Trung tâm Kiểm soát và Phòng chống dịch bệnh Mỹ (CDC) vừa công bố một nghiên cứu đánh giá về tác hại của hiện tượng kháng thuốc kháng sinh và cảnh báo, kháng thuốc kháng sinh có thể tạo ra một đại dịch mới trên quy mô toàn cầu. Sinh vật kháng thuốc sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, đến kinh tế, gia tăng bệnh tật, đặt biệt là các loại bệnh viêm nhiễm. CDC gọi đây là đại dịch hậu thuốc kháng sinh, tỷ lệ tử vong sẽ cao hơn rất nhiều so với những đại dịch đã từng diễn ra trong lịch sử. Theo CDC, 4 việc cần làm để đối phó với nạn vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh: Một, thu thập dữ liệu tốt hơn; Hai, ngăn ngừa nhiễm khuẩn bằng cách tiêm chủng, tăng cường công tác phòng và trị bệnh tại các bệnh viện, đảm bảo tốt vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm; Ba, cải tiến phương pháp sử dụng thuốc kháng sinh, kể cả trong y học lẫn trong nông nghiệp; Bốn, nghiên cứu, phát triển các thế hệ thuốc kháng sinh mới, phát hiện và xử lý nhanh tình trạng kháng kháng sinh để hạn chế lây lan.

Duy Hùng (Theo Policymic, 9/2013)

Aspirin hay acetylsalicylic acid (ASA) là một dẫn xuất của acid salicylic, thuộc nhóm kháng viêm phi steroid (NSAIDs), có tác dụng giảm đau, hạ sốt, kháng viêm, chống kết tập tiểu cầu, khi dùng liều thấp dài kỳ có thể phòng ngừa bệnh đau tim và hình thành cục nghẽn trong mạch. Ngoài aspirin dưới dạng dược phẩm, mọi người có thể sử dụng aspirin có trong tự nhiên như trong rau xanh, trái cây hay dược thảo. Đây là nhóm dược phẩm không để lại phản ứng phụ như khi dùng thuốc, đặc biệt là phản ứng phụ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa và gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người. Dưới đây là một số thực phẩm có chứa salicylate hoặc acid salicylic, những hoạt chất chính của aspirin: táo, bơ, quả việt quất, bông cải xanh, anh đào, ớt, dưa chuột, nho (bao gồm cả nho khô), cà tím, sung, bưởi, nho, kiwi, cam thảo (nhất là thảo mộc), đào, mận, củ cải, nhóm quả mọng, rau bina, nghệ và nhóm bầu bí.

Bắc Giang (Theo CC, 9/2013)

Nhóm các nhà khoa học (Jerusalem), Đại học Tel Aviv và Trung tâm Y tế Wolfson ở Israel đã thực hiện một công trình nghiên cứu cho thấy, một bữa ăn sáng đủ dưỡng chất giúp tăng khả năng sinh sản ở phụ nữ bị kinh nguyệt không đều.

Các tình nguyện viên tham gia nghiên cứu được chia thành hai nhóm và được phép nạp khoảng 1.800calo/ngày. Sự khác biệt giữa các nhóm là thời gian của bữa ăn lớn nhất của họ. Một nhóm có bữa ăn lớn nhất (khoảng 980calo) vào buổi sáng, và nhóm kia là bữa tối.

Cuộc khảo sát cho thấy kết quả cải thiện ở các nhóm có bữa ăn sáng đầy đủ, chẳng hạn như nồng độ gluco và khả năng kháng insulin giảm 8%, trong khi không có sự thay đổi nào ở nhóm có bữa tối đầy đủ dưỡng chất.

Nghiên cứu còn cho thấy ở nhóm ăn bữa sáng, mức testosterone giảm gần 50%, trong khi ở nhóm ăn tối không có sự thay đổi nào. Ngoài ra, tỷ lệ phụ nữ rụng trứng cao hơn nhiều trong nhóm ăn sáng no so với nhóm ăn tối no. Điều này cho thấy có một bữa sáng thịnh soạn dẫn đến sự gia tăng khả năng sinh sản ở phụ nữ bị hội chứng buồng trứng đa nang.

Kim Lê (Theo Clinical Science, 10/2013)

Vây củ mài thuộc họ dây leo quấn, thân nhẵn, hơi có góc cạnh, màu đỏ hồng, thường mang những củ nhỏ ở nách lá (dái mài). Rễ củ đơn độc hoặc từng đôi, ăn sâu vào đất đến hàng mét, hơi phình ở phía gốc, vỏ ngoài có màu nâu xám, thịt mềm màu trắng. Lá mọc so le hay mọc đối, hình tim. Cụm hoa đơn tính gồm các bông khúc khuỷu, màu vàng.

Cháo củ mài, ý dĩ có tác dụng chữa khó tiêu, trướng bụng.

Cây thường mọc hoang ở các vùng rừng núi phía Bắc và miền Trung. Nhân dân vùng núi thường đào củ mài về cạo sạch vỏ, luộc, xào hoặc nấu canh ăn. Củ mài cũng và được trồng nhiều ở đồng bằng để làm dược liệu. Đào củ vào mùa hè – thu khi cây đã lụi, mang về rửa sạch, gọt vỏ, sau đó phơi sấy khô.

Cháo bổ tỳ: Củ mài 50g, khoai sọ 200g, gạo tẻ 50g, nấu cháo ăn trong ngày. Thường xuyên ăn món cháo này có tác dụng ích khí (tăng thể lực), bổ tỳ vị (tăng cường chức năng tiêu hóa), dùng chữa chứng đuối sức, mệt mỏi, kém ăn, miệng khát, hay phiền táo.

