Author Archives: dungntk

AA big book

Câu nói xa xưa “Hãy sống và để mặc người khác sống” có vẻ rất thông dụng, dễ bị bỏ qua giá trị. Dĩ nhiên, một lý do nó được nói đi nói lại mãi qua nhiều năm bởi vì nó tiện lợi theo rất nhiều cách.

Chúng tôi A.A. sử dụng nó một cách đặc biệt để giúp chúng tôi không uống rượu. Cụ thể là nó giúp chúng tôi thích nghi với những người làm đau đầu chúng tôi.

Nhìn lại lần nữa chút ít lịch sử nhậu nhẹt của chúng tôi, nhiều người có thể thấy rất, rất thường khi việc nhậu của chúng tôi có vẻ liên quan một cách nào đó với người khác. Làm quen với bia hoặc rượu vang khi còn niên thiếu có vẻ tự nhiên, vì rất nhiều người khác cũng uống như vậy và chúng tôi mong họ đồng tình. Rồi đến tiệc cưới, giáng sinh, ngày nghỉ, bóng đá, nhậu nhẹt, ăn uống xã giao… và danh sách này còn tiếp tục dài. Trong tất cả những dịp này, chúng tôi uống ít nhất một phần vì mọi người khác đều đang uống và có vẻ muốn chúng tôi uống.

Một số chúng tôi bắt đầu uống rượu một mình hoặc thỉnh thoảng uống lén, thường bởi vì không muốn người khác hoặc mọi người biết mình uống bao nhiêu hoặc uống thường xuyên đến mức nào. Chúng tôi hiếm khi thích nghe bất kỳ ai khác nói về chuyện nhậu của mình. Nếu họ nói, chúng tôi thường nêu “lý do” phải uống, như là muốn tránh lời phê phán hoặc lời than phiền.

Một số chúng tôi thấy mình cải cọ hoặc đến mức gây sự với người khác sau khi nhậu. Tuy nhiên một số khác lại cảm thấy thật sự gần gủi hơn với người khác sau một hai ly trong một buổi chiều xã giao, một cuộc phỏng vấn xin việc hay bán hàng, hoặc ngay cả khi yêu đương.

Nhậu nhẹt khiến nhiều người chúng tôi chọn bạn theo tửu lượng. Chúng tôi đến mức độ đổi bạn khi cảm thấy mình “trên đô” họ. Chúng tôi thích “dân nhậu” hơn là thích người chỉ uống một hai ly. Và chúng tôi cố gắng tránh người không biết nhậu.

Nhiều người chúng tôi áy náy và nóng giận về cách gia đình ứng xử với chuyện nhậu của chúng tôi. Một số chúng tôi mất việc vì cấp trên hoặc đồng nghiệp phản đối chuyện nhậu của chúng tôi. Chúng tôi mong thiên hạ lo công chuyện của họ và để chúng tôi yên!

Chúng tôi thường nóng giận và sợ hãi ngay đối với người chưa từng phê phán chúng tôi. Tội lỗi khiến chúng tôi cực kỳ nhạy cảm với người chung quanh và chúng tôi nuôi dưỡng những bực bội. Đôi khi chúng tôi đổi quán nhậu, đổi công việc, hoặc đổi chỗ ở chỉ để tránh một vài người nào đó.

Như vậy một số lớn người khác bằng cách này hay cách khác có liên hệ đến chuyện nhậu nhẹt của chúng tôi, ở một mức độ nào đó.

Khi chúng tôi lần đầu ngưng nhậu, thật nhẹ gánh vô cùng khi gặp người trong A.A. – những người nghiện rượu đã khỏi bệnh – có vẻ khác hẳn. Họ đối xử với chúng tôi không phê phán, không nghi ngờ, mà thấu hiểu và quan tâm.

Tuy nhiên, hoàn toàn bình thường khi chúng tôi vẫn gặp một vài người làm đau đầu cả ở trong lẫn ở ngoài A.A. Chúng tôi có thể thấy rằng bạn bè ngoài A.A., đồng nghiệp, hoặc người nhà vẫn đối xử như chúng tôi vẫn còn nhậu nhẹt. (Có lẽ cần một thời gian để họ tin rằng chúng tôi thật sự ngưng nhậu. Nói cho cùng, họ có lẽ đã thấy chúng tôi nhiều lần ngưng nhậu trong quá khứ chỉ để bắt đầu nhậu lại.)

Để bắt đầu áp dụng “Hãy sống và để mặc người khác sống”, chúng tôi phải đối mặt với sự kiện này: người trong A.A. và ở bất cứ nơi đâu khác đôi khi nói lời bực mình, hoặc làm chuyện ta không thích. Học cách sống với những khác biệt là cốt yếu cho sự thoải mái của chúng tôi. Thật đúng trong những trường hợp này, chúng tôi thấy hết sức hữu ích để tự nhũ “Hãy sống và để mặc người khác sống.”

