Mùa thu, thời tiết hanh khô khó chịu, khiến cho mọi người cảm thấy mũi và cổ họng rất khô và không thoải mái.Theo các chuyên gia dinh dưỡng, việc ăn uống trong mùa thu rất cần được chú ý. Bởi thời tiết khô hanh, đột ngột thay đổi nên khiến cơ thể chúng ta dễ bị suy nhược, giảm sức đề kháng. 

Ảnh minh họa( nguồn: internet)

Dưới đây là một số thực phẩm rất tốt cho mùa thu:

Tỏi và hành tây

Rong biển có chứa một số lượng lớn các protein, chất xơ, vitamin và khoáng chất. Đồng thời, nó cũng rất giàu chất xơ hòa tan – axit alginic, có thể bảo vệ cơ thể con người khỏi những ảnh hưởng của bức xạ.

Rong biển có tác dụng bổ máu, tim, thận, hệ tuần hoàn, hệ bài tiết và các cơ quan sinh dục. Thành phần quan trọng trong rong biển là chất fertile clement – có tác dụng điều tiết máu lưu thông, tiêu độc, loại bỏ các cặn bã trong cơ thể.  Fertile clement còn là chất không thể thiếu của tuyến giáp trạng, nơi tiết ra hooc-môn sinh trưởng, giúp cơ thể phát triển. Chính vì lẽ đó mà phụ nữ có thai và trẻ em được khuyến khích ăn các thực phẩm làm từ rong biển.

Lê

Lê là một trong những loại trái cây tốt nhất vào mùa thu. Nó có rất nhiều tác dụng chăm sóc sức khỏe trên cơ thể con người, chẳng hạn như thúc đẩy sự tiết nước bọt và tôi vôi khát, làm giảm ho và giảm đờm, thanh toán bù trừ nhiệt và giảm sốt, và như vậy. Nó đặc biệt hiệu quả cho các bệnh nhân bị ho, họng khô, đau họng, táo bón, và như vậy. Những gì nhiều hơn, lê cũng có tác dụng giảm huyết áp cao xuống. 

Mía 

“Cuộc sống sẽ rất tuyệt nếu bạn không e sợ nó. Tất cả những gì chúng ta cần là sự dũng cảm, trí tưởng tượng… và một ít bột để nhào nặn” Để có thể tận hưởng niềm vui, niềm hạnh phúc thực đơn giản nhưng sự bộn bề, áp lực dòng chảy thời gian khiến chúng ta vội vã, mải miết kiếm tìm và rồi thất vọng, buông xuôi. Giờ là lúc để bạn chậm rãi nhìn lại và bắt đầu từ những điều tưởng chừng nhỏ nhặt nhất trong cuộc sống của chính bạn:

Thành thật

Thành thật với tất cả mọi người và quan trọng là thành thật với chính bản thân mình chính là cách tốt nhất để bạn có thể vượt qua mọi khó khăn, thử thách, mọi nỗi buồn trong cuộc sống. Dù bạn có lẩn tránh sự thật thì sự thật vẫn cứ là nó. Bạn không giỏi tiếng anh, hãy thành thật để bạn nhận ra rằng mình cần phải chinh phục nó và mình hoàn toàn có thể làm tốt điều đó. Bạn có một gia đình không trọn vẹn, hãy thành thật để bạn biết trân trọng những giây phút hạnh phúc và xây dựng cho mình một cuộc sống gia đình thật hạnh phúc theo cách của bạn. Cuộc sống luôn nằm trong tay chúng ta!

Tự tin

Có ai đó đã từng nói, khi bạn tự tin cũng là lúc bạn có tất cả. Tự tin giúp bạn khám phá được những khả năng của bản thân mình, thể hiện chúng ra bên ngoài một cách hiệu quả nhất. Hãy tự tin nói lời yêu thương, nói lời xin lỗi, tự tin thể hiện cá tính của mình. Bởi tự tin giúp bạn dám yêu thương, dám vấp ngã và dám đương đầu với cuộc sống này. Nó giúp bạn sống với chính mình, một cuộc sống có ý nghĩa, ở đó có đam mê và khát vọng của bạn. Tự tin không dành cho riêng ai mà dành cho tất cả mọi người. Điều quan trọng bạn có dám thừa nhận và nuôi dưỡng nó hay không!

Hoàn thiện

Quá khứ là những gì đã qua, tương lai là những điều chưa tới và hiện tại là hiện tại-đó là một món quà. Thay vì than vãn với cuộc sống bạn hãy bắt tay vào hành động ngay bây giờ, ngay hôm nay. Lúc nào bạn cũng mặc cảm vì mình béo vậy thì bạn hãy tập luyện. Bạn có thể chạy, đi bộ hàng ngày cùng với người bạn đồng hành nhỏ nhắn: máy đếm bước đi Nhật Bản Omron HJ-203 với công nghệ cảm biến trục đôi hiện đại, bạn hoàn toàn có thể tin tưởng vào kết quả mà mình đã thực hiện được với chiếc máy này. Có thể bạn không để ý nhưng có một điều luôn chắc chắn: bạn chỉ có thể thành công khi bạn có đủ niềm tin và nghị lực.

Máy đếm bước đi Omron HJ-203

Căn cứ vào kết quả báo số bước, thời gian và khoảng cách đi cũng như lượng mỡ tiêu hủy, lượng calo tiêu thụ sau mỗi lần tập luyện từ Omron HJ-203, bạn dễ dàng lập kế hoạch với mục tiêu cụ thể: 500,1000 hay 2000 bước…trong vòng 30p, 45p, 60p…mỗi ngày.Với kết quả đo được lưu trong vòng 1 tuần, bạn có thể so sánh được sự thay đổi tuyệt vời mỗi ngày từ chính bản thân mình. Điều duy nhất bạn cần làm là hãy kiên trì thực hiện cho tới khi bạn được mục tiêu. Hoàn thiện bản thân từng giây, từng phút chính là cách giúp cuộc sống của bạn luôn căng tròn nhựa sống dưới những tia nắng mặt trời tươi sáng. 

Đơn giản

Hạnh phúc, đôi khi bắt nguồn từ những điều giản dị xung quanh bạn. Nhịp sống tất bật của của cuộc sống thường nhật đôi khi cuốn bạn đi trong hơi thở gấp gáp của nó. Bất chợt, khi dừng lại bạn bỗng nhận ra rằng mình đã đi quá xa, đã tốn quá nhiều thời gian để kiếm tìm những thứ không thuộc về mình. “Sống chậm lại, nghĩ khác đi, yêu thương nhiều hơn” và bạn sẽ thấy trái tim mình, tâm hồn mình thực sự đang ca lên những giai điệu vui nhộn của cuộc sống tươi đẹp với từng bước đi trên đường đời.

Máy đếm bước đi nhỏ gọn, tiện ích

Quý trọng bản thân mình

Sự quý trọng bản thân chính là điều quan trọng nhất trong tất cả .Quý trọng bản thân, sống có trách nhiệm với chính mình khiến bạn sống tốt hơn, biết trân trọng cuộc sống của mình hơn, trân trọng những người xung quanh mình hơn và trên tất cả, bạn biết quý trọng những khoảng khắc đang dần trôi và đặt lên nó những dấu vết của chính mình. Thử khoác lên mình những chiếc váy mới xinh xắn, thưởng thức những món ăn ngon, thưởng cho chính mình những món quà khi mình thưc hiện được một điều tốt đẹp…Tất cả điều đó sẽ giúp bạn nhận ra bạn chỉ có thể sống tốt hơn khi ban biết cách yêu thương chính mình!

Hãy lắng nghe tiếng thì thầm từ trái tim bạn, từ những ngọn gió hồn nhiên hay ngắm nhìn sự tung tăng của những giọt nắng vàng óng đang nhảy nhót ngoài kia…Chắc chắn bạn sẽ tìm được câu trả lời cho riêng mình về một cuộc sống hạnh phúc vẹn tròn.

Chi tiết về chương trình khuyến mại của Omron cũng như thong tin các sản phẩm, bạn có thể truy cập trang web:   http://omron-yte.com.vn/

Nếu có nhu cầu mua sản phẩm trang thiết bị y tế của Omron, bạn có thể liên hệ tới một số địa chỉ sau :

CÔNG TY TNHH TIẾN THÀNH  

Địa chỉ: 15-17  Đặng Tiến Đông, Gò Đống đa, Hà Nội.

Điện thoại: 04-3851 5265 / 3537 0932. Fax: 04-3537 0657.

CÔNG TY TNHH DKSH VIỆT NAM  

Tại TP.HCM: Lầu 1, Tòa nhà Etown 2, 364 Cộng Hòa, Phường 13, Quận Tân Bình. ĐT: 08-3812 5801.

Tại Hà Nội: Tầng 9, tòa nhà CEO, khu đô thị Mễ Trì Hạ, đường Phạm Hùng, Từ Liêm.

 ĐT: 04-3787 7979 / 04- 8589 8408

Cảm và cúm là những bệnh nhiễm trùng hô hấp cấp xảy ra ở mọi lứa tuổi. Do có triệu chứng gần giống nhau trên đường hô hấp trên và dưới nên người ta thường ghép cảm và cúm thành một bệnh chung là cảm cúm. Thực sự cảm và cúm là hai bệnh khác nhau do những chủng virút khác nhau.

Cảm do các virút hô hấp thông thường như: Rhinovirus, Coronavirus, Enterovirus, Metapneumovirus…. Hơn 200 loại virút khác nhau gây bệnh cảm: 30 – 35% do Rhinoviruses , 10 – 15% do  adenoviruses, coxsackie – viruses, echoviruses, orthomyxoviruses, paramyxoviruses, respiratory syncytial virus và enteroviruses và  30 – 50% không xác định được virút.

 Cúm do  virút Influenzae gây nên.

Triệu chứng cảm và cúm có khác nhau không?

Bệnh cảm do các virút hô hấp khác nhau gây nên (Rhinovirus, Parainfluenza virus, Coronavirus…), thường khu trú ở đường hô hấp trên, bệnh tự giới hạn trong vài ngày. Triệu chứng chủ yếu là hắt hơi, sổ mũi hay nghẹt mũi, đau họng, nhức mỏi  và ho khan hay đàm nhầy trong, suy nhược nhẹ và hiếm khi có biến chứng ngoại trừ xảy ra trên bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (BPTNMT), đái tháo đường, hen phế quản.

Ngược với cảm, cúm do virút Influenzae gây ra có triệu chứng nặng nề hơn nhiều so với cảm như sốt cao, nhức đầu nặng, suy kiệt, đau nhức cơ thể nặng nề (xem bảng). Bệnh có khi diễn tiến nặng như viêm phổi suy hô hấp cấp gây tử vong trong thời gian ngắn nhất là các chủng virút cúm A H5N1, H7N9 hiện nay.

Khi nào bạn bị cảm cần đi khám bệnh?

Bệnh cảm thường tự giới hạn trong vòng 5 – 7 ngày và không để lại biến chứng. Tuy nhiên, lứa tuổi trẻ em và người già, người có bệnh mạn tính đi kèm như hen, BPTNMT, tim mạch… có thể xảy ra biến chứng như bội nhiễm vi khuẩn hay kích phát các bệnh mạn tính như lên cơn hen phế quản, đợt cấp BPTNMT, suy tim, nếu sốt cao, ho hay chảy mũi đục, khó thở hay triệu chứng hô hấp kéo dài nên đi khám bệnh để có chẩn đoán và điều trị hợp lý.

Ảnh minh họa

Điều trị bệnh cảm như thế nào?

