 gam nuciferin cho vào nước sôi như pha trà sẽ giúp ngủ ngon và sâu. Có thể dùng kèm với thảo dược cúc hoa, lá vông, lá dâu, thảo quyết minh sao đen, táo nhân sao đen sẽ giúp bổ tì dưỡng tâm và an thần định chí, bổ huyết, trị tim đập hồi hộp, các chứng mất ngủ, giảm trí nhớ, căng thẳng, stress, suy nhược thần kinh do lo lắng, giúp ăn ngon, suy nhược cơ thể, đặc biệt là trị bệnh mất ngủ cho người già.

Thảo dược Tim sen

2. Thảo dược dây nhãn lồng còn gọi là lạc tiên hay chùm bao. Bạn có thể dùng đọt lá của thảo dược này luộc chín làm rau ăn trị mất ngủ rất hiệu quả. Một số nước phương tây sử dụng chất passiflorin có trong lạc tiên để bào chế thuốc an thần loại nhẹ giúp dễ ngủ cho người già.

Mỗi ngày dùng 6-16 gam dây lá lạc tiên đã khô, có thể dùng chung với thảo dược lá dâu tằm, lá vông, tim sen(mỗi loại 10 gam), thêm 0,5 lít nước đun cạn còn khoảng 0,1 lít uống mỗi buổi tối trước khi ngủ sẽ giúp tim mạch điều hòa và giải stress.

Thảo dược Lạc tiên

3. Thảo dược cây trinh nữ hay còn gọi là mắc cỡ, bạn có thể thấy ở nhiều nơi. Mắc cỡ có tính hơi hàn, vị ngọt, se, ít độc có tác dụng long đàm, giảm đau, an thần, lợi tiểu, tiêu viêm, hạ nhiệt, chống ho. Trong lá và rễ của thảo dược này có selen chữa đau nhức xương khớp rất tốt. Mỗi ngày dùng 20 gam mắc cỡ sắc còn 100 ml nước uống trước khi đi ngủ giúp chữa suy nhược, mất ngủ, thần kinh. Có thể dùng kèm với một số thảo dược khác.

Thảo dược Cây trinh nữ

4. Thảo dược lá vông nem có tác dụng sát trùng, hạ huyết áp, hạ nhiệt, an thần, gây ngủ, ăn uống ngon miệng. Mỗi ngày dùng 4-6 gam lá khô hoặc 5-10 gam lá tươi nấu ăn như canh. Có thể phối hợp với thảo dược lá dâu tằm, lạc tiên, tim sen dạng cao lỏng, mỗi ngày uống 10-15ml. Thảo dược này có thể bào chế ở dạng cao lỏng, nước sắc hoặc xi-rô.

Thảo dược Lá vông nem

Sử dụng đúng liều lượng các bài thuốc từ thảo dược trị mất ngủ như trên sẽ giúp bạn có giấc ngủ ngon trở lại.

Mất ngủ là một chứng bệnh của xã hội hiện đại ngày nay do rất nhiều nguyên nhân khác nhau như: mắc bệnh lý, lo âu hay căng thẳng; mất ngủ do dùng thuốc, chất kích thích, lệch múi giờ, ăn quá no vào buổi tối…Trong đông y, mất ngủ được xếp vào chứng “bất mị”, tuy là một chứng bệnh “nan giải” nhưng hoàn toàn có thể phòng trị được bằng những cây lá quanh nhà.

Bài 1: Dùng độc vị cây xấu hổ hoa tím (cây mắc cỡ) 15g hoặc phối hợp với cúc bạc đầu 15g, chua me đất 30g sắc uống hằng ngày vào buổi tối và trước khi đi ngủ 30 phút. Dùng cho người lao động trí óc, suy nhược thần kinh, tim hồi hộp, mất ngủ…

Bài 2: Nhân hạt táo chua 20g đập dập sắc uống trong ngày. Dùng cho người hồi hộp đánh trống ngực, luôn trong tình trạng buồn phiền lo lắng, mất ngủ…

Bài 3: Nhân hạt táo chua khô 25g, sinh địa 30g, hạt muồng sao 20g, mạch môn (bỏ lõi) 15g, long nhãn 10g, hạt sen 12g, sắc uống ngày 1 thang. Dùng cho người có tâm trạng kinh hãi, hồi hộp, ít ngủ, khó ngủ, hay nằm mê, hoảng hốt, mất hoặc giảm trí nhớ…

Bài 4: Tâm sen 2-3g hãm chè uống trong ngày, điều trị bệnh mất ngủ, lo lắng hồi hộp, miệng háo khát nước, di mộng tinh, tim đập nhanh, tăng huyết áp…

Bài 5: Hạt sen, long nhãn, nhân hạt táo chua (sao) mỗi vị 10-15g, củ bình vôi 8g, lá vông 12g. Sắc uống ngày 1 thang, uống trong ngày và trước khi ngủ 30 phút. Trị mất ngủ ở người gầy yếu, hay hồi hộp, sợ hãi, đánh trống ngực, ngủ không yên, trí nhớ giảm, tinh thần suy nhược, ăn uống kém, gầy sút, mỏi mệt, thích nằm…

Bài 6: Rễ nhài 5-7g sắc uống trong ngày hoặc nghiền nát vắt lấy hỗn dịch uống 5-7 ngày. Dùng cho người trằn trọc khó ngủ, ngủ hay tỉnh giấc…

Bài 7: Lạc tiên 8-16g sắc uống trong ngày, uống liên tục 10-15 ngày hoặc kết hợp với lá vông 16g, lá dâu 20g, tâm sen 2g sắc uống hay nấu thành cao lỏng, mỗi ngày dùng 2-5g, chia nhiều lần uống, nên uống trước khi đi ngủ. Trị suy nhược thần kinh, mất ngủ, tâm trạng bứt rứt…