Thực tế, trong A.A. hết sức nhấn mạnh đến việc học cách chịu đựng hành vi của người khác. Dù có vẻ bị xúc phạm hoặc khó chịu đến đâu, chắc chắn rằng nó không đáng để nhậu. Việc khỏi bệnh của chúng tôi quá quan trọng. Bệnh nghiện rượu có thể và sẽ giết chúng tôi, chúng tôi nhớ lại.

Chúng tôi đã học được rằng thật đáng nỗ lực hết sức để hiểu người khác, nhất là người nào sai quấy với chúng tôi. Đối với việc khỏi bệnh của chúng tôi, thấu hiểu quan trọng hơn được thấu hiểu. Không quá khó nếu chúng tôi nhớ trong đầu rằng những hội viên A.A. khác cũng cố gắng thấu hiểu như chúng tôi.

Đối với vấn đề này, chúng tôi sẽ gặp một số người trong A.A. hoặc ở nơi khác không khó khăn với chúng tôi như vậy. Do đó tất cả chúng tôi cố gắng tôn trọng quyền của người khác làm theo cách họ chọn (hoặc họ phải làm). Rồi chúng tôi có thể mong rằng họ sẽ đối xử với chúng tôi tốt bụng giống như vậy. Trong A.A. chúng tôi thường như thế.

Thường thì những người thích nhau ở hàng xóm, trong công ty, ở câu lạc bộ, hoặc trong A.A. tụ họp lại với nhau. Khi gặp những người ưa thích, chúng tôi ít phiền lòng hơn vì những người chúng tôi không đặc biệt quan tâm.

Dần dà chúng tôi thấy dễ dàng bỏ qua người làm phiền, thay vì phải lẳng lặng ghim họ trong lòng hoặc thay vì cố gắng uốn nắn họ để họ phù hợp với chúng tôi hơn.

Không ai có thể nhớ ra người ép mình uống rượu. Không ai trói mình xuống và đổ rượu vô miệng mình. Cũng như không ai dùng sức ép mình uống rượu. Bây giờ chúng tôi cố gắng bảo đảm không một ai “ép mình uống rượu” bằng tinh thần.

Thật rất dễ dàng sử dụng những hành động của người khác để bào chữa cho việc uống rượu. Chúng tôi từng là chuyên gia về chuyện này. Nhưng khi đã cai rượu, chúng tôi học được một kỹ thuật mới: Chúng tôi không bao giờ để bực mình vì ai khác đến mức độ cho phép người ấy kiểm soát cuộc sống mình, nhất là đến mức độ khiến mình uống rượu. Chúng tôi thấy rằng mình không muốn để bất kỳ ai điều khiển hoặc hủy hoại cuộc sống mình.

Một nhà thông thái xưa đã nói không một ai nên phê phán người khác trước khi đã đi qua một dặm đường bằng đôi giầy của chính người đó. Lời khuyên khôn ngoan này giúp chúng tôi cảm thông hơn với đồng loại. Thực hiện nó khiến chúng tôi cảm thấy khỏe hơn nhiều so với bị vật vã sau cơn say.

“Để mặc người khác sống” – đồng ý. Nhưng một số chúng tôi thấy phần đầu của câu ấy cũng đáng giá: “Hãy sống”!

Khi chúng tôi đã tìm ra cách để thưởng thức hoàn toàn cuộc sống của riêng mình, chúng tôi hài lòng để mặc người khác sống theo kiểu họ muốn. Nếu cuộc sống của chính mình vui thú và hữu ích, chúng tôi thực sự không có động lực hoặc ước mong tìm lỗi của người khác hoặc lo âu về cách họ hoạt động.

Ngay phút này bạn có thể nghĩ ra ai là người thực sự quấy rầy bạn không?

Nếu có, bạn thử như vầy. Hãy hoãn suy nghĩ về anh ấy hay chị ấy và bất kỳ việc gì về người ấy đã làm bạn nóng giận. Bạn có thể nung nấu sau này nếu bạn muốn. Nhưng ngay lúc này, tại sao không bỏ qua một bên khi bạn đọc đoạn kế tiếp?

Hãy sống! Hãy quan tâm đến cuộc sống của chính bạn. Theo ý chúng tôi, tỉnh rượu mở ra con đường đi đến cuộc sống và hạnh phúc. Nó đáng để hy sinh nỗi bực bội hoặc cuộc cải vả… Được rồi, bạn không thể gạt người ấy hoàn toàn ra khỏi đầu. Hãy thử xem đề nghị kế tiếp có giúp được không.

 

Nguồn: Living sober – Alcoholics Anonymous
Trần Thanh Xuân dịch

 

AA big book

Nhiều người trên thế giới này biết rằng họ không thể ăn một số loại thức ăn như sò, dâu, trứng, dưa chuột, đường hoặc một thứ gì khác, mà không rất khó chịu và thậm chí có thể bị bệnh.