Điều trị triệu chứng, nâng tổng trạng và điều trị biến chứng nếu có.

Điều trị triệu chứng: giảm đau nhức, giảm nghẹt và sổ mũi: paracetamol, phenylephedrine, caffeine; chỉ kết hợp antihistamin khi cần thiết.

Sản phẩm phối hợp của 3 chất paracetamol, phenylephedrine và caffeine giúp giảm đau nhức, giảm nghẹt mũi sổ mũi và caffeine giúp bệnh nhân tỉnh táo hơn và tăng tác dụng giảm đau của paracetamol lên 37%. Nếu cần phối hợp thêm kháng sinh, kháng viêm, hay kháng histamine cũng giúp làm giảm tổng số viên thuốc không quá nhiều trong một lần uống.

Nâng tổng trạng: nghỉ ngơi, cung cấp vitamine (qua trái cây, thức ăn, viên vitamine).

Điều trị biến chứng: kháng sinh, kháng viêm… phụ thuộc vào biến chứng trên bệnh nhân dưới sự theo dõi và tư vấn của thầy thuốc.

Cúm nguy hiểm như thế nào cho sức khỏe?

Khác với cảm, cúm là bệnh nhiễm trùng hô hấp cấp tính do virút cúm mùa (H1N1, H3N2) hay cúm gia cầm (H5N1, H7N9).

Cúm mùa gây bệnh cảnh nặng nề hơn cúm rất nhiều, bệnh nhân bị sốt cao, nhức đầu và đau cơ nhiều, suy kiệt nặng ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe kéo dài nhiều ngày – nhiều tuần và gây nhiều biến chứng nghiêm trọng thậm chí tử vong trên cơ địa đặc biệt hay có bệnh kèm theo.  

Theo ước tính của WHO, mỗi năm có 3 – 5 triệu người mắc cúm nặng trong đó có 250.000 – 500.000 người tử vong trên toàn thế giới.

Những yếu thuận lợi nào cho cảm cúm phát bệnh?

Mỗi năm, khoảng 10% dân số thế giới mắc cúm với 600 triệu người. Do tính chất dễ biến đổi nên mỗi năm virút cúm xuất hiện những chủng mới và thoát khỏi hệ thống miễn dịch của cơ thể nên đôi khi xuất hiện những dịch cúm với rất nhiều người bị mắc và tử vong .

Những yếu tố thuận lợi lây nhiễm bao gồm:

– Thời tiết ẩm ướt hoặc lạnh lẽo.

– Sống quanh quẩn trong nhà.

– Đến những nơi đông đúc.

– Gia tăng di chuyển giữa các quốc gia.

Những đối tượng bệnh nhân nào bị ảnh hưởng nặng do cúm?

Những đối tượng sau đây có nguy cơ cao bệnh diễn tiến nặng thậm chí nguy hiểm tính mạng:

– Người già (> 60 tuổi), đặc biệt sống tập thể.

– Tất cả trẻ em và thiếu niên (6 tháng – 18 tuổi).

– Phụ nữ có thai.

– Bệnh nhân có bệnh hô hấp mạn tính (hen phế quản, COPD), bệnh tim mạch, đái tháo đường, suy giảm miễn dịch, suy tim, suy thận mạn tính.

Những đối tượng nào được khuyến cáo tiêm ngừa cúm hằng năm?

Quyết định 2078/QĐ-BYT của Bộ Y tế ngày 23/6/2011 khuyến cáo tiêm phòng cúm như sau:

– Nên tiêm phòng vắc-xin cúm hằng năm.

– Các nhóm nguy cơ lây nhiễm cúm nên được tiêm phòng:

Nhân viên y tế; trẻ từ 6 tháng đến 8 tuổi; người có bệnh mạn tính (bệnh phổi mạn tính, bệnh tim bẩm sinh, suy tim, đái tháo đường, suy giảm miễn dịch…); người trên 65 tuổi.

Chủng ngừa cúm mang lại lợi ích cụ thể nào?

Bệnh cúm gây ảnh hưởng rất nghiêm trọng cho sức khỏe, nguy hiểm tính mạng. Do đó cần tiêm ngừa cúm hằng năm, đặc biệt những đối tượng nguy cơ cao. Qua các nghiên cứu được công bố, tiêm ngừa cúm có hiệu quả rất tốt trên tất cả các đối tượng:

– Trẻ em: giảm 84,8% triệu chứng cúm, giảm 41% nhiễm khuẩn hô hấp.

– Người lớn: giảm 73,16% nguy cơ mắc cúm, giảm 78% số ngày nghỉ việc.

– Người già: giảm 57% nguy cơ nhập viện, 67% nguy cơ tử vong.

– Bệnh nhân tim mạch: giảm 67% nguy cơ nhồi máu cơ tim tái phát, giảm 54% nguy cơ đột quỵ.

– Bệnh nhân hen và bệnh phổi mạn tính: giảm 22 – 41% cơn hen hay 76% các đợt cấp của bệnh phổi mạn tính.

– Bệnh nhân đái tháo đường: giảm 75% nhập viện  và 25 – 57% nguy cơ tử vong.

Có thuốc tiêm ngừa cảm không?

Vì cảm là bệnh nhẹ, tự giới hạn, ít biến chứng nhưng lại do nhiều chủng virút khác nhau và luôn biến đổi nên không hiệu quả khi tiêm ngừa.

Kiểm soát hiệu quả các triệu chứng thường xuyên của cảm:

– Công thức phối hợp của paracetamol – phenylephedrine – caffein: tạo sự tiện ích cho người bệnh khi chỉ cần uống 1 viên, thay vì nhiều viên thuốc với rất nhiều loại tá dược vào cơ thể; đồng thời giúp khắc phục các triệu chứng chính là đau đầu – nhức mỏi toàn thân, sổ mũi và nghẹt mũi, lại giúp tăng cường tỉnh táo để có thể làm việc hiệu quả.

– Trừ một số ít người nhạy cảm với caffeine, đây là một hoạt chất tạo nhiều tác dụng tích cực để khắc phục trạng thái ngầy ngật khi bị cảm, đặc biệt đối với người làm việc văn phòng – người lái xe – người vận hành máy móc.

– Những người bệnh có tình trạng tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đái tháo đường, hoặc đang có một bệnh lý khác… khi bệnh cảm nên dùng viên paracetamol đơn chất giúp giảm nhức đầu – mỏi toàn thân, và cần được bác sĩ khám tư vấn trước khi dùng thêm các loại hoạt chất khác một cách hiệu quả và an toàn.

– Phòng ngừa bằng cách tăng cường sức khỏe thường xuyên như: tập thể dục thể thao mỗi ngày, nghỉ ngơi sinh hoạt điều độ, ăn uống bổ dưỡng, nhiều vitamine, rửa tay sạch sẽ và tránh tiếp xúc trực tiếp với người bị bệnh.

Khác nhau giữa bệnh Cúm và cảm lạnh 

Giảm căng thẳng: Vi vu trên một chiếc xe đạp quanh các khu công viên, hay đi picnic cùng bạn bè hoặc gia đình, bạn sẽ được thả mình vào không khí trong lành, chiêm ngưỡng những gì đẹp nhất của thiên nhiên, giúp bạn quên đi những căng thẳng trong công việc, thư giãn, xóa tan những mệt mỏi. Ngoài ra, hệ thần kinh của bạn sẽ được cân bằng trở lại, giúp bạn cảm thấy bình tĩnh hơn, tránh những yếu tố gây căng thẳng, dễ cáu gắt, stress sau 1 ngày làm việc mệt mỏi.

Ảnh minh họa( Nguồn: internet)

Tăng cường bảo vệ tim và mạch máu: Để bảo vệ hệ tim mạch một cách tốt nhất, bạn phải ghi nhớ 1 nguyên tắc, với các môn thể thao phải có chế độ tập tăng dần, mức độ khó và nặng không được áp dụng. Nhưng với việc đi xe đạp bạn sẽ hoàn toàn an tâm vì nó sẽ giúp bão hòa oxy trong máu, giảm các triệu chứng giãn tĩnh mạch, tăng cường sức mạnh cho cơ tim và nhịp tim ổn định hơn. Nghiên cứu của Hiệp hội Y khoa Anh cho rằng, đi xe đạp khoảng 20km/tuần sẽ giúp giảm 50% nguy cơ các bệnh về tim mạch. Ngoài ra, đi xe đạp còn giảm huyết áp, tránh nguy cơ đột quỵ và các tai biến khác. Bên cạnh đó, khi đi xe đạp phổi sẽ làm việc nhiều hơn tạo điều kiện cho quá trình hấp thụ oxy trong máu. Một phép so sánh đơn giản, nếu 1 người đi xe đạp sẽ sử dụng lượng oxy gấp 10 lần so với 1 người ngồi xem TV.

Giảm cân: Nếu bạn muốn giảm cân thì hãy thường xuyên đi xe đạp, đó là lời khuyên của các nhà khoa học tại Đại học Loughborough (Anh). Theo đó, ở những người đi xe đạp tốc độ trao đổi chất diễn ra nhanh hơn, không chỉ trong thời gian đi xe mà còn sau đó vài giờ. Và đặc biệt, những người đi xe đạp kết hợp với các chặng nước rút sẽ đốt cháy lượng chất béo nhiều hơn gấp 3,5 lần so với người đi xe đạp bình thường.

Cải thiện tầm nhìn: Hiện nay, đa số chúng ta thường xuyên phải làm việc với máy tính. Chính điều này gây ra những tổn thương về mắt do bị hạn chế tầm nhìn, căng thẳng, mắt không đủ điều hòa cho tuyến lệ liên quan đến chứng khô mắt, giảm thị lực, cận, loạn và viễn thị. Nhưng khi đi xe đạp, chúng ta có thể quan sát quang cảnh xung quanh ở mọi góc độ và khoảng cách đối với mắt dưới ánh sáng tự nhiên, giúp cho cơ mắt được thư giãn tạo điều kiện cho các hoạt động khác bên trong mắt được diễn ra tốt hơn.

Khả năng sáng tạo: Dù chỉ chiếm một khối lượng rất nhỏ so với khối lượng tổng thể của cơ thể chúng ta, nhưng não lại là cơ quan tiêu thụ nhiều năng lượng nhất. Do vậy, chúng ta cần tăng cường oxy cho não để nó phát huy hết những tiềm năng, năng khiếu, trí thông minh của chúng ta trong việc xử lý công việc, nhất là công việc đòi hỏi có sự sáng tạo. Các chuyên gia thể thao cũng khuyến nghị, đi xe đạp dã ngoại là một trong những phương pháp tăng đột phá đối với các ý tưởng sáng tạo, vì nó sẽ thúc đẩy quá trình tăng cường oxy vào các tế bào thần kinh trong não bộ, giảm thiểu tắc nghẽn các mạch máu lưu thông về não.

Gắn kết yêu thương: Đi xe đạp thường xuyên sẽ giúp chúng ta mở rộng các mối quan hệ xã hội hơn. Một nghiên cứu của các nhà khoa học tại Đại học California cho thấy, khi đi xe đạp cơ thể sẽ sản sinh ra  hormone oxytocin có khả năng giúp hòa đồng với những người xung quanh. Nếu 2 vợ chồng cùng nhau hòa mình với những chiếc xe đạp trong chuyến picnic cuối tuần sẽ tăng thêm “gia vị” cho tình yêu, cải thiện đời sống tình dục, cảm thấy hạnh phúc và ấm áp hơn khi bên nhau trong và sau những chuyến dã ngoại. 