Chữa suy dinh dưỡng ở trẻ: Củ mài 20g, gạo 50g, biển đậu 10g, lòng đỏ trứng gà 1 cái, đường trắng 20g. Củ mài sấy khô. Gạo, biển đậu đều xay thành bột. Trứng gà luộc bóc lấy lòng đỏ, cho vào bột gạo dầm nát trộn đều. Tất cả cho vào nồi thêm 200ml nước đun trên lửa nhỏ. Khi cháo chín cho đường quấy đều, cháo sôi lại là được. Cho trẻ ăn ngày 1 lần, ăn liền 15 ngày.

Ăn kém, trướng bụng, khó tiêu: Củ mài 30g, ý dĩ 30g, hạt sen bỏ tâm 15g, đại táo 10 quả, gạo tẻ 100g. Tất cả nấu cháo thêm đường, muối. Ăn khi đói. Dùng cho các trường hợp tỳ vị hư, ăn kém chậm tiêu, trướng bụng, tiêu chảy, mệt mỏi toàn thân.

Chữa cơ thể suy nhược sau khi ốm: Củ mài 15g, vừng đen 120g, đường đỏ 20g, sữa bò 200g, đường phèn 100g, gạo tẻ 30g. Củ mài thái nhỏ. Vừng và gạo rang chín vàng nghiền nhỏ rồi cho nước vào quấy đều, lọc lấy nước trộn với sữa bò, đường phèn, đun sôi cùng củ mài quấy chín. Ăn trong ngày. Tác dụng: Bổ can thận, bổ tỳ nhuận trường, chữa cơ thể suy nhược sau khi ốm, gan thận yếu, tóc bạc sớm, bí đại tiện.

Tỳ vị nhược, chán ăn, khô miệng khát nước, táo bón: Củ mài 30g, gạo nếp 50g. Nấu cháo thêm đường trắng hoặc muối tùy theo khẩu vị, ăn nóng. Có thể ăn thường xuyên.

Viêm gan B được mệnh danh là sát thủ thầm lặng

Bệnh viêm gan B do virut viêm gan B gây ra. Bệnh thường không có triệu chứng, phần lớn người bệnh không có biểu hiện gì và vẫn sinh hoạt bình thường, chỉ phát hiện khi tình cờ đi làm xét nghiệm máu.

Những triệu chứng điển hình của viêm gan B như: đau hạ sườn phải, vàng da, vàng mắt, mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, tiêu chảy, đau đầu… thường không xuất hiện hoặc xuất hiện khi bệnh đã có biến chứng. Do đó, để nhận biết sớm và chắc chắn mình có nhiễm virut viêm gan B hay không thì giải pháp tốt nhất là nên kiểm tra sức khỏe định kỳ và làm các xét nghiệm máu để kiểm tra.

Tiêm vaccin phòng viêm gan B cho trẻ là cách tốt nhất để phòng tránh xơ gan. Ảnh: TM

Viêm gan B là tác nhân gây ung thư đứng thứ hai, chỉ sau thuốc lá gây ung thư phổi

Tổ chức Y tế Thế giới đã công bố 58 tác nhân gây ung thư, trong đó viêm gan B là tác nhân gây ung thư đứng thứ hai, chỉ sau thuốc lá gây ung thư phổi. Nghiên cứu cũng cho thấy 80% trường hợp ung thư gan nguyên phát có liên quan đến viêm gan B. Tổ chức Y tế Thế giới cảnh báo, ung thư gan là loại ung thư phổ biến đứng hàng thứ ba chỉ sau ung thư phổi và ung thư dạ dày; ung thư gan và xơ gan là các biến chứng chính của viêm gan B mạn tính, làm cho ít nhất 1 triệu người chết mỗi năm trên toàn thế giới.

Viêm gan siêu vi B lây qua 3 con đường chính:

Đường từ mẹ sang con: đây là đường lây truyền phổ biến nhất, khả năng lây lên đến 95%.

Đường quan hệ tình dục: tiếp xúc với dịch sinh dục của người nhiễm viêm gan B và đặc biệt dịch sinh dục được xếp vào nhóm chứa lượng siêu vi cao.

Đường truyền máu: truyền máu có nhiễm siêu vi viêm gan B, dùng chung dao cạo râu hoặc bàn chải đánh răng có dính dịch tiết hoặc qua vết thương hở của người nhiễm viêm gan siêu vi B.

Ngoài ra, có khoảng 40% viêm gan B không xác định được nguồn gốc lây truyền.

Sở dĩ khả năng lây của virut viêm gan siêu vi B cao hơn 100 lần so với HIV vì virut này có khả năng sống rất dai – chúng có thể tồn tại trên các vết máu khô hoặc trên bề mặt các đồ vật như bàn chải đánh răng, dao cạo râu, đồ chơi, dụng cụ y khoa… trong nhiều ngày.

Như vậy, hầu như tất cả mọi người đều có khả năng nhiễm virut viêm gan B. Tuy nhiên, những nhóm người sau có nguy cơ cao bị lây nhiễm là: nhân viên y tế; bệnh nhân thường xuyên nhận các chế phẩm từ máu; trẻ sinh ra từ người mẹ mang virut viêm gan B; người có hoạt động tình dục cao; cư dân ở những nơi dân số tập trung cao; người tiêm chích ma túy…

Đa phần xơ gan, ung thư gan là do virut viêm gan B.