Bệnh nhân dị ứng thực phẩm kiểu này có thể quanh quẩn với cảm giác than thân trách phận, than vãn với mọi người rằng họ thiệt thòi một cách bất công và liên tục kêu than không thể ăn được hoặc không được phép ăn món ngon vật lạ.

Hiển nhiên, thật không khôn ngoan khi quên đi thể tạng của chính mình dù cảm thấy bị thiệt thòi. Nếu bỏ quên giới hạn của mình, chúng ta có thể rất khó chịu hoặc bị bệnh. Để khỏe mạnh và tương đối hạnh phúc, phải học cách sống chung với cơ thể của chúng ta.

Một trong những nếp suy nghĩ mới mà người nghiện rượu có thể luyện tập được là một cái nhìn nhẹ nhàng về mình, cũng như một người cần tránh hóa chất (rượu và các thuốc khác thay cho nó) nếu người ấy muốn giữ gìn sức khỏe.

Chúng tôi có bằng chứng là những ngày nhậu nhẹt của chúng tôi, gồm hàng trăm ngàn người nam nữ, những năm uống nhiều rượu. Chúng tôi biết rằng khi ngày càng nhậu, các vấn đề liên quan đến nhậu nhẹt liên tục xấu thêm. Bệnh nghiện rượu ngày một tiến triển.

Dĩ nhiên, nhiều người chúng tôi có những giai đoạn trong một số tháng hoặc đến những năm nghĩ rằng chuyện nhậu nhẹt đã tự thích ứng được. Chúng tôi có vẻ có thể giữ được mức uống khá nhiều một cách tương đối an toàn. Hoặc chúng tôi sống tỉnh rượu được, trừ những đêm say xỉn đột xuất và cảm thấy chuyện nhậu nhẹt không xấu thêm. Không có gì khủng khiếp hoặc đột biến xảy ra.

Tuy nhiên, bây giờ chúng tôi có thể thấy rằng dù sớm hay muộn, chuyện uống rượu của chúng tôi không tránh khỏi rắc rối hơn.

Một số bác sĩ chuyên về bệnh nghiện rượu nói với chúng tôi rằng không còn nghi ngờ gì nữa là bệnh nghiện rượu liên tục xấu hơn khi ta ngày một lớn tuổi hơn. (Có ai không ngày một lớn tuổi hơn?)

Sau khi đã vô số lần cố gắng chứng minh ngược lại, chúng tôi cũng tin rằng bệnh nghiện rượu không thể chữa khỏi như một số loại bệnh khác. Nó không thể “chữa khỏi” theo nghĩa: Chúng tôi không thể thay đổi thể chất hóa học và trở lại thành người uống rượu bình thường, chừng mực như nhiều chúng tôi có vẻ như thế lúc còn trẻ.

Như một số chúng tôi đặt ra: chúng tôi không còn thay đổi trở lại được, cũng như một quả dưa chua không thể trở lại thành dưa tươi được. Không một loại thuốc nào hoặc một tâm lý trị liệu nào mà chúng tôi từng sử dụng, “chữa khỏi” bệnh nghiện rượu.

Hơn nữa, qua nhìn thấy hàng ngàn và hàng ngàn người nghiện rượu không ngưng nhậu, chúng tôi chắc chắn rằng bệnh nghiện rượu là một bệnh chết người. Chúng tôi không những chỉ thấy những người nghiện nhậu cho đến chết – chết trong những triệu chứng “thiếu” như mê sảng hoặc động kinh, hoặc chết vì xơ gan có liên quan trực tiếp đến việc uống rượu, chúng tôi cũng biết rằng nhiều cái chết không được kể do bệnh nghiện rượu trên thực tế là do nó gây ra. Thường thường nguyên nhân tức thời gây ra cái chết là tai nạn giao thông, chết đuối, tự tử, giết người, cơn đau tim, hỏa hoạn, viêm phổi hoặc đột quỵ não, chính việc uống rượu nhiều gây nên tình trạng hoặc sự kiện này.

Chắc chắn rằng đa số chúng tôi trong A.A. khi còn nhậu nhẹt cảm thấy mình an toàn, còn lâu mới rơi vào số phận này. Và có thể là đa số chúng tôi không bao giờ tiến gần đến những giai đoạn cuối khủng khiếp này của bệnh nghiện rượu mạn tính.

Nhưng chúng tôi đã thấy chúng tôi có thể, nếu cứ tiếp tục nhậu. Nếu bạn lên một xe khách theo lộ trình đến một thị trấn cách xa một ngàn dặm, bạn sẽ đến đó, trừ khi bạn xuống xe và đi hướng khác.

Vậy bạn sẽ làm gì