Theo ANTĐ/Prelest.com

Theo y học cổ truyền, cơ thể con người muốn khỏe mạnh thì nhất thiết phải giữ được cân bằng âm dương. Tuy nhiên, âm dương luôn luôn biến hóa và thể chất mỗi người có thể thiên về âm hoặc thiên về dương, nghĩa là có người thiên về âm hư, có người thiên về dương hư. Khi bị bệnh, mặc dù cùng mắc một căn bệnh giống nhau nhưng có người thuộc thể âm hư, có người thuộc thể dương hư.

Âm hư do nhiều nguyên nhân gây nên như bị tà khí nhiệt táo xâm nhập, ăn uống quá nhiều đồ cay nóng, rối loạn tình chí, phòng sự quá độ, lạm dụng các thuốc táo nhiệt… khiến cho tân dịch hao tổn, âm dịch hư suy. Biểu hiện của chứng âm hư thường là người gầy, da khô, dung nhan tiều tụy, miệng khô họng khát, thích uống nước lạnh, hay có cảm giác sốt nóng về chiều, lòng bàn tay và bàn chân nóng, vã mồ hôi trộm, đầu choáng mắt hoa, tiểu tiện sẻn đỏ, đại tiện táo kết, chất lưỡi đỏ khô, ít hoặc không có rêu lưỡi…

Khi thể chất hoặc không may mắc bệnh thuộc thể âm hư, dinh dưỡng học cổ truyền khuyên nên trọng dụng các đồ ăn thức uống thanh bổ, ngọt mát nhu nhuận, sinh tân dưỡng âm bổ thận, trong đó đặc biệt lưu ý các thực phẩm sau đây:

Thịt vịt: tính bình, vị ngọt mặn, có công dụng tư âm dưỡng vị, bổ thận. Sách “Tùy tức cư ẩm thực phổ” viết rằng: thịt vịt có khả năng “tư ngũ tạng chi âm, thanh hư lao chi nhiệt, dưỡng vị sinh tân bổ thận” (bổ phần âm của năm tạng, thanh hư nhiệt, bổ vị và thận, làm tăng tân dịch). Dân gian thường coi thịt vịt trắng là bổ âm tốt nhất.

Thịt vịt có công dụng tư âm dưỡng vị, bổ thận

Thịt lợn: tính bình, vị ngọt mặn, có công dụng tư âm và nhuận táo. Danh y đời Thanh (Trung Quốc), Vương Mạnh Anh viết: “Trư nhục bổ thận dịch, sung vị chấp, tư can âm, nhuận cơ phu, chỉ tiêu khát” (thịt lợn bổ thận, vị và can âm, làm nhuận da thịt, hết đái đường). Sách “Bản thảo bị yếu” cũng viết: “Trư nhục, thực chi nhuận tràng vị, sinh tinh dịch, trạch bì phu”.

Trứng gà: tính bình, vị ngọt, không những có công dụng ích khí dưỡng huyết mà bất luận lòng trắng hay lòng đỏ cũng đều có khả năng tư âm nhuận táo. Dân gian Trung Quốc thường nấu trứng gà với đậu đen hoặc đậu tương để bổ thận tư âm.

Sữa bò: tính bình, vị ngọt, rất giàu chất dinh dưỡng, có công dụng tư âm dưỡng dịch, sinh tân nhuận táo. Các y gia đời xưa thường gọi công dụng tư âm của sữa bò với nhiều cách khác nhau như “nhuận cơ chỉ khát”, “nhuận bì phu”, “nhuận đại tràng”, “tư nhuận ngũ tạng”, “tư nhuận bổ dịch”.

Ba ba: tính bình, vị ngọt, có công dụng tư âm bổ thận, lương huyết, là loại thực phẩm thanh bổ tuyệt vời cho người bị âm hư. Sách “Tùy tức cư ẩm thực phổ” cho rằng ba ba có khả năng “tư can thận chi âm, thanh hư lao chi nhiệt”, sách “Bản thảo bị yếu” cũng viết: “Giáp ngư lương huyết tư âm”.

Rùa: tính bình, vị ngọt mặn, có công dụng tư âm bổ thận, dưỡng huyết. Sách “Y lâm bị yếu” cho rằng rùa có khả năng “trị cốt chứng lao nhiệt, âm hư huyết nhiệt chi chứng” (chữa chứng đau nhức trong xương do hư nhiệt và các chứng âm hư huyết nhiệt).

Hến: tính bình, vị ngọt mặn, có công dụng tư âm bổ thận. Sách “Bản thảo cầu nguyên” cho rằng hến có khả năng “tư chân âm”, sách “Bản thảo tùng tân” viết hến là một trong những thực phẩm có tác dụng “liệu tiêu khát” (chữa đái đường).

Hải sâm: có công dụng tư âm, bổ huyết, ích tinh, nhuận táo. Sách “Dược tính khảo” cho rằng hải sâm có khả năng “giáng hỏa tư thận”. Sách “Thực vật nghi kỵ” cũng viết: “Hải sâm bổ thận tinh, ích tinh tủy”. Danh y Vương Mạnh Anh (đời Thanh, Trung Quốc) cũng nói: “Hải sâm tư âm, bổ huyết, nhuận táo”. Có thể nói, hải sâm là một loại thực phẩm điển hình có công dụng tư âm bổ thận.

Sò: tính lạnh, vị mặn, có công dụng tư âm, hóa đàm, nhuyễn kiên. Y thư cổ đều cho rằng sò là thứ không chỉ tư âm bổ thận mà còn nhuận táo, nhuận ngũ tạng, chỉ tiêu khát.

Trai: chứa rất nhiều đạm và vitamin, có công dụng tư âm bổ thận, thanh nhiệt, làm sáng mắt. Danh y Vương Mạnh Anh cho rằng trai có khả năng “thanh nhiệt tư âm, dưỡng can lương huyết. Đây là một trong những thực phẩm lý tưởng cho người mắc chứng âm hư.

Tang thầm: quả dâu chín, tính lạnh, vị ngọt, có công dụng tư âm bổ huyết, ích thận. Sách “Bản thảo cầu tân” viết: “Tang thầm ích âm khí, ích âm huyết”, sách “Bản thảo kinh sơ cũng viết: “Tang thầm vi lương huyết bổ huyết ích âm chi dược” và “tiêu khát do vu nội nhiệt, tân dịch bất túc, sinh dịch cố chỉ khát, ngũ tạng giai thuộc âm, ích âm cố lợi ngũ tạng”. Quả dâu chín rất có lợi cho người mắc chứng thận âm hư gây tai ù, tai điếc, tiêu khát (đái đường).

Kỷ tử: tính bình vị ngọt, có công dụng tư âm bổ thận ích thọ, là thứ quả cực kỳ hữu ích cho những người mắc chứng thận âm hư gây đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, ù tai, lưng gối đau mỏi…, đặc biệt tốt để trị liệu lao phổi, đái đường, hư lao…

Tổ yến: tính bình, vị ngọt có công dụng bổ thận dưỡng âm, đặc biệt là các bệnh đường hô hấp như lao phổi, giãn phế quản, viêm phế quản mạn tính… thuộc thể phế thận âm hư.

Ngân nhĩ: còn gọi là mộc nhĩ trắng, tính bình, vị đạm ngọt, có công dụng tư âm dưỡng vị, sinh tân nhuận táo. Ngân nhĩ rất giàu chất dinh dưỡng, trong đó có nhiều vitamin và 17 loại acid amin cần thiết cho cơ thể, rất có lợi cho những người thể chất âm hư hoặc mắc các chứng bệnh thuộc thể âm hư.

Tây dương sâm: còn gọi là sâm Mỹ, tính mát, vị ngọt hơi đắng, có công dụng ích khí dưỡng âm, bổ thận. Các sách thuốc cổ như “Bản thảo tùng tân”, “Dược tính khảo”… đều cho rằng tây dương sâm có khả năng “tư âm giáng hỏa”. Với chứng âm hư không nên dùng nhân sâm, nhưng với tây dương sâm thì lại là một vị thuốc rất thích hợp.

Ngoài ra, để tư âm bổ thận còn nên trọng dụng a giao, mẫu lệ nhục, cá chạch, sữa ngựa, sữa dê, củ mài, mật ong, sữa ong chúa, vừng đen, nấm đông cô, nấm kim châm, cà chua, giá đỗ các loại… và nên kiêng thịt chó, thịt dê, thịt chim sẻ, hải mã, hải long, thịt hoẵng, lạc rang, vải, long nhãn, ô mai, tỏi, rau hẹ, hạt tiêu, ớt, gừng, nhục quế, tiểu hồi, đại hồi, rượu trắng, hồng sâm, nhục thung dung, tỏa dương…

ThS. HOÀNG KHÁNH TOÀN

Các nhà khoa học tin rằng một loại bông cải xanh đặc biệt được bổ sung vi chất có thể thúc đẩy quá trình trao đổi chất của bạn. Nhưng liệu các loại siêu thực phẩm có phải là một sản phẩm dinh dưỡng lành mạnh không?

Bạn có thích ăn loại bánh mì kẹp thịt bò được làm từ tế bào gốc kèm với một số loại gạo biến đổi gen? Có hay không một bông cải xanh đặc biệt có thể “lên dây cót” cho quá trình trao đổi chất của bạn? Không có điều gì là không thể. Những sản phẩm này gần đây đã được loan báo bởi các nhà công nghệ thực phẩm và các nhà khoa học cùng làm việc để sửa đổi và cải thiện các loại thực phẩm mà chúng ta đang ăn hàng ngày. Loại bánh mì kẹp thịt bò đã được nuôi trồng trong phòng thí nghiệm hơn là lai tạo ra một cơ thể động vật sống, giải pháp nuôi dưỡng này nhằm tạo ra một loại thịt giàu chất đạm và không phải giết hại gia súc. Theo một nghiên cứu mới được công bố mới đây, loại bông cải xanh có chứa một hợp chất hoạt động có thể giúp tế bào con người hoạt động hiệu quả hơn. Trong khi đó, một loại gạo biến đổi gen được trồng ở Philippines lại chứa nhiều vitamin A hơn, có thể tăng cường hệ miễn dịch, tránh mù lòa và chống triệu chứng kém ngon miệng của con người.

Một số loại siêu thực phẩm.

Tăng cường các vi chất dinh dưỡng

Trên thế giới, hàng tỷ người đang thiếu vitamin hay các khoáng chất khác. Khoảng 2 tỷ người đang thiếu iod và 2 tỷ người thiếu máu do thiếu sắt. Khoảng 1/4 nhân loại đang hấp thụ không đủ kẽm. Chất cần thiết cho sự tăng trưởng, trong khi đó hàng trăm ngàn trẻ em bị mù lòa mỗi năm do thiếu vitamin A. Trước thực trạng đó, tại Trung Quốc, các nhà khoa học đang nghiên cứu bổ sung iod vào 10 loại rau khác nhau. Tỷ phú và đồng sáng lập nên Microsoft, Bill Gates đã giúp thành lập HarvestPlus, một chương trình quốc tế với mục tiêu cố gắng để thay đổi các loại thực phẩm theo hướng phục vụ tốt hơn cho người nghèo. Dự án HarvestPlus đã phát triển ra một loại khoai lang màu cam, nhiều vitamin A và dự án cũng đang nhân giống hơn 6 loại cây trồng khác gồm sắn (khoai mì), ngô (bắp) giàu vitamin A, các loại đậu hạt, hạt kê giàu chất sắt, các loại lúa mì và lúa giàu chất kẽm.