Xơ gan và ung thư gan là những biến chứng nghiêm trọng của viêm gan B

Khoảng 10% trường nhiễm viêm gan B cấp tính chuyển sang mạn tính. Khi nhiễm mạn tính, siêu vi không tăng trưởng nhưng thật sự vẫn tồn tại trong cơ thể, cụ thể là trong máu và trong các dịch cơ thể. Người mang siêu vi đang ở dạng không hoạt động này gọi là người lành mang virut, người này phải thường xuyên kiểm tra mỗi 3 – 6 tháng/lần để xem tình trạng nhiễm siêu vi của mình, tuy nhiên điều quan trọng hơn cả là người này lại mang nguồn lây cho những người khác thông qua những con đường lây như quan hệ tình dục, đường máu, đường mẹ truyền sang con như đã đề cập ở trên, nguy hại hơn cả là nếu người này không biết mình đang mang virut viêm gan B thì sẽ là nguồn lây nguy hiểm cho những người thân xung quanh.

Điều trị viêm gan B mạn tính rất tốn kém và hiệu quả thật sự không cao, chỉ nhằm mục tiêu ức chế virut tăng trưởng chứ không quét sạch virut khỏi cơ thể. Và mỗi khi cơ thể suy nhược, virut lại bùng lên, làm tổn thương mô gan, hình thành những vết sẹo, những vết sẹo này với mật độ dày đặc và tạo nên tình trạng xơ, lâu ngày dẫn đến ung thư gan.

Theo Đông y, lá vông nem có vị đắng nhạt, hơi chát, tính bình; có tác dụng ức chế hệ thần kinh trung ương, làm an thần, gây ngủ, hạ nhiệt, hạ huyết áp, sát trùng, tiêu tích, trừ phong thấp,… Lá vông nem được dùng chủ yếu trong nhân dân để chữa mất ngủ, khó ngủ, trằn trọc nhức đầu rất tốt. Được dùng dưới dạng thuốc sắc, cao lỏng hoặc làm rau ăn.

Lá vông nem (1) phối hợp với lá dâu (2), lạc tiên (3) chữa mất ngủ rất tốt.

Một số cách sử dụng lá vông nem chữa mất ngủ:

– Lá vông nem (loại bánh tẻ) một nắm, rửa sạch, luộc hoặc nấu canh ăn hàng ngày. Có thể phối hợp với lá dâu non hoặc hoa thiên lý, mỗi thứ một nắm nấu canh ăn hàng ngày.

– Lá vông nem phơi khô tái, thái nhỏ, cho vào ấm, đổ nước sôi vào hãm như nước chè, uống trước khi ngủ.

– Lá vông nem phơi khô 15g, cắt nhỏ, sắc với 200ml nước còn 50ml, uống làm một lần trong ngày.

– Lá vông nem 4g, lạc tiên 12g, lá dâu 20g, tâm sen 3g, sắc kỹ, uống 1 lần/ngày vào buổi chiều tối. Dùng 5-7 ngày.

– Lá vông nem phơi khô 100g, thái nhỏ, ngâm với 1 lít rượu 30-40 độ trong 15-20 ngày, càng lâu càng tốt. Mỗi ngày uống 10-20ml vào buổi tối trước khi ngủ. Dùng 5-7 ngày.

– Lá vông nem 16g, táo nhân 10g (sao đen), tâm sen 5g (sao thơm). Tất cả trộn đều, vò vụn, hãm với 1 lít nước sôi. Để nguội thêm hoa nhài tươi (2-3 bông), chia uống làm nhiều lần trong ngày. Dùng 5-7 ngày.

– Lá vông nem 130g, lạc tiên 150g, tâm sen 2,2g, lá dâu 10g, đường 90g. Tất cả nấu thành cao lỏng vừa đủ 100ml. Ngày dùng 2 – 4 thìa cà phê, uống trước khi ngủ.

– Lá vông nem, lạc tiên, mỗi vị 400g; lá gai, rau má, mỗi vị 100g. Tất cả thái nhỏ, phơi khô, sắc với nước 2-3 lần, chắt nước, lọc rồi cô lấy 700ml. Thêm đường 1.000g, cô còn 1 lít thành phẩm. Ngày uống 40ml chia làm 2 lần. Dùng 5-7 ngày.

Có thể xếp nguyên nhân gây ra đau bụng thành ba nhóm: Đau bụng do viêm, ví dụ viêm ruột thừa, viêm túi mật, viêm đại tràng…; Đau bụng do căng hoặc giãn của một cơ quan, như tắc ruột do u hay do xoắn ruột, tắc đường mật do sỏi, gan sưng do viêm; Đau bụng do thiếu máu nuôi, ví dụ như viêm đại tràng thiếu máu, nhồi máu mạc treo ruột…

Cũng có thể đau bụng không do nguyên nhân nào trong ba nhóm nguyên nhân trên, ví dụ như hội chứng ruột kích thích.

Khó chẩn đoán nguyên nhân đau bụng

Có nhiều lý do dẫn đến khó chẩn đoán nguyên nhân đau bụng, đó là:

Các triệu chứng không điển hình: Ví dụ, đau của viêm ruột thừa thỉnh thoảng nằm ở bờ sườn phải chứ không nằm ở hố chậu phải. Người cao tuổi và những bệnh nhân dùng corticoid có thể ít đau hoặc không đau khi bị viêm, ví dụ viêm túi mật hoặc viêm túi thừa. Đó là do corticoid làm giảm hiện tượng viêm.