Bài 8: Cỏ bấc đèn 4g, lá tre 12g, mạch môn (bỏ lõi) 12g. Sắc uống trong ngày, uống 10-5 ngày. Chữa tâm phiền, miệng khát, bực dọc trong người, mất ngủ, ngủ gà…

Bài 9: Cùi nhãn 15-20g, sắc uống hằng ngày. Trị mất ngủ do huyết hư, tinh thần mệt mỏi hay quên, tư lự quá độ mất ngủ, thần kinh suy nhược, hồi hộp, hoảng hốt…

Bài 10: Hạt sen 15g, lá tre 12g, lá dâu 15g, lạc tiên 20g, lá vông 12g, cam thảo 3g, nhân hạt táo chua 8g. Sắc chia uống trong ngày, trị mất ngủ do phiền muộn, bứt rứt, khó vào giấc ngủ…

Bài 11: Đậu đen 30g, hạt sen để cả tâm (sao vàng) 15g, lá vông 15g, lá dâu tằm 20g, lạc tiên 15g, thảo quyết minh (sao vàng) 8g. Sắc uống ngày 1 thang, dùng liên tục 10-15g. Trị mất ngủ kèm theo triệu chứng buồn bực, ù tai, đau lưng, uể oải không muốn làm việc, nóng nảy bứt rứt, có cảm giác bốc hỏa lên đầu mặt, đau đầu choáng váng, tâm phiền miệng khát, đêm ra mồ hôi trộm…

Bài 12: Nhân hạt táo chua 1 lạng, sao chín thơm, tán nhỏ, mỗi lần uống 3g, uống với nước sắc lá tre. Trị mất ngủ do âm hư, dương khí thiên thắng âm dương mất điều hòa, tâm trạng bứt rứt buồn phiền…

Chú ý: Để chứng mất ngủ được cải thiện nhanh chóng, cần xác định rõ nguyên nhân mất ngủ như: bệnh lý, stress, chất kích thích… Không ăn quá no và uống các chất kích thích vào buổi tối, cân bằng công việc giải tỏa căng thẳng thần kinh, không nên để máy tính, tivi trong phòng ngủ…

Lương y Chu Văn Tiến

Rất nhiều người than mệt, vì nhiều nguyên nhân khác nhau. Có người mệt, không do nguyên nhân rõ rệt nào cả, khiến bác sĩ… cũng mệt theo. Nhiều vị than mệt đến độ không còn đủ sức làm những công việc hàng ngày. Lý do chủ yếu của căn bệnh thường gặp này chính là: mất ngủ, biếng ăn từ đó sinh ra stress, dễ cáu giận…Nếu không được quan tâm đúng mức thì có nhiều khả năng bệnh trở nên trầm trọng, khó chữa.

Kém ngủ ? Ngủ là một trạng thái nghỉ ngơi tự nhiên, có định kỳ của con người. Giấc ngủ ngon làm sức khoẻ bền bỉ đồng thời làm giảm căng thẳng, soa dịu tâm trí. Ngủ ngon là một liều thuốc hiệu nghiệm để chữa mọi sự mỏi mệt về thể chất và tâm hồn.

Một số hậu quả của bệnh mất ngủ: người như mất hồn, kém chú ý, kém tập trung, tính tình trở nên cáu gắt, hay càu nhàu; cơ thể mệt mỏi, không có sinh lực, tay run run, mắt sụp xuống, quầng đen hiện dưới mi, ngáp vặt. Hiệu năng làm việc giảm trông thấy. Tai nạn xe cộ và nghề nghiệp gia tăng. Mất ngủ còn gây biếng ăn, suy nhược cơ thể.

Kém ăn? Ngon miệng là khoái cảm, thèm muốn ăn uống. Ăn mất ngon xảy ra khi không còn thèm muốn này, mặc dù cơ thể vẫn có nhu cầu về năng lượng. Ăn mất ngon, dù do nguyên nhân nào, là một biến cố quan trọng đối với mọi người, đặc biệt ở người cao niên và trẻ tăng trưởng.

Khi ăn không ngon thì sự tiêu thụ thực phẩm giảm. Mà thực phẩm lại mang năng lượng cho mọi sinh hoạt của cơ thể, cung cấp vật liệu để tu bổ tế bào hư hao, tạo ra tế bào mới. Không có đủ chất dinh dưỡng sẽ dẫn tới giảm cân, cơ thể mệt mỏi, bắp thịt teo, tâm thần buồn rầu, giảm khả năng miễn dịch, kém sức chịu đựng…từ đó sinh ra các loại bênh khác nhau. Tử vong có thể xảy ra nếu mỗi năm liên tục sụt đi 10% sức nặng cơ thể. Các cụ ta có kinh nghiệm là “không ăn thì mẻ cũng chết, nói chi con người”.

Thất Diệp An Thần – An thần, Tạo giấc ngủ sâu

Thất Diệp An Thần được sản xuất từ lá của cây sâm tam thất kết hợp với lạc tiên, tâm sen, táo nhân là ba vị dược liệu chữa bệnh mất ngủ hay gặp. Theo các nghiên cứu tác dụng dược lý của các nước trên thế giới cũng như ở Việt Nam, lá và hoa của tam thất chứa nhiều các Saponin Gingsenoid nhóm Rb có tác dụng ức chế trung khu thần kinh trung ương biểu hiện an thần gây ngủ. Như vậy Thất diệp an thần có tác dụng dưỡng tâm, an thần, tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.