Một loại “gạo vàng” biến đổi gen (GM) đã được tạo ra, có chứa nhiều beta-carotene, hiện đang được canh tác ở Philippines, còn các nhà khoa học đang thẩm định các đánh giá an toàn của loại gạo mới. Cơ thể con người chuyển đổi beta-carotene thành vitamin A, phía các nhà khoa học ước tính rằng một tách gạo vàng có thể cung cấp 50% nhu cầu năng lượng hàng ngày đối với người trưởng thành. Tuy vậy, vẫn có một số người tỏ ra cẩn trọng về việc sửa đổi thực phẩm theo cách này. Bà Emma Hockridge, người đứng đầu bộ phận chính sách tại Hiệp hội đất trồng, một chiến dịch từ thiện về thực phẩm hữu cơ và nông nghiệp ở Anh, cho biết: “Vẫn còn nhiều thứ mà chúng ta không biết. Liệu con người có thể hấp thụ các chất dinh dưỡng bổ sung? Để làm điều đó, đối với một số loại dinh dưỡng, chúng tôi cần có các loại vitamin và khoáng chất khác để bắt nó hoạt động. Chúng tôi không chắc chắn về những gì có trong các loại rau khác nhau”.

Chống lạm dụng ăn uống

Có một quy trình gọi là “Củng cố sinh học”, hay nói cách khác là sửa đổi thực phẩm bằng cách thêm vào các chất dinh dưỡng và những ích lợi khác, hiện đang gia tăng khá phổ biến ở các quốc gia đã phát triển. Vào tháng 7/2013, Chính phủ Anh đã phát động chiến dịch nông – kỹ nghệ trị giá 160 triệu bảng Anh, tập trung khuyến khích nghiên cứu khoa học ứng dụng trong thực phẩm tương lai. Vào năm 2011, một trong những loại thực phẩm như vậy đã được đem bán trong các siêu thị ở Anh. Beneforte là một giống bông cải xanh đã được trồng ở Đông Anglia. Các nhà khoa học đã nhân giống loại bông cải xanh này, nó chứa gấp 3 lần thành phần chất glucoraphanin, chất có khả năng làm giảm viêm sưng và ức chế sự phân chia tế bào liên quan đến một số loại ung thư ở thời kỳ đầu.

Một nghiên cứu về tác động của bông cải xanh khi ăn đã được công bố trên tờ Thời báo dinh dưỡng lâm sàng (JCN, Mỹ) cho thấy rằng, ăn loại bông cải xanh này đã thúc đẩy nhanh quá trình trao đổi chất, làm giảm nồng độ của axít béo và các loại lipid khác.

Mặc dù bông cải xanh beneforte đang được bán cho người tiêu dùng tại 2 chuỗi siêu thị lớn, nhưng GS. Richard Mithen  – Viện nghiên cứu thực phẩm (IFR) ở Norwich, Anh cảnh báo rằng nó không giải quyết được những vấn đề gây ra do một chế độ ăn uống xấu. GS. Mithen nói: “Mọi người cần phải có một lối sống lành mạnh, bao gồm chỉ một ít bông cải xanh kết hợp với các loại trái cây và rau củ khác. Tôi không khẳng định rằng nó là một “viên đạn ma thuật”, nó không phải là thuốc tiên để trị dứt mọi căn bệnh”. Có một hướng tiếp cận khác trong việc ăn uống lành mạnh mà khá nhiều chuyên gia đã đồng tình với nó: thay vì tìm kiếm các loại siêu thực phẩm, chúng ta nên ăn đa dạng các loại thực phẩm tốt cho sức khỏe như trái cây và rau củ kết hợp, cung cấp đủ các chất dinh dưỡng cần thiết.

(Theo BBC New, 8/2013)

Nguyễn Thanh Hải

Viêm hạch tularemia là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính do vi khuẩn Francisella tularensis gây ra. Nhiều loài động vật có vú là nguồn bệnh. Người bị mắc bệnh do lây truyền trực tiếp hoặc do các loài côn trùng đốt. Mùa hè nắng lắm mưa nhiều, côn trùng phát triển nên nguy cơ gây bệnh cho người càng cao.

Động vật và côn trùng lây bệnh cho người 

Trực khuẩn đường ruột Francisella tularensis có ở trong đất và nước. Với nhiệt độ 4oC, vi khuẩn sống trong  nước và đất ẩm trên 4 tháng; trong sữa, vi khuẩn sống trên 3 tháng; ở xác động vật chết, vi khuẩn sống được 6 tháng…

Thể bệnh viêm hạch.

Ngoài đất và nước, các loài động vật như: chuột, thỏ, chó, bò, cừu, chim… mang vi khuẩn và thải ra môi trường gây các ổ bệnh tự nhiên. Bệnh từ động vật này truyền sang động vật khác là do ve và các loại côn trùng hút máu gây ra. Người bị mắc bệnh do tiếp xúc trực tiếp với môi trường đất hay nước bị nhiễm khuẩn qua da lành hoặc da bị trầy xước, qua niêm mạc mắt, hô hấp, tiêu hóa; qua thức ăn, nước uống; qua vết đốt của côn trùng; qua vết cắn của động vật bị bệnh. Tuy nhiên, không thấy lây trực tiếp từ người bệnh sang người lành hoặc qua đồ vật. Các chất khử khuẩn như lyzol, cloramin… đều diệt được vi khuẩn hiệu quả.

Dấu hiệu của bệnh?

Bệnh viêm hạch tularemia có các thể: hạch, hạch loét, hạch mắt, hạch họng, thể bụng hay thể ruột, thể phổi (viêm phế quản, viêm phổi), thể lan tràn hay thể nhiễm khuẩn huyết.

Thể hạch: do nhiễm khuẩn qua da. Bệnh nhân bị viêm hạch tại nơi vi khuẩn xâm nhập. Sau 2 – 3 ngày, hạch sưng và rất đau, hạch to từ bằng ngón tay tới to bằng quả trứng gà. Có trường hợp sau 1- 4 tháng, hạch mới trở về bình thường. Nhưng cũng có bệnh nhân sau 3 – 4 tháng hạch sẽ hóa mủ, mềm ra và vỡ mủ. Tính chất mủ: tương đối đặc, màu trắng sữa, không có mùi, xét nghiệm mủ có thể thấy vi khuẩn. Sau khi vỡ hạch, liền sẹo rất chậm và để lại sẹo cứng, hay cục xơ. Có thể viêm một hoặc nhiều hạch, hay gặp ở nách, bẹn, đùi. Nếu nhiễm bệnh qua đường ăn uống thì viêm hạch cổ và hạch dưới hàm. Nếu bị nhiễm khuẩn huyết thì viêm hạch ở nhiều nơi, nhưng hạch này thường không to, ít đau và không thành mủ. Khi sưng viêm hạch,  bệnh nhân bị sốt cao, tình trạng nhiễm độc nặng.

Thể hạch loét: xảy ra do nhiễm khuẩn qua da bị sây sát, qua vết đốt của côn trùng như ve, muỗi, ruồi trâu… Sau 1 – 2 ngày, ở vết đốt của côn trùng tạo thành nốt dát, rồi phỏng nước, mụn mủ và tạo thành nốt loét, ít đau, bờ vết loét gồ cao lên và cứng, mặt vết loét phủ một màng sẫm màu, xung quanh trắng. Có thể thấy viêm hạch quanh vết loét.

Thể hạch mắt: xảy ra khi vi khuẩn nhiễm qua niêm mạc mắt, gây viêm kết mạc nặng, gây nốt phỏng và loét niêm mạc, từ đó thoát ra dịch, mủ màu vàng đặc. Vết loét rộng khoảng 0,25cm. Hạch dưới hàm, hạch mang tai, hạch cổ sưng to và đau. Triệu chứng toàn thân nặng, nếu tổn thương cả 2 mắt thì bệnh rất nặng, dễ tử vong vào ngày thứ 6 – 8 của bệnh.

Thể hạch họng: do vi khuẩn xâm nhập qua đường miệng, bệnh nhân thấy đau họng, khó nuốt, họng đỏ, tuyến amidan sưng to, phù nề, trên mặt có phủ màng trắng đục, hoại tử, màng này khó bóc ra giống như màng giả của bệnh bạch hầu, nhưng có điểm khác là không phát triển quá giới hạn của tuyến amidan. Nếu bệnh nhân có sưng cả hạch dưới hàm, hạch cổ, hạch mang tai, hạch thường hóa mủ và diễn biến kéo dài.

Thể hạch bụng: vi khuẩn xâm nhập cùng thức ăn, gây sưng các hạch mạc treo ruột, kích thích màng bụng gây các cơn đau bụng, buồn nôn và nôn nhiều, chán ăn.

Thể phổi tiên phát: do vi khuẩn xâm nhập đường hô hấp, gây viêm phổi, viêm phế quản. Bệnh nhân có triệu chứng: đau ngực, ho khan… Nếu viêm phổi thường diễn biến kéo dài trên 2 tháng. Bệnh dễ biến chứng giãn phế quản, áp-xe phổi, viêm màng phổi, hoại thư phổi và tạo nên các hang trong phổi.

Thể viêm phổi thứ phát: là biến chứng của bất kỳ thể bệnh nào, do vi khuẩn theo đường máu tới phổi hoặc theo đường bạch huyết tới các hạch khí phế quản và từ đó vào gây viêm phổi hoặc phế quản.

Thể nhiễm khuẩn huyết: hay gặp ở bệnh nhân có thể lực yếu. Bệnh khởi phát đột ngột với các triệu chứng: sốt 39 – 400C, đau đầu, mệt mỏi, đau cơ, gan và lách to. Tiếng tim mờ, huyết áp hạ, mạch yếu. Sốt kéo dài khoảng 3 tuần. Bệnh nhân xuất hiện hồng ban dày và đối xứng ở tay, chân, giống như đeo “bít tất” ở chân và tay, mặt, cổ, ngực, ban thường hết sau 8 – 12 ngày. Biến chứng viêm phổi, viêm màng não, viêm não, viêm cơ tim… dễ xảy ra.

Chữa trị thế nào?

Bệnh viêm hạch do vi khuẩn gây nên, vì vậy khi phát hiện được bệnh cần dùng thuốc kháng sinh để diệt vi khuẩn càng sớm càng tốt. Có thể dùng thuốc kháng sinh uống hoặc tiêm là: gentamycin, streptomycin, cephalosporin thế hệ 3, rifampycin. Các thuốc điều trị triệu chứng như thuốc giảm đau chống viêm (paracetamol, aspirin…); truyền dịch, giải độc. Nếu thấy hạch vỡ thì rửa sạch và thay băng. Có thể dùng thuốc nhỏ mắt bằng dung dịch kháng sinh, nước muối 9%o. 

ThS. Trần Minh Thanh

Bệnh giun đũa là ký sinh trùng đường ruột gặp nhiều nhất. Đặc biệt hay gặp ở những người có thói quen ăn rau sống và trẻ em vùng nông thôn. Nhiễm nhiều giun có thể gây tắc ruột, xoắn ruột, lồng ruột, nếu không được xử lý và điều trị đúng sẽ tử vong.

Vì sao bị nhiễm giun đũa

Người bị nhiễm bệnh khi ăn phải trứng giun đũa có trong thức ăn và nước uống chưa nấu chín. Khi vào ruột non, trứng nở ra các ấu trùng, xâm nhập thành ruột non qua các tiểu tĩnh mạch mạc treo và mạch bạch huyết mạc treo di chuyển tới buồng tim phải. Từ tim, các ấu trùng đi vào phổi, chui qua thành phế nang bò ngược theo phế quản lên họng rồi xuống thực quản và vào lại ruột non. Giun đũa sống ở đoạn trên của ruột. Sau khi thụ tinh, giun cái đẻ rất nhiều trứng, theo phân thải ra ngoài. Giun trưởng thành dài 20 – 40cm, to như chiếc đũa, sống được trên 1 năm. Trứng bắt đầu được sinh ra sau 60 – 75 ngày kể từ khi người ăn phải trứng giun. Bệnh không lây trực tiếp từ người sang người do trứng phải lưu lại trong đất từ 2 – 3 tuần mới có khả năng gây bệnh. Trứng giun đũa có thể tồn tại nhiều năm trong đất.