Các xét nghiệm không phải luôn chính xác: Siêu âm có thể bỏ sót sỏi, đặc biệt là sỏi nhỏ. CT Scan có thể không phát hiện ung thư tụy nếu kích thước quá nhỏ. X-quang bụng có thể không phát hiện tắc ruột hoặc thủng dạ dày. Xét nghiệm máu có thể cho kết quả bình thường dù người bệnh đang bị nhiễm trùng hoặc viêm nặng, đặc biệt nếu bệnh nhân đang uống thuốc corticoid.

Bệnh có thể bắt chước bệnh khác: Hội chứng ruột kích thích có thể giả dạng tắc ruột, ung thư, loét, sỏi túi mật và viêm ruột thừa. Nhiễm trùng thận phải dễ nhầm với viêm túi mật cấp. Vỡ u nang buồng trứng phải có thể nhầm viêm ruột thừa.

Đặc điểm của cơn đau có thể thay đổi, ví dụ viêm tụy có thể lan ra toàn ổ bụng và gây viêm túi mật.

Đặc điểm của cơn đau là rất quan trọng để xác định nguyên nhân gây đau bụng. Người bệnh cần nắm rõ bảy tính chất sau của cơn đau:

– Cách khởi phát: cơn đau xảy ra từ từ hay đột ngột.

– Vị trí đau, ví dụ đau ở vùng bụng dưới bên phải gợi ý viêm ruột thừa, nhưng đau bên trái lại gợi ý viêm túi thừa; đau do bệnh gan mật thường nằm vùng bờ sườn bên phải.

– Kiểu đau: đau quặn từng cơn, đau nhói như bị dao đâm…

– Cường độ cơn đau: đau dữ dội hay đau âm ỉ.

– Thời gian đau, đau xảy ra được bao lâu, thời gian kéo dài của cơn đau (phút, giờ, ngày…).

– Yếu tố làm tăng hay giảm cơn đau, ví dụ đau do viêm như viêm ruột thừa, viêm túi thừa, viêm tụy… sẽ nặng lên khi ho, hắt hơi hoặc cử động. Bệnh nhân thường có khuynh hướng nằm yên; hay cơn đau giảm sau khi nôn, sau khi uống thuốc, sau khi ăn, hay đau do giun chui ống mật phải chổng mông lên trời.

– Hướng lan: đau trong nhồi máu cơ tim có thể lan từ vùng ngực trái xuống vùng thượng vị…

– Triệu chứng kết hợp: sốt, tiêu chảy, nôn, tiêu ra máu…

Cường độ cơn đau không phải lúc nào cũng tương ứng với mức độ nguy hiểm của nguyên nhân gây đau bụng. Đau bụng dữ dội có khi chỉ là do bệnh nhẹ như viêm dạ dày, ruột do siêu vi. Đau nhẹ hoặc không đau đôi khi do bệnh nguy hiểm gây ra như ung thư ruột già, viêm ruột thừa giai đoạn sớm.

Các dụng cụ như nạng, gậy chống có thể mua hoặc tự làm về nguyên tắc chung và cơ bản để bệnh nhân có thể sử dụng nạng một các dễ dàng, thoải mái, đảm bảo yêu cầu của việc điều trị mà không có thêm các phiền toái.

Đối với gậy: độ dài chuẩn là khi đứng thẳng (có thể đi giầy, dép,.. tùy thuộc vào thói quen của người bệnh), 2 tay duỗi thẳng áp sát hai bên sườn đầu gậy phải chạm vào nếp gấp cổ tay. Khi cầm gậy trong tư thế đứng, khuỷu tay cần gấp một góc khoảng 30 độ. Nếu là gậy tự chế tạo cần phải được cưa đúng độ dài. Khi sử dụng cần lưu ý, cầm gậy ở tay đối diện với bên bị đau. Cây gậy và chân bị đau sẽ cần nhấc lên và hạ xuống cùng nhau.

Đối với nạng: Độ dài thích hợp là phải luồn được 2 hoặc 3 ngón tay vào giữa nách và đầu nạng. Nâng cao hoặc hạ thấp tay nắm sao cho ngang bằng với hông và khuỷu tay hơi gấp. Không để nạng quá cao vì có thể chọc vào nách, gây áp lực lên các dây thần kinh dồn đặt trên nách trong một thời gian dài. Khi sử dụng tránh đưa nạng quá xa về phía trước khi bước nếu không nạng dễ bị trượt. Giữ đầu nạng cách người khoảng 15cm và mỗi bước khoảng 30cm. Không tựa vào đầu nạng khi đi hoặc đứng. Tùy theo tổn thương ở chân có thể áp dụng một số kiểu đi khác nhau bằng nạng, nên trao đổi với bác sĩ trong trường hợp nên áp dụng đi 3 điểm hay 4 điểm.

Cách đi nạng 4 điểm (chân trái bị thương).

Đi nạng 3 điểm: Là đi hai nạng và một chân, tức là chân bị thương hoàn toàn không tiếp xúc với đất. Trong tư thế đứng thẳng, chân bị thương không chạm đất, toàn thân chịu lực qua hai nạng và chân lành, khi di chuyển hai nạng đưa lên trước một khoảng cách vừa với một bước đi, và tiếp theo là chân lành bước lên trước hai nạng cũng vừa một bước đi.

Đi nạng 4 điểm: Là đi hai nạng với hai chân, tức là chân bị đau tiếp xúc với đất nhưng chỉ chịu lực một phần. Phần chịu lực nhiều hay ít tùy theo chỉ định của bác sĩ. Trong tư thế đứng thẳng, hai chân chạm đất, toàn thân chịu lực qua hai nạng, chân lành và một phần trên chân bị đau. Khi di chuyển, hai nạng và chân bệnh lên trước vừa với một bước đi, sau đó chân lành bước lên ngang mức với chân bệnh và toàn thân chịu trên hai nạng và một phần ở chân bệnh.