Chu trình nhiễm giun đũa.

Nhiễm giun đũa cần được phát hiện sớm 

Kể từ khi nhiễm trứng giun đũa, bệnh nhân thường có các dấu hiệu như sau: ấu trùng giun đũa có thể kích thích dị ứng trong phổi gây tổn thương mao mạch và phế nang,  làm cho bệnh nhân bị sốt nhẹ, ho khan, khạc đờm lẫn máu, thở khò khè, khó thở và đau sau xương ức. Bệnh nhân có thể có nổi mẩn ngoài da. Nếu ấu trùng di trú lạc vào não, thận, mắt, tủy sống… sẽ gây ra các triệu chứng liên quan đến các cơ quan này. Nếu chỉ có số lượng ít giun trưởng thành trong ruột thì không gây triệu chứng. Nhưng khi nhiễm nhiều giun, sẽ có các triệu chứng giống như loét dạ dày tá tràng hoặc cảm giác khó chịu trong bụng trước hoặc sau bữa ăn. Bệnh nhân có thể khạc hay nôn ra giun qua mũi, miệng hoặc giun chui ra từ hậu môn. Nếu giun chui vào ống mật chủ, ống tuỵ, ruột thừa, túi thừa của ruột và các chỗ khác, gây viêm đường mật, viêm túi mật, áp-xe gan do vi khuẩn, viêm tụy hoặc vàng da tắc mật. Trường hợp nhiễm quá nhiều giun, các búi giun có thể gây tắc ruột, xoắn ruột, lồng ruột hoặc tử vong. Ở bệnh nhân bị mắc bệnh thương hàn, giun đũa có thể xuyên thủng thành ruột. Trẻ em bị nhiễm giun sẽ chậm lớn.

Khi ấu trùng giun đũa lên phổi, bệnh nhân có ho thoảng qua, khó thở, thở rít, nổi mẩn ngoài da. Giun ở ruột thì bệnh nhân có cảm giác khó chịu không rõ ràng ở thượng vị, có khi nôn, trướng bụng. Có thể thấy trứng giun trong phân, giun trưởng thành chui ra mũi, miệng, hậu môn. 

Chụp Xquang lồng ngực có thể thấy các tổn thương xâm nhiễm lan tỏa, không rõ nét. Giun ở ruột có thể được phát hiện tình cờ khi chụp Xquang bụng. Kỹ thuật chụp đường mật nội soi ngược dòng là phương pháp có thể đẩy giun ra khỏi đường mật. Nếu tắc ruột do giun, chụp Xquang bụng cho thấy các mức hơi và những hình của giun trong các quai ruột giãn. Siêu âm cũng có thể thấy hình ảnh ruột giãn và khối giun. Có thể tìm thấy ấu trùng giun trong đờm. Xét nghiệm phân tìm thấy trứng giun. 

Bệnh giun đũa cần phân biệt với một số bệnh như sau: giai đoạn giun ở phổi cần được phân biệt với bệnh hen, hội chứng Loffler, viêm phổi tăng bạch cầu ái toan, nhiễm nấm aspergillus phế quản – phổi dị ứng, nhiễm giun lươn, giun móc, sán lá phổi. Nếu bệnh nhân bị viêm tụy, viêm ruột thừa, viêm túi thừa do giun đũa, cần phân biệt với viêm các bộ phận này do các nguyên nhân khác. Nếu bị đầy bụng sau khi ăn do nhiễm giun đũa, cần được phân biệt với loét tá tràng, thoát vị dạ dày, bệnh túi mật hoặc tụy.

Phòng và điều trị có khó?

Để diệt giun đũa, có thể dùng một trong các thuốc: albendazol, pyrantel pamoat, mebendazol, levamisol, piperazin. Vì trên thực tế, bệnh nhân thường bị nhiễm giun đũa kèm theo nhiễm giun móc và giun tóc nên có thể điều trị đồng thời bằng albendazol, mebendazol hoặc oxantel, pyrantel pamoat để diệt cả 3 loại giun này.

Nếu bị tắc ruột do giun hoặc giun chui ống mật, có thể tránh phẫu thuật bằng cách hút dịch dạ dày qua ống thông mũi, sau đó bơm liều thuốc tẩy giun qua ống. Giun chui ống mật, có thể gắp lấy giun qua ống nội soi dưới siêu âm và điều trị dung dịch albendazol hoặc piperazin bơm vào ống mật chủ kết hợp với điều trị toàn thân.

Bệnh giun đũa gây nhiều mối nguy hiểm và có thể tử vong, do đó, việc phòng bệnh là rất quan trọng. Mọi người có thể phòng tránh nhiễm giun đũa bằng các biện pháp đơn giản và hiệu quả như sau: không ăn rau sống, quả xanh; không uống nước lã, nước đá vì nước đá nhiều khi được làm từ nguồn nước không sạch. Không nên dùng phân tươi bón ruộng hay bón rau xanh. Xử lý tốt phân, nước, rác. Hướng dẫn trẻ em rửa tay trước khi ăn uống hay sau khi tiếp xúc với đồ chơi. Các vùng nông thôn, cha mẹ và người lớn không để trẻ chơi nơi đất cát. Thường xuyên cắt móng tay cho trẻ, tránh để móng tay dài dễ nhét đất cát và lây nhiễm trứng giun. Tắm rửa hàng ngày cho trẻ bằng nước sạch. Ở vùng trồng màu, nên tẩy giun định kỳ 6 tháng – 1 năm/1 lần.

BS. Bùi Thị Thu Hương

Cũng như ẩm thực cổ truyền  nói chung, việc dùng rượu trong mùa thu phải tuân thủ nguyên tắc “thu đông dưỡng âm”, “phòng táo giữ âm, tư thận nhuận phế”, nghĩa là phải chú ý bổ sung đầy đủ chất dịch cho cơ thể, trọng dụng những đồ ăn thức uống có công dụng dưỡng âm nhuận táo. Dưới đây, xin được giới thiệu một vài loại rượu dưỡng sinh mùa thu để bạn đọc có thể tham khảo và chọn dùng khi cần thiết.

Rượu hoàng tinh: hoàng tinh 20g, rượu trắng 500ml. Hoàng tinh rửa sạch, thái phiến, cho vào túi vải buộc kín rồi thả ngâm trong rượu, sau nửa tháng có thể dùng được. Uống mỗi ngày 2 lần, mỗi lần từ 10 – 20ml. Công dụng: kiện tỳ, nhuận phế, bổ thận. Dùng thích hợp cho những người tỳ vị hư yếu, chán ăn, mệt mỏi, ho khan lâu ngày, lưng đau gối mỏi, đầu choáng mắt hoa. Với trường hợp đại tiện lỏng loãng, ho khạc đờm nhiều thì không nên dùng.

Rượu vừng đen: vừng đen 50g, rượu trắng 500ml. Vừng đen đãi sạch, để khô rồi đem ngâm với rượu trong bình kín, sau nửa tháng thì dùng được. Uống mỗi ngày 2 lần, mỗi lần từ 10 – 20ml. Công dụng: bồi bổ can thận, nhuận dưỡng tỳ phế, nâng cao sức khỏe và chống lão hóa. Dùng thích hợp cho những người bị chứng can thận phế âm hư biểu hiện bằng các triệu chứng hay đau đầu, hoa mắt chóng mặt, lưng đau gối mỏi, râu tóc bạc sớm, ho khan ít đờm, đại tiện táo kết. Với trường hợp đại tiện lỏng loãng không nên dùng.

Rượu cúc hoa: cúc hoa 50g, rượu trắng 500ml. Cúc hoa rửa sạch, để ráo, cho vào bình ngâm với rượu, sau 10 ngày có thể dùng được. Uống mỗi ngày 2 lần, mỗi lần từ 10 – 20ml. Công dụng: thanh can, làm sáng mắt, giải cảm phong nhiệt. Dùng thích hợp cho những người hay bị cảm mạo phát sốt, hay đau đầu, hoa mắt, chóng mặt và có cảm giác bốc nóng lên đầu, thị lực giảm sút.

Rượu liên tử: hạt sen 50g, rượu trắng 500ml. Hạt sen bỏ vỏ và tâm, đập vụn rồi đem ngâm với rượu trong bình kín, sau nửa tháng thì dùng được. Uống mỗi ngày 2 lần, mỗi lần từ 10 – 20ml. Công dụng: dưỡng tâm an thần, kiện tỳ chỉ tả, ích thận chỉ di. Dùng thích hợp cho những người bị mất ngủ, hay hồi hộp đánh trống ngực, di tinh, đái dầm, xuất tinh sớm, phụ nữ bị khí hư, đi lỏng do tỳ vị hư yếu. Với trường hợp đại tiện táo kết, không nên dùng.

Rượu nhân sâm kỷ tử: nhân sâm 10g, kỷ tử 20g, rượu trắng 500ml. Nhân sâm thái phiến, kỷ tử rửa sạch cho vào bình kín ngâm với rượu, sau nửa tháng có thể dùng được. Uốmg mỗi ngày 2 lần, mỗi lần từ 10 – 20ml. Công dụng: đại bổ nguyên khí, dưỡng can và làm sáng mắt. Dùng thích hợp cho những người bị chứng khí hư với những biểu hiện cụ thể như khó thở, ngại nói, dễ đổ mồ hôi (phế khí hư); chán ăn, chậm tiêu, da nhợt, tay chân teo nhẽo, sa dạ dày, sa trực tràng (tỳ khí hư); lưng đau gối mỏi, tiểu tiện nhiều lần về đêm, khả năng tình dục sút kém (thận khí hư); hay hồi hộp đánh trống ngực, mất ngủ, môi nhợt (tâm khí hư)…

Rượu hà thủ ô: hà thủ ô 150g, rượu trắng 500ml. Hà thủ ô rửa sạch, thái vụn, ngâm với rượu trong bình kín, sau 15 – 20 ngày có thể dùng được. Uống mỗi ngày 2 lần, mỗi lần từ 10 – 20ml. Công dụng: bổ thận ích tinh, tư âm dưỡng huyết, chống lão hóa. Dùng thích hợp cho người bị chứng can thận bất túc, biểu hiện bằng các dấu hiệu đầu choáng tai ù, mất ngủ hay quên, râu tóc bạc sớm, di tinh, liệt dương. Trong y học hiện đại là các bệnh suy nhược thần kinh, thiếu máu, vữa xơ động mạch, cao huyết áp, táo bón kinh niên…

Rượu dâu: quả dâu chín 200g, rượu trắng 500ml. Hai thứ ngâm trong bình kín, sau nửa tháng có thể dùng được.Uống mỗi ngày 2 lần, mỗi lần từ 10 – 20ml. Công dụng: thanh nhiệt nhuận phế, tư âm dưỡng huyết. Dùng thích hợp cho những người âm hư biểu hiện bằng các triệu chứng môi khô miệng khát, có cảm giác hâm hấp sốt về chiều, lòng bàn tay bàn chân nóng, ho khan, hay ra mồ hôi trộm, đại tiện táo, tiểu tiện sẻn đỏ.

Rượu dâu thích hợp trong mùa thu.

Ngoài ra, một số loại rượu khác cũng rất thích hợp dùng trong mùa thu như rượu sa sâm, rượu bạch linh, rượu ý dĩ khiếm thực, rượu hạch đào, rượu mạch môn… Tuy nhiên, một điều cần lưu ý là khi uống phải tuân thủ đúng liều lượng, không nên quá chén mà lợi bất cập hại          

ThS. Hoàng Khánh Toàn

Có rất nhiều nguyên nhân gây đau nhức răng như sâu răng, viêm lợi, nướu răng,… Người bệnh cần khám tại cơ sở y tế chuyên khoa để xác định nguyên nhân và điều trị triệt để. Trong quá trình điều trị để răng đỡ đau và đạt kết quả nhanh có thể dùng một số bài thuốc đơn giản sau:

Bài 1: Quả vải phơi khô 20g, rễ lá lốt 20g, đổ một bát nước sắc lấy nước đặc. Ngậm nhiều lần trong ngày.

Bài 2: Lá trầu không, củ nghệ vàng, búp bàng, mỗi thứ 50g. Rửa sạch, giã nhỏ, ngâm với rượu. Khi dùng đem đun cách thuỷ (đậy kín nút chai để rượu không bay hơi) cho sôi 30 phút rồi lấy ra để nguội. Ngậm (súc miệng) trong 5 – 10 phút hay dùng bông thấm thuốc bôi vào chỗ đau, sau nhổ nước thuốc đi. Hoặc lấy vài lá trầu không, rửa sạch, thêm ít muối, giã nhỏ, hoà vào một chén rượu. Gạn lấy nước trong để ngậm liên tục tới khi giảm đau nhức.

Nghệ vàng.

Bài 3: Vỏ thân cây gạo 50g, thạch xương bồ 50g, sắc lấy nước đặc để ngậm. Trước khi ngậm cho thêm vài hạt muối.

Bài 4: Vỏ trắng của cây ruối 100g, rượu 100ml. Cạo vỏ ngoài, thái nhỏ cho vào rượu ngâm, ngày ngậm 4 – 5 lần, dùng trong 2 – 3 ngày liền hoặc sắc nước lá ruối hòa với một ít muối để súc miệng.

Bài 5: Hoa tươi của cây cúc áo 50g hoa ngâm với 300ml rượu trắng. Ngâm trong 10 – 15 ngày là được. Khi bị đau răng ngậm một ít rượu này trong vài phút, sau đó nhổ đi và súc miệng sạch. Ngày ngậm 5 – 10 lần.

Bài 6: Nhân hạt gấc nướng chín vàng, tán bột, trộn với một ít dấm thanh, chấm vào chỗ răng đau. Chỉ cần chấm vài lần vào buổi chiều là đêm hết đau và có thể ngủ được.

Bài 7: Vỏ thân cây trám trắng, cạo bỏ lớp vỏ ngoài, rửa sạch, phơi khô, lấy 50g thái mỏng, sắc lấy nước đặc, ngậm nhổ nước. Ngày làm nhiều lần.

Bài 8: Lấy rễ lá lốt, rửa thật sạch, giã nát với mấy hạt muối, vắt  lấy nước cốt, dùng bông sạch chấm vào răng đau, ngậm 2 – 3 phút rồi súc miệng bằng nước muối. Ngày chấm thuốc 3 – 5 lần. 

Bài 9: Vỏ thân cây sao đen 100g, cạo bỏ lớp bẩn thô bên ngoài, rửa sạch, thái mỏng, sắc đặc, ngậm khi răng đau. Có thể phối hợp hai vị lá lốt và sao đen, 2 vị bằng nhau, sắc đặc, ngậm khi răng đau nhức, tác dụng giảm đau nhanh hơn.

Bác sĩ  Thu Vân

Cho đến nay, ung thư thực quản vẫn là một bệnh hay gặp, nằm trong 10 bệnh ung thư hàng đầu tại Việt Nam. Phần lớn các bệnh nhân ung thư thực quản thường trên 50 tuổi, nhiều nhất là ở tuổi 60 – 70 và phái nam vẫn chiếm ưu thế nhiều gấp 2 – 5 lần phụ nữ.

Một yếu tố liên quan khá chặt chẽ đến sự phát sinh của bệnh là thói quen và chế độ ăn uống. Các chế độ ăn các loại thức ăn có chứa nhiều chất Nitrosamin trong rau ngâm dấm và thịt xông khói, hoặc thói quen uống các loại nước có cồn và hút thuốc lá nhiều của những cư dân phương Tây là nguyên nhân chính gây nên bệnh đã được xác  minh. Ngoài ra, một số vùng thức ăn và nguồn nước uống thiếu các chất vi lượng như: kẽm, molybeden… cũng là tiền đề cho bệnh ung thư thực quản xuất hiện.

Một số nguyên nhân khác có thể gây nên bệnh được nhiều tác giả trong và ngoài nước đề cập đến: những tổn thương tiền ung thư của thực quản như co thắt tâm vị, viêm thực quản trào ngược, teo hẹp thực quản do bỏng…; một số bệnh có tính di truyền khác như bệnh Tylosis với đặc điểm gây sừng hóa lòng bàn tay và bàn chân.

Ảnh minh họa

Ung thư thực quản hay xảy ra ở đoạn nào nhất?

Các nhà giải phẫu và lâm sàng chia thực quản ra làm hai đoạn: thực quản cổ và thực quản nằm trong lồng ngực. Trong đó, đoạn thực quản nằm trong lồng ngực lại được chia làm 3 đoạn: đoạn trên, đoạn giữa và đoạn dưới. Về mặt thực hành điều trị, các bác sĩ thấy rằng ung thực quản đoạn giữa trong lồng ngực có tỉ lệ mắc bệnh cao nhất, chiếm 32% và gây nhiều khó khăn cũng như các biến chứng trong điều trị nhất. Nguyên nhân, ở đoạn này thực quản nằm sát các cơ quan quyết định sự tồn tại của con người như: khí quản, cung động mạch chủ.

Những triệu chứng cảnh báo

Triệu chứng hay gặp nhất là nuốt khó, bắt đầu với các thức ăn cứng về sau là các thức ăn lỏng và cuối cùng là cả với nước bọt cũng rất khó nuốt. Sụt cân và mệt mỏi cũng là các triệu chứng hay thường gặp. Một số bệnh nhân bị viêm phổi do hít từ những thức ăn đọng lại trong thực quản , tùy theo vị trí và mức độ xâm lấn của u thực quản mà có thêm các triệu chứng của liệt dây thần kinh quặt ngược,gây khàn tiếng, khó thở hoặc  xâm lấn vào khí phế quản gây sặc, ngạt có thể tử vong. Các triệu chứng trở nên rõ ràng khi khối u ăn hết lòng của thực quản.

Vấn đề chẩn đoán sớm là rất quan trọng nhất là đối với những bệnh nhân trên 50 tuổi, có những vấn đề than phiền về nuốt khó hoặc  đau khi nuốt. Những bệnh nhân này, khi có những dấu hiệu rối loạn về nuốt cần phải đi khám bệnh và được đánh giá cụ thể bởi một bác sĩ chuyên khoa về tiêu hóa hoặc Phẫu thuật Lồng ngực và Tim mạch.

Phần lớn, các bệnh nhân ung thư thực quản nếu không được điều trị đều chết trong tình trạng suy kiệt vì không ăn uống được, mặc dù rất thèm ăn và bên cạnh có rất nhiều thức ăn ngon. 

Khi đó, nếu bạn được khám bởi một bác sĩ có kinh nghiệm thì  xét nghiệm đầu tiên cần nghĩ đến là nội soi thực quản để loại trừ các tổn thương ác tính. Chụp thực quản với thuốc cản quang cũng cho phép chẩn đoán chính xác với độ dương tính cao, hình ảnh thường gặp là các hình khuyết của niêm mạc. Tuy nhiên, hình ảnh giãn to phía trên khối u chỉ hay gặp ở các khối u lành tính của thực quản mà ít gặp trong trường hợp u ác tính. Ngoài việc xác định chẩn đoán bằng nội soi thực quản có khi còn cần phải nội soi phế quản bổ sung. Việc sinh thiết và làm giải phẫu bệnh là rất quan trọng trong quá trình chẩn đoán bệnh, với kết quả thu được, người thầy thuốc sẽ xác định được tiên lượng của bệnh và chọn lựa phương pháp điều trị thích hợp cho bệnh nhân.

Tuy là xét nghiệm khá đắt tiền, nhưng không thể thiếu được đối với người bác sĩ phẫu thuật là kỹ thuật chụp X-quang cắt lớp điện toán (CT Scan) với những thông số thu thập được, chúng tôi sẽ quyết định có phẫu thuật triệt để, phẫu thuật nuôi ăn tạm thời hay chỉ điều trị nội khoa nâng đỡ những ngày cuối cùng cho bệnh nhân mà thôi.

Uống thuốc hay phẫu thuật?

Phần lớn những bệnh nhân của chúng tôi nói riêng và bệnh nhân Việt Nam nói chung đều rất sợ mổ. Họ và cả thân nhân đều coi mổ là một cái gì ghê gớm lắm, đáng sợ lắm, nguy hiểm lắm. Quan niệm trên hoàn toàn trái ngược với các quốc gia trên thế giới, nguyên nhân là tại sao? Xin dành câu trả lời ấy cho các nhà xã hội học và tâm lý học.

Trở lại với những bệnh nhân ung thư thực quản, trải qua một thời gian dài phát triển của y học, cho đến ngày hôm nay không có một phương pháp điều trị chỉ uống thuốc đơn thuần có thể làm khỏi bệnh. Có ba phương pháp chính để điều trị: xạ trị, hóa trị và phẫu thuật, trong đó phẫu thuật là phương pháp điều trị chính cho kết quả tốt và tạo cho người bệnh một cuộc sống tương đối tốt vào những ngày cuối cùng của cuộc đời.

Các phương pháp phẫu thuật chính

Phẫu thuật triệt để: cắt bỏ toàn bộ thực quản và tái tạo thực quản mới bằng dạ dày. Đây là phương pháp tốt nhất giúp người bệnh kéo dài  và nâng cao chất lượng cuộc sống. Do tính chất khó khăn và phức tạp của phẫu thuật nên thời gian cuộc  mổ thường kéo dài 5 – 6 giờ và bệnh nhân phải được đánh giá kỹ xem có khả năng chịu đựng được cuộc mổ hay không.

Phẫu thuật tạo thực quản giả bằng đại tràng, không cắt bỏ khối ung thư: với phẫu thuật này, tiên lượng bệnh không thay đổi vì không cắt bỏ được khối ung thư, phẫu thuật chỉ giúp cho bệnh nhân có thể ăn uống bằng đường miệng, nhưng cũng khó khăn. Có một thời gian, loại phẫu thuật này khá thịnh hành ở một số bệnh viện tại TP.HCM, cho đến nay ít người sử dụng.

Một loại phẫu thuật nữa mang tính chất tạm thời, giúp bệnh nhân không bị chết đói là kỹ thuật mở thông ruột non hay dạ dày nuôi ăn. Qua một ống thông được đưa vào dạ dày hay ruột non, người ta bơm các loại thức ăn lỏng vào ống tiêu hóa giúp cho bệnh nhân sống được thay vì ăn bằng đường miệng. Loại phẫu thuật này thường áp dụng cho những bệnh nhân có các dấu hiệu nặng không thể tiến hành cuộc mổ triệt để như:

– Bệnh nhân đã có các biến chứng do bướu ăn lan: khàn tiếng, khó thở do liệt dây thần kinh quặt ngược, hội chứng Horner, đau cột sống dai dẳng do di căn, liệt cơ hoành do tổn thương thần kinh, rò thực quản – khí quản và tràn dịch màng phổi ác tính.