Nguyên liệu

Thận lợn tươi (trư yêu) 2 đôi, đỗ trọng 15-30g, ngưu tất 20g, gừng tươi 5g, gia vị vừa đủ. Nếu có thận dê để thay thế thận lợn thì càng công hiệu.

Thận lợn.

Cách chế

Thận lợn bổ đôi, lọc bỏ gân trắng bên trong, bên ngoài dùng dao khía thành hình vuông hoặc hình chữ nhật rồi rửa thật sạch. Đỗ trọng và ngưu tất rửa sạch, gừng tươi thái lát mỏng hoặc thái chỉ. Cho đỗ trọng, ngưu tất và gừng tươi vào nồi, đổ vừa nước, dùng lửa to đun cho sôi rồi tiếp tục hầm kỹ bằng lửa nhỏ trong 60 phút. Tiếp đó, cho thận lợn vào đun sôi thêm ít phút cho chín là được, chế đủ gia vị, ăn nóng.

Bổ thận dưỡng can, trừ phong thấp, làm mạnh gân xương, đặc biệt tốt với cột sống và khớp gối. Được dùng để phòng chống các chứng bệnh theo y học cổ truyền như lưng đau gối mỏi, đầu choáng mắt hoa, di tinh, di niệu, hay đi tiểu đêm…, với y học hiện đại là các bệnh lý có liên quan đến xương khớp.

Đỗ trọng.

Theo quan niệm của Đông y, lưng là phủ của thận, can chủ gân, thận chủ cốt, can thận hư yếu thì lưng gối và các khớp sẽ đau mỏi. Để chữa bệnh này, ngoài việc dùng các vị thuốc có tác dụng bổ can thận, khu phong trừ thấp, người xưa còn chọn dùng quả thận của một số động vật làm thức ăn chữa bệnh theo học thuyết “dĩ tạng bổ tạng” (lấy tạng bổ tạng). Trong đó, thận của lợn và dê thường được dùng hơn cả. Thận lợn vị ngọt, tính bình, có công dụng bổ thận, ích khí, làm khỏe lưng gối.

Đỗ trọng và ngưu tất đều có công dụng bổ can thận, cường gân cốt. Kết quả nghiên cứu hiện đại cho thấy: Cả hai vị đều có khả năng chống viêm, giảm đau, cải thiện công năng hệ thống miễn dịch và chống lão hóa. Riêng đỗ trọng còn có tác dụng hạ huyết áp, hạ đường máu và mỡ máu.

Ngủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi ngày

Những người ngủ ít hơn 6 tiếng một đêm cho thấy nguy cơ bị bệnh tim cao gấp 3 lần so với những người ngủ từ 7 đến 8 tiếng đồng hồ. Ngủ đủ giấc giúp điều hòa hoạt động của insulin. Thiếu ngủ là nguyên nhân gia tăng đề kháng insulin làm tăng lượng đường trong máu (nguyên nhân chính gây bệnh tiểu đường type 2). Tình trạng này kéo dài làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch và béo phì. 

Ảnh minh họa (nguồn: internet)

Giảm béo

Trọng lượng cơ thể nói chung và số đo vòng eo nói riêng cũng phản ánh nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch. Phụ nữ có vòng eo 102 cm và nam trên 114 cm có nguy cơ mắc bệnh tim cao hơn. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy chỉ giảm từ 10-15% trọng lượng cơ thể, các đối tượng thuộc nhóm nguy cơ có thể cải thiện đáng kể sức khỏe tim mạch của mình.

Tốt nhất mỗi người nên tập thể dục từ 25 đến 55 phút, ít nhất bốn lần một tuần có thể giúp hệ tim mạch của bạn mạnh khỏe hơn, giảm cholesterol xấu, phòng ngừa huyết áp cao. Chế độ tập luyện như thế sẽ phát huy hiệu quả tối ưu nếu kết hợp với một chế độ ăn uống lành mạnh.

Nụ cười là một “món ăn” tốt cho động mạch

Nụ cười thật sự là một phương thuốc tốt nhất duy trì sức khỏe con người. Cơ thể phản ứng với tiếng cười bằng cách hạ thấp hàm lượng hormone cortisol stress. Hàm lượng cortisol thấp giúp giảm huyết áp và tăng cường khả năng miễn dịch đồng thời giúp bạn có một tâm trạng tốt. Các nghiên cứu cho thấy những bệnh nhân trầm cảm thì nguy cơ bị đau tim cao gấp hai lần người bình thường. Do đó nếu muốn có sức khỏe tốt, bạn nên thêm cho mình “liều thuốc nụ cười” mỗi ngày.

Mỗi ngày một ly bia giúp tim khỏe mạnh

Chắc chắn bạn từng nghe nói uống một ly vang đỏ mỗi ngày có thể cải thiện sức khỏe tim mạch vì thành phần của nó có chứa chất chống ôxy hóa giúp bảo vệ mạch máu và làm giảm cholesterol. Vậy bạn có biết tác động của một ly rượu vang cũng tương tự như một ly bia về tác động cải thiện hệ tim mạch? Bia chứa hàm lượng vitamin B6 cao. Chất này giúp chống lại sự tích tụ của homocysteine (một trong những hóa chất có hại gây bệnh tim). 