– Khối ung thư thực quản quá lớn: dài trên 8cm và yếu tố dinh dưỡng sụt trên 20% cân nặng trong thời gian một tháng.

Một kỹ thuật mới cũng đã được một số bệnh viện dùng cho những bệnh nhân ở giai đoạn không thể phẫu thuật triệt để được, đó là đặt khung đỡ qua đường nội soi thực quản. Kỹ thuật này cũng chỉ mang tính tạm thời, kéo dài vài ba tháng và giá thành cũng khá đắt so với mặt bằng thu nhập của người dân Việt Nam.

PGS.TS.BS. NGUYỄN HOÀI NAM

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng giúp phục hồi và mau lành vết bỏng.

Bỏng thường xảy ra trong đời sống sinh hoạt hàng ngày. Bệnh nhân bị bỏng nặng (rộng và sâu) cần được chuyển sớm đến bệnh viện gần nhất.Những trường hợp bỏng nhẹ thì có thể xử trí tại nhà.

Nhu cầu dinh dưỡng

Đối với những trường hợp bỏng nặng, nhu cầu năng lượng và thành phần các chất dinh dưỡng phụ thuộc vào các giai đoạn bỏng như sau:

Giai đoạn sốc bỏng:

Năng lượng: = (25 x trọng lượng cơ thể (kg)) + (40 x % diện tích bỏng),  khoảng 2.100 – 2.300kcalo:

Protein (g): 70 – 90kcalo (14 – 16% tổng năng lượng).

Lipid (g): 35 – 50kcalo (15 – 20% tổng năng lượng.

Glucid (g): 350 – 370kcalo.

Trong đó 75% ăn qua đường ruột, 25% ăn qua đường tĩnh mạch.

Giai đoạn nhiễm độc, nhiễm trùng và suy mòn bỏng:

Năng lượng: =  60 – 65kcalo /kg/ngày, khoảng 2.900 – 3.000kcal.

Protein (g): 120 – 140 kcalo (16 – 20% tổng năng lượng).

Lipid (g): 50 – 60kcalo (15 – 20% tổng năng lượng).

Glucid (g): 400 – 450kcalo.

Nước 2 – 3 lít/ngày.

Số bữa ăn: 7 – 8 bữa/ngày.

Giai đoạn hồi phục bỏng:

Năng lượng: = 3.300 – 3.500kcal.

Protein (g): 170 – 180kcalo  (20 – 25% tổng năng lượng).

Lipid (g): 100 – 110kcalo  (20 – 30% tổng năng lượng.

Glucid (g): 450 – 500kcalo.

Nước 2 – 3 lít/ngày.

Số bữa ăn: 6 – 7 bữa/ngày.

Đối với những trường hợp bỏng nhẹ thì chế độ ăn có thể duy trì như thường ngày.

Omega 3 có tiềm năng điều chỉnh miễn dịch và  kháng viêm tốt cho bệnh nhân bỏng

Những lưu ý

Ngoài ra, cần lưu ý bổ sung những dưỡng chất giúp vết bỏng mau lành trong cả hai trường hợp bỏng như sau:

Chất đạm (protein) giúp tái tạo mô liên kết và làm đầy vết thương. Trong chế độ ăn uống nếu cơ thể bị thiếu hụt hàm lượng protein thì làn da sẽ chậm lành vết thương và tăng khả năng hình thành sẹo. Chất đạm có nhiều trong thịt lợn nạc, thịt bò nạc, thịt gia cầm, trứng, sữa, cá… Ngoài ra, đạm thực vật cũng có nhiều trong nhóm thực phẩm như: đậu tương, các loại hạt.

Vitamin A: loại vitamin quan trọng hàng đầu, thúc đẩy quá trình nhanh lành vết thương và sản sinh ra những tế bào da mới để hạn chế nguy cơ sẹo. Những thực phẩm dễ dàng cung cấp cho cơ thể hàm lượng vitamin A là rau xanh có lá màu xanh sẫm như cải xoong, rau bina…; các loại trái cây thuộc họ cam quít, thực phẩm chế biến từ bơ sữa.

Vitamin C: quan trọng cho việc tổng hợp collagen và cũng có tác dụng chống oxy hóa, ngoài ra tham gia tích cực vào quá trình sản sinh những bạch cầu giúp chống lại vi khuẩn xâm hại gây nên tình trạng vết thương khó lành hoặc dễ nhiễm trùng. Cam, quít, trái cây có nhiều vị chua, cà chua, khoai lang, khoai tây, các loại rau xanh là nguồn vitamin C phong phú.

Kẽm: giúp tăng cường miễn dịch và tái tạo tế bào, tập trung nhiều trong những loại đồ ăn hải sản, tôm, cua, ốc, hàu, ngao… Ngoài ra, nó còn có nhiều trong bí ngô và hạt bí ngô.

Acid béo Omega 3: có tiềm năng điều chỉnh miễn dịch và kháng viêm, có nhiều trong những loại cá béo (cá hồi, cá thu, cá trích…).

Nên tránh các món bánh kẹo, thịt xông khói vì các món này gây hao hụt vitamin và chất khoáng đang cần được tích lũy cho phản ứng tái tạo mô mềm. Cũng nên hạn chế rượu bia, cà phê, vì không chỉ gây hao hụt vitamin, chất khoáng mà còn là dẫn đến rối loạn nước và chất điện giải trong khi vết bỏng đang rất cần nước.

 Lời khuyên của thầy thuốc

Ngoài chế độ dinh dưỡng như trên, bệnh nhân bỏng cần chú ý uống nhiều nước hàng ngày. Nếu uống ít nước, vùng da bị bỏng có xu hướng bị khô, mất nhiều thời gian hơn để chữa lành. Trường hợp ăn uống kém có thể uống thêm sữa cao năng lượng 2 – 3 ly mỗi ngày để cung cấp thêm năng lượng cũng như các dưỡng chất cần thiết giúp mau lành vết bỏng. Người bệnh cũng nên nghỉ ngơi và ngủ đủ giấc vì vùng da tổn thương sẽ tự hồi phục khi ngủ.

BS. NGUYỄN VIẾT QUỲNH THƯ

Phải nói ngay rằng đây là những thế hệ thuốc rất mới, hiện đang được các nhà khoa học nghiên cứu phát triển như thuốc cai nghiện rượu, thuốc tránh thai cho đàn ông, thuốc giám sát sức khỏe…

Thuốc cắt cơn thèm rượu

Để hạn chế tác hại do rượu bia gây ra, kể từ tháng 5/2013, tại Anh, người ta đã đưa ra viên thuốc có tên selincro có khả năng làm giảm tới 61% mức dùng rượu bia của con người thông qua cơ chế tầm soát cơn thèm rượu của não. Qua nghiên cứu lâm sàng, selincro đã giúp những người nghiện rượu giảm được từ 12,75 đơn vị rượu xuống còn 5 đơn vị mỗi ngày (1 đơn vị rượu được quy ra 100ml rượu vang đỏ hay 250ml bia). Như vậy mức giảm này tương đương 61%. Ngoài ra, những người dùng selincro kèm theo tư vấn còn giảm được số lượng ngày uống nhiều rượu từ 23 ngày/tháng xuống còn 9 ngày/tháng sau khi dùng thuốc được 6 tháng. Selincro là sản phẩm của hãng Lunbeck (Hà Lan) bào chế và đã được Hội đồng châu Âu phê duyệt cho phép sử dụng.

Viên thuốc tránh thai cho đàn ông

Trong tương lai không xa, con người sẽ sản xuất được viên thuốc tránh thai dùng cho đàn ông mà không để lại những tác dụng phụ không mong muốn. Sau thời gian dài nghiên cứu, các chuyên gia ở Đại học UNAM, Mehico đã phát hiện ra 2 protein có thể giám sát tế bào tinh trùng có tên là CatSper và Slo3. Hai loại protein này chính là nơi cung cấp năng lượng để giúp tinh trùng bơi và tìm được trứng để thụ tinh. Hiện nay các nhà khoa học đang nghiên cứu phát triển một loại phân tử có thể vô hiệu hóa 2 loại protein nói trên, làm cạn kiệt sức của tinh trùng và cuối cùng không thể thụ thai được. Cũng trong thời gian nói trên, các nhà khoa học Texas, Mỹ đã tìm ra một hợp chất có tên JQ1 ở trên chuột có khả năng ức chế quá trình sản xuất tinh dịch và hạn chế quá trình hoạt hóa của tinh trùng dẫn đến tình trạng vô sinh. Những con chuột đực được tiêm JQ1 có kết quả rất tốt, không thể thụ thai được mặc dù chúng vẫn hoạt động giao phối bình thường. Năm 2010, một nhà khoa học Israel đã sản xuất thành công một loại thuốc tránh thai cho đàn ông có tính năng tương tự, làm tê liệt tính năng sinh hóa của tinh trùng, có tên là bright pill, loại thuốc này đang trong giai đoạn thử nghiệm lâm sàng.

Viên thuốc dạng số giám sát sức khỏe

Công ty Proteus Digital Health (PDH) ở Redwood City, California Mỹ mới đây đã sản xuất thành công một viên thuốc dạng số có tên là proteus có khả năng giám sát, theo dõi sức khỏe con người. Proteus còn được ví như là chiếc máy tính, có thể tiêu hóa được và gửi các thông tin quan trọng của cơ thể cho bác sĩ. Proteus có kích thước, hình dạng giống như những viên thuốc thông thường, nhỏ hơn viên vitamin một chút nhưng đây chính là những robot hiển vi làm được nhiều chức năng. Có thể “lang thang” vào các bộ phận cơ thể, chụp hình và gửi những thông tin ra ngoài. Đặc biệt, proteus không cần đến pin năng lượng bên ngoài. Tự nó lấy nguyên liệu ngay bên trong cơ thể, chỉ cần một miếng khoai nhỏ trong dạ dày có thể cung cấp đủ điện để giúp proteus hoạt động bằng cách bổ sung magiê và đồng vào hai bên của sensor (cảm biến) nhỏ xíu và tự nó sinh ra dòng điện đủ dùng và có khả năng kháng lại axít của dạ dày. Một khi đến được tận cùng dạ dày, proteus sẽ truyền gửi thông tin cho điện thoại di động, thậm chí nó còn giám sát được các chức năng của các loại thuốc chữa bệnh khi con người uống vào, hoặc những hoạt động sinh học cũng như những dấu hiệu bất thường của cơ thể.

Viên thuốc mật khẩu

Viên thuốc mật khẩu (password pill) là sản phẩm rất độc đáo do hãng Motorola phát minh và đưa ra giới thiệu hồi tháng 6/2013. Đây là viên thuốc có chức năng giống như một từ mật khẩu, có thể nhận dạng phân biệt chủ thể với những người khác và giúp con người khắc phục được tình trạng quên mật khẩu như hiện nay. Ông Regina Duaga, Phó Chủ tịch Phân ban Công nghệ cao của Motorola cho biết, khi uống viên thuốc mật khẩu axít trong dạ dày sẽ kích hoạt thuốc hoạt động và truyền gửi tín hiệu dạng điện tâm đồ ECG 18 bit và biến cơ thể thành một thông báo mã xác thực mà không ai có thể thay thế được, hạn chế tình trạng “tin tặc” mà lâu nay đang được dư luận nhắc đến. Viên thuốc nói trên hiện đang được hoàn tất thủ tục xin phê duyệt từ Cơ quan Quản lý Thuốc và Thực phẩm Hoa Kỳ (FDA), dự kiến sẽ có mặt trên thị trường trong tương lai không xa.