Tuy nhiên bạn phải cẩn thận không nên lạm dụng bia rượu quá. Thực tế, “cái gì dùng nhiều quá cũng không tốt”. Bia rượu cũng thế, nếu uống nhiều sẽ khiến huyết áp cao, triglycerides cao (triglycerides cao dễ làm xơ vữa động mạch), suy tim, loạn nhịp tim và tổn thương cơ tim. Do đó nếu không thể uống được bia rượu, bạn không nên tập uống.

Hiểu biết về lịch sử bệnh lý gia đình là chìa khóa chính giúp cho bạn có trái tim khỏe

Biết tiền sử bệnh án của gia đình bạn sẽ giúp bạn đi đúng hướng trong việc chăm sóc cho sức khỏe tim mạch của mình. Nếu bất kỳ ai trong gia đình bạn từng có vấn đề về tim, thì bạn cũng có nguy cơ cao bị mắc bệnh tim mạch. Hãy kể cho bác sĩ biết về tiền sử bệnh án của gia đình để họ tư vấn cho bạn cách phòng ngừa bệnh hiệu quả.

Quan hệ tình dục hai lần trong một tuần có thể giúp tim khỏe hơn

Đây là một trong những cách tự nhiên nhất để cải thiện sức khỏe tim mạch. Các nghiên cứu cho thấy, “yêu” thường xuyên giúp giảm huyết áp. Riêng ở nam giới, quan hệ tình dục ít nhất hai lần một tuần đã được chứng minh làm giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh tim.

Ngáy có thể là một dấu hiệu cho thấy tim bạn có vấn đề

Đừng bỏ qua tình trạng ngáy khi ngủ, nó là vấn đề phổ biến, nhưng có thể làm tăng nguy cơ phát triển bệnh tim. Ngưng thở khi ngủ là một bệnh mãn tính kinh niên, nó khiến bệnh nhân khó thở trong khi ngủ, dẫn đến ngáy ngủ. Những người thừa cân có nhiều nguy cơ bị ngưng thở khi ngủ hơn. Nếu tình trạng này không được điều trị sẽ dẫn đến huyết áp cao và bệnh tim.

Hạn chế ăn mặn giúp giảm nguy cơ bị huyết áp cao

Bong gân là sự cố rất hay gặp trong lao động, thể thao, luyện tập… Khi bị bong gân, người bệnh có biểu hiện đau, khi chạm vào hoặc cử động thì càng đau, tại chỗ sưng nề, sung huyết, sờ vào thấy nóng, ấn nhẹ thấy mật độ rắn chắc, không cử động được vì rất đau. Để xử trí, Đông y phối hợp các phương pháp trị liệu như thuốc xoa, thuốc uống, thuốc đắp mang lại kết quả tốt. Xin giới thiệu để bạn đọc tham khảo.

Thuốc uống

Bài 1: xuyên khung 10g, đương quy 12g, kê huyết đằng 16g, ngải diệp 12g, hồng hoa 6g, tô mộc 20g, cỏ xước 16g, đinh lăng 16g, đỗ trọng 10g, quế 8g, thiên niên kiện 10g, trần bì 10g, hương nhu 16g, cát căn 16g, bạch mao căn 16g, nam tục đoạn 16g, lạc tiên 16g. Sắc uống ngày 1 thang, chia 3 lần. Công dụng: hồng hoa, tô mộc, huyết đằng hoạt huyết, làm tan máu tụ; quế, thiên niên kiện, đinh lăng, ngải diệp giảm đau; hương nhu, bạch mao căn lợi tiểu, tiêu độc; cát căn, nam tục đoạn, cỏ xước thư giãn cơ, chống co kéo. Các vị hợp lại tác dụng hết sưng, giảm đau, thư giãn cân cơ, lưu thông huyết mạch.

Bài 2: lạc tiên 16g, tang diệp 20g, hồng hoa 8g, tô mộc 20g, cát căn 16g, ngải diệp 12g, lá bưởi bung 16g, lá mã đề 16g, lá đinh lăng 16g, kê huyết đằng 12g, nam tục đoạn 16g, ngưu tất 12g, xuyên khung 10g, sâm bố chính 16g, nhục quế 8g, thiên niên kiện 10g, hắc táo nhân 16g, đương quy 12g, ngũ gia bì 12g, cát căn 16g. Sắc uống ngày 1 thang, chia 3 lần. Công dụng: hoạt huyết, tiêu sưng, giảm đau, an thần.

Kê huyết đằng là vị thuốc trong bài rượu thuốc trị bong gân.

Thuốc xoa

Nguyên liệu gồm quế, thiên niên kiện, xuyên khung, rễ cúc tần, bạch chỉ bắc, kê huyết đằng, hoa hồi, tô mộc mỗi vị 15g. Các vị thái nhỏ, cho vào bình thủy tinh, đổ ngập rượu, ngâm trong 7 ngày là dùng được. Lấy bông tẩm thuốc, xoa vào nơi bị đau ngày 2 lần. Công dụng: giảm đau, lưu thông huyết mạch, chống cương tụ…

Thuốc đắp

Dùng một trong các bài:

Bài 1: lá chanh non, vỏ cây gạo, liều lượng vừa đủ. Hai thứ giã nhỏ, sao đồng tiện, đắp vào nơi bị đau, dùng vải cố định lại. Ban ngày đắp 1 miếng, tối đi ngủ thay miếng khác.

Buerger còn gọi là bệnh viêm thuyên tắc mạch máu, là bệnh ở động mạch, tĩnh mạch tay hoặc chân. Đặc điểm của bệnh là sự phối hợp của phản ứng viêm và cục máu đông trong lòng mạch máu khiến lưu lượng máu bị suy giảm dẫn đến tổn thương và hủy hoại mô, cuối cùng là nhiễm khuẩn và hoại tử. Khởi phát bệnh ở bàn tay và bàn chân sau đó lan rộng đến những phần khác của chi. Bệnh xảy ra nhiều nhất ở nam từ 20 – 40 tuổi, trong khi số lượng nữ mắc bệnh cũng ngày càng tăng. Bỏ hút thuốc lá thuốc lào là con đường duy nhất để ngăn chặn bệnh Buerger. Trái lại những người không bỏ được thuốc lá, thì việc phải cắt một phần hoặc toàn bộ chi là không thể tránh khỏi ở giai đoạn cuối của bệnh.

Chẩn đoán hình ảnh tổn thương và các đầu ngón tay hoại tử trong bệnh Buerger.

Dấu hiệu nhận biết bệnh

Bệnh Buerger là hậu quả của viêm các động mạch và tĩnh mạch ở tay và chân. Tổ hợp tế bào viêm và huyết khối hình thành ở mạch máu là vật chặn dòng chảy của máu đến và máu đi ở chân tay bệnh nhân. Khi giảm lượng máu dẫn đến các mô ở tay chân không nhận đủ ôxy và các chất dinh dưỡng để duy trì hoạt động. Từ đây bệnh Buerger bắt đầu xuất hiện với các triệu chứng: đau và yếu các ngón tay, ngón chân rồi sau đó lan rộng đến các phần khác của tay và chân. Các nhà nghiên cứu cho rằng thuốc lá kích thích yếu tố miễn dịch tế bào làm viêm và gây tổn thương thành mạch.

Ở những người nghiện thuốc lá nặng rất dễ mắc bệnh. Tuy hiện nay vẫn chưa rõ thuốc lá tác động như thế nào để gây bệnh, nhưng hầu như tất cả bệnh nhân được chẩn đoán bệnh Buerger đều có hút nhiều thuốc lá, đặc biệt là nghiện nặng loại thuốc lá thô tự trồng và tự chế biến (thuốc lào).

Ở người hút thuốc lá nhiều, lâu năm, khi phát bệnh sẽ có các triệu chứng của bệnh Buerger như sau: đau, yếu cẳng chân và bàn chân, hoặc cẳng tay và bàn tay; sưng bàn tay, bàn chân; đi khập khiễng gián cách; ngón tay và ngón chân tím tái khi bị lạnh giống như hiện tượng Raynaud; xuất hiện các vết loét ở ngón tay và ngón chân…

Nếu một người nghiện thuốc mà cảm thấy có các biểu hiện gợi ý ban đầu như: tê tay, tê chân, yếu tay chân, tay chân lạnh hơn bình thường, đi khập khiễng gián cách… hãy nhanh chóng đi khám để được chẩn đoán và điều trị bệnh kịp thời.

Xét nghiệm máu có thể tìm thấy một số chất kháng thể để giúp loại trừ những bệnh lý khác gây triệu chứng tương tự như bệnh xơ cứng bì, lupus, các rối loạn đông máu, đái tháo đường… Cách tìm dấu hiệu Allen: bệnh nhân nắm chặt bàn tay, bác sĩ dùng bàn tay mình bóp chặt cổ tay người bệnh chừng 5 – 10 giây, sau đó bệnh nhân mở lòng bàn tay ra, đồng thời bác sĩ cũng buông tay khỏi cổ tay bệnh nhân. Dựa vào thời gian phục hồi màu sắc ở bàn tay bệnh nhân, nếu máu đến bàn tay một cách chậm chạp là dấu hiệu gợi ý bệnh Buerger. Chụp động mạch có tiêm thuốc cản quang có thể thấy các chỗ tắc nghẽn động mạch. Siêu âm Doppler mạch máu, chụp động mạch xóa nền kỹ thuật số… cũng giúp chẩn đoán bệnh Buerger.

Bệnh tiến triển lâu ngày và nặng hơn, lưu lượng máu đến các chi sẽ càng giảm. Do tắc nghẽn ở động mạch, máu khó đến được các đầu ngón tay và ngón chân. Khi các mô không nhận đủ máu sẽ thiếu ôxy và chất dinh dưỡng để sống, lúc đó hoại tử vùng da và mô ở đầu ngón tay, ngón chân sẽ xảy ra. Triệu chứng hoại tử là: da đổi dần sang màu xanh đen, mất cảm giác ở ngón bị tổn thương và bốc mùi hôi thối. Một khi đã bị hoại tử thì đó là tổn thương nghiêm trọng đòi hỏi phải cắt bỏ ngón tay hoặc ngón chân đó đi.

Có điều trị được không?

Bệnh Buerger không thể chữa khỏi được. Điều trị có thể dùng nhiều loại thuốc để giảm bớt các triệu chứng của bệnh như thuốc để cải thiện lưu lượng máu và làm tan cục máu đông. Phẫu thuật cắt lọc các dây thần kinh bị tổn thương, chẳng hạn phẫu thuật cắt thần kinh giao cảm để giảm đau. Phẫu thuật cắt bỏ đoạn chi nếu nhiễm khuẩn và hoại tử. Bệnh nhân cần chăm sóc kỹ các ngón tay và ngón chân của mình, kiểm tra phần da ở tay, chân hàng ngày để phát hiện những vết trầy xước, vì chúng có thể là tiền đề cho những nhiễm khuẩn nặng. Phải rửa kỹ các vết trầy xước da, bôi thuốc sát khuẩn và băng sạch. Phải theo dõi sát vết thương xem chúng có lành không. Nếu vết thương không lành, xấu đi, cần phải đi khám ngay để kịp thời điều trị.

Theo Đông y, CBX tính ngọt, mát, không độc có tính năng bổ ngũ tạng, thanh nhiệt trường vị, giải độc rượu, làm mắt sáng, chữa quáng gà, đẩy nhanh sự phát dục bình thường của trẻ em, phòng chống các chứng lở môi, lưỡi, miệng và các chứng viêm khác như viêm bao tinh hoàn, trĩ, lở loét ở bệnh đái tháo đường. Xin giới thiệu một số cách dùng cải bó xôi chữa bệnh.

Chữa thiếu máu, khí huyết hư, suy nhược: dùng một lượng CBX vừa ý, luộc hoặc nhúng nước sôi xong đem nấu canh với thịt lợn nạc, gan lợn, hoặc trứng gà.

Thiếu máu, mất máu, trĩ táo bón, ngứa: tiết lợn 250g luộc chín kỹ xong thái lát rồi cho lại vào nước cùng CBX với lượng vừa ý nấu thành canh (khoảng 500g rau) nêm gia vị.

Bổ âm nhuận phế, chữa tăng huyết áp, dưỡng huyết, chỉ huyết: CBX 300g, gừng tươi 15g, hành 10g, xì dầu 10g, dầu vừng 10g, muối 6g, tỏi 5g. Tỏi, gừng giã nhuyễn vắt lấy nước, hành tỉa hoa, CBX nhúng nước sôi vắt ráo nước. Cho tất cả vào trộn đều. Ngày ăn 2 lần với cơm.

Chữa thiếu máu, rối loạn tiêu hóa, bệnh đường hô hấp: CBX 100g cho vào bát với 200ml nước đun cách thủy 10 phút, uống vào buổi sáng, trưa.

Tăng huyết áp gây đỏ mặt, nhức đầu: CBX lượng tùy ý rửa sạch bỏ vào nước sôi 2 – 3 phút quấy lên vớt ra. Lấy con sứa biển rửa sạch thái nhỏ nhúng qua nước sôi. Cho hai thứ trên vào dầu vừng, ít muối, gia vị trộn để ăn.

Hoặc: CBX 250g, rau cần 250g, cả 2 rửa sạch, bỏ rễ, thái khúc ngâm nước sôi 2 – 3 phút vớt ra cho vào tô, nêm dầu vừng, gia vị trộn để ăn với cơm hoặc để nấu cháo.

Bổ âm dưỡng huyết, chữa tăng huyết áp: CBX 300g, mực tươi 300g, tỏi 20g, xì dầu 10g, dầu 50g, hành 10g, muối 5g, CBX cắt đoạn 5cm, mực tươi cắt đoạn 4cm. Đổ dầu, phi thơm hành tỏi cho mực vào trước xào sơ, rồi cho rau và các thứ gia vị vào xào chín. Ngày 1 lần ăn với cơm.

Cải bó xôi xào mực bổ âm dưỡng huyết, chữa tăng huyết áp.

Bổ âm trị ho, chữa tăng huyết áp: CBX 200g, ngân nhĩ 20g, tỏi 10g hành 10g, dầu ăn 30g, gừng 5g. Muối 5g. Rau cắt đoạn 5cm dùng nước sôi luộc chín để ráo nước. Ngân nhĩ bổ cuống, rang sơ, xé

nhỏ. Cho cùng gia vị vào xào. Ngày ăn 2 lần với cơm.

Tư âm dưỡng tâm, thanh nhiệt, tiêu độc: CBX 300g, trứng muối 2 quả, gia vị. Đặt nước sôi bỏ trứng muối bóc vỏ thái lát vào rồi cho CBX cắt đoạn vào tiếp cùng gia vị. Nấu canh ăn với cơm. Dùng tốt cho trường hợp gan nhiễm mỡ.

Vị âm bất túc, đau nóng rát thượng vị, miệng khô không muốn ăn, thích uống nước, táo bón: CBX 200g thái sẵn, lấy đậu phụ 200g giã nhuyễn, trộn với 50g thịt heo xay, gia ít nước, tinh bột, muối, trộn với trứng gà (1 quả) vắt thành viên thả vào nước sôi nấu chín, rồi cho CBX vào.

Chữa suy nhược thần kinh và thể lực, chống lão hóa: CBX sống, giã lấy nước uống hoặc nấu chín, hoặc lấy dịch ép pha rượu uống. Có thể phối hợp với cải soong.

Kiện tỳ, tiêu thũng trị suy nhược cơ thể: CBX 200g, nhân sâm (hoặc đảng sâm) 40g, thịt lợn 100g, bột mì hoặc bột gạo, gừng, hồ tiêu, dầu, tương, dầu thơm, muối. Làm như bài trên.

Chữa khát nước, táo bón của người bị đái tháo đường: 90g CBX, 10g mộc nhĩ trắng, nấu nước uống.

Bổ thận, tráng dương: CBX 200g, sò khô 50g, câu kỷ 10g, táo đỏ 10 quả. Hành 10g, dầu 30g, muối 5g, sò khô rửa sạch cắt miếng, táo đỏ bỏ hột, câu kỷ tử bỏ tạp chất. Đổ dầu vào phi thơm hành, cho 1.000ml nước sôi, bỏ sò, CBX, câu kỷ vào nấu 5 – 10 phút thì chín. Ngày ăn 1 lần với cơm.