Viên thuốc cai rượu.

Thuốc đuổi muỗi

Mới đây tại Canada, Cơ quan Kiểm định y học (HC) đã phê duyệt cho phép sử dụng một loại thuốc có khả năng đuổi muỗi và côn trùng có tên là mozi-Q. Nó có khả năng xua đuổi muỗi, côn trùng để chúng không thể đốt con người khi nghỉ ngơi hay làm việc ở trong môi trường kín lẫn môi trường ngoài trời với thời gian dài 30 phút sau khi uống mà không để lại những phản ứng phụ độc hại. Mozi-Q được người tiêu dùng ca ngợi vì nó tiện lợi, dễ dùng và có tác dụng hạn chế những bệnh nan y, đặc biệt là bệnh sốt rét và sốt xuất huyết.

Viên thuốc vàng đa năng

Có tên Gold Pills, đã từng được trưng bày tại triển lãm mang tên INDULGENCE tổ chức tại Viện bảo tàng Nghệ thuật đương đại San Francisco, Mỹ. Đúng như tên gọi, gold pills có màu vàng giống như vàng thật, nó có khả năng giúp con người tiêu hóa tốt, chữa được nhiều bệnh liên quan đến hệ thống tiêu hóa.

   Khắc Nam

 (Theo OD, 7/2013)

Viêm loét dạ dày – tá tràng (VLDD – TT) là một trong những bệnh gặp khá nhiều trong cộng đồng dân cư nước ta. Mọi lứa tuổi đều có thể mắc bệnh, nhưng người trưởng thành chiếm tỷ lệ cao hơn trẻ em. Có thể phòng và chữa được bệnh VLDD – TT.

Điểm mặt kẻ gây viêm loét dạ dày – tá tràng

Nguyên nhân hàng đầu, chiếm tỷ lệ cao nhất là vi khuẩn Helicobacter pylori (HP). Ngoài nguyên nhân chính là vi khuẩn HP thì VLDD – TT còn do một số yếu tố khác gây nên với một tỷ lệ thấp (hoặc là đơn phương hoặc kết hợp) như do dùng thuốc aspirin, corticoid, thuốc chữa khớp không steroid, do uống nhiều rượu bia, do căng thẳng thần kinh (stress) trong một thời gian dài hoặc do bệnh tự miễn.

Nội soi tìm vi khuẩn gây viêm dạ dày còn giúp bác sĩ phát hiện các bệnh lý khác ở thực quản và tá tràng. Ảnh: T. Chương

Dấu hiệu nhận biết

Đau là triệu chứng thường gặp nhất. Vị trí đau thường gặp nhất ở vùng thượng vị (trên rốn), đau âm ỉ hoặc đau dữ dội (nếu bị thủng dạ dày – tá tràng thì đau như dao đâm). Đau âm ỉ có khi kéo dài từ vài tháng đến vài ba năm và lâu hơn nữa, có khi hàng chục năm. Đa số bệnh nhân đau có tính chất chu kỳ và thường xảy ra vào lúc giao mùa, đặc biệt là khi thời tiết thay đổi (nóng sang lạnh, ngược lại hoặc áp thấp nhiệt đới, gió mùa Đông Bắc). Đôi khi trạng thái thần kinh căng thẳng, lo lắng hoặc sau ăn thức ăn chua, cay cũng làm cơn đau xuất hiện hoặc đau kéo dài. Tính chất đau của viêm hoặc loét dạ dày tá tràng nhiều khi khó phân biệt nhưng mới bị viêm thì ăn vào cơn đau sẽ tăng lên, còn khi đã loét thì no, đói đều đau. Cơn đau có thể xuyên ra sau lưng, lên vai, ngực làm cho người bệnh lầm tưởng bệnh khác.

Các triệu chứng gây rối loạn tiêu hóa như đầy hơi, chướng bụng, ợ hơi, ợ chua, trung tiện nhiều lần, phân có khi nát có khi lỏng, có khi rắn như phân dê. Trong những trường hợp loét hành tá tràng lâu ngày gây co kéo, làm hẹp môn vị thì ăn không tiêu, bụng ậm ạch rất khó chịu (nhiều khi phải móc họng nôn ra mới thấy dễ chịu). Vì vậy, người bị VLDD – TT lâu năm thường gầy, da xanh, niêm mạc nhợt nhạt, phân có thể có màu đen (do xuất huyết). Chụp Xquang có uống thuốc cản quang vẫn có giá trị chẩn đoán trong trường hợp không có nội soi dạ dày. Nếu có điều kiện, có thể nội soi dạ dày – tá tràng. Kỹ thuật này sẽ có giá trị lớn trong chẩn đoán nếu bác sĩ nội soi được đào tạo bài bản và có kinh nghiệm. Bởi vì nội soi, ngoài việc xác định được vị trí tổn thương, tình trạng tổn thương, u cục thì trong những trường hợp nghi ngờ bệnh ác tính có thể sinh thiết để tìm tế bào lạ. Sinh thiết còn giúp cho việc lấy bệnh phẩm để nhuộm gram, thử tets ureaza, nuôi cấy phân lập xác định vi khuẩn HP và làm kháng sinh đồ để xác định tính nhạy cảm với kháng sinh của vi khuẩn này.

Bệnh VLDD – TT có thể nhầm với bệnh viêm tụy, viêm đường dẫn mật, sỏi đường dẫn mật hoặc bệnh tim, phổi (đau vùng mũi ức) hoặc thoái hóa cột sống lưng (đau xuyên ra lưng). Trong một số trường hợp do viêm ruột thừa ở những giờ đầu cũng có thể đau thượng vị. Đau bụng âm ỉ, đi ngoài phân đen có thể nhầm với những bệnh nhân bị giun móc. Trong những trường hợp này cần xét nghiệm phân tìm trứng giun móc để giúp cho chẩn đoán phân biệt tốt hơn cũng như điều trị có hiệu quả hơn.

Hình phóng to mô tả một đoạn dạ dày bị loét.

Điều trị thế nào?

Nên dựa vào nguyên nhân gây bệnh, nếu do vi khuẩn HP thì phải dùng kháng sinh để tiêu diệt vi khuẩn, chống tăng tiết dịch vị và cần có thuốc bao phủ niêm mạc, tránh tác dụng của dịch vị. Ngoài ra, cần có chế độ dinh dưỡng tốt, thích hợp cho người mắc bệnh về dạ dày. Luôn  luôn cảnh giác với xuất huyết dạ dày hoặc thủng dạ dày vì cả hai loại biến chứng này phải cấp cứu khẩn trương, nếu không thì tính mạng của người bệnh sẽ bị đe dọa.

Rất dễ biến chứng thành ung thư

Các trường hợp viêm dạ dày tá tràng nếu không phát hiện sớm và điều trị đúng thì sẽ dẫn đến viêm mạn tính hoặc trở thành loét. Trong các bệnh về dạ dày thì đáng sợ nhất là viêm, loét bờ cong nhỏ, tiền môn vị, môn vị hoặc có thể viêm loét hang vị rất dễ biến chứng thành ung thư hóa. Tuy rằng viêm loét dạ dày thì ít đau hơn là viêm loét tá tràng. Ngược lại, viêm loét tá tràng thì ít bị ung thư hơn nhưng thường hay đau, dễ làm hẹp môn vị (do hành tá tràng loét xơ chai gây co kéo môn vị), đặc biệt là loét hành tá tràng rất dễ làm chảy máu. Chảy máu hành tá tràng có thể ồ ạt phải cấp cứu hoặc chảy máu ri rỉ làm cho phân thường có màu đen. Trong trường hợp chảy máu nhiều thì phân thường đen như nhựa đường và mùi hôi thối rất đặc biệt như “mùi cóc chết”. Và tất nhiên, các vị trí loét khác của dạ dày cũng có thể bị biến chứng chảy máu. Một loại biến chứng cũng rất thường gặp và rất nguy hiểm là thủng dạ dày – tá tràng. Có những bệnh nhân do bị loét ngầm nên bình thường không đau bụng hoặc đau rất ít, đột nhiên bị thủng dạ dày phải cấp cứu. Trong trường hợp bị thủng dạ dày mà cấp cứu không kịp thời thì dễ dẫn đến   viêm phúc mạc (màng bụng), gây sốc và có thể tử vong.

Lời khuyên của thầy thuốc

Bệnh VLDD – TT chủ yếu do vi khuẩn HP, vi khuẩn này lây theo đường ăn uống mà chuyên môn thường gọi là lây theo đường “phân – miệng”. Vì vậy, ăn uống hợp vệ sinh là khâu quan trọng hàng đầu. Trong gia đình khi có người bị VLDD – TT thì bát, đũa, cốc, chén… không nên dùng chung hoặc phải nhúng vào nước đun sôi sau khi đã rửa sạch. Cần xóa bỏ thói quen mớm cơm cho trẻ với bất kỳ hình thức nào. Nếu phụ huynh hoặc người giúp việc mà bị bệnh về dạ dày thì mớm cơm rất dễ dàng làm lây bệnh cho trẻ. Ngoài ra, việc quản lý chất thải, phân đóng vai trò đáng kể trong việc phòng bệnh. Bởi vì, nếu quản lý tốt các khâu này thì sẽ làm cho mầm bệnh không phát tán ra xung quanh và con người sẽ không bị lây nhiễm qua thức ăn, nước uống. Không tự mua thuốc aspirin, corticoid, thuốc non-steroid (thuốc điều trị khớp) để tự điều trị. Không lạm dụng rượu bia, không ăn quá chua cay và tránh căng thẳng thần kinh.            

    PGS.TS.TTƯT. Bùi Khắc Hậu

Bà Hugenschmidt đã kiểm tra dữ liệu về tim và mạch máu để tìm những dấu hiệu thương tổn cận lâm sàng nhưng không có các triệu chứng có thể thấy rõ. Theo bà, các kết quả cho thấy những tác động của bệnh tiểu đường lên mạch máu cũng ảnh hưởng đến khả năng vận hành của não.

Có nhiều cuộc nghiên cứu xem xét mối liên hệ giữa bệnh tiểu đường loại 2 và sự gia tăng rủi ro bị mất trí nhớ, nhưng đây là cuộc nghiên cứu đầu tiên xem xét cụ thể bệnh tim mạch ở mức độ cận lâm sàng và vai trò của nó. Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy, rủi ro mắc bệnh tim mạch do bệnh tiểu đường gây ra trước khi nó đạt đến mức độ phải điều trị lâm sàng có thể gây hại cho não.

Minh Khuê

                                                                                                                                      (Theo Journal of Diabetes, 8/2013)

Các nhà nghiên cứu tiêm tế bào ung thư tuyến tiền liệt của người vào chuột, sau đó lần lượt vô hiệu hóa các bộ phận khác nhau của hệ thống thần kinh giao cảm (SNS) và hệ thống thần kinh đối giao cảm (PNS), đồng thời theo dõi tình trạng các tế bào. Một nhóm chuột khác cũng được tiêm tế bào ung thư, song không bị can thiệp gì.

Họ thấy rằng, hai hệ thống này có chức năng bổ sung cho nhau trong sự phát triển và lây lan của ung thư tuyến tiền liệt. SNS thúc đẩy sự lớn lên của khối u, còn PNS giúp các tế bào ung thư tấn công các mô khác và di chuyển đến các bộ phận khác của cơ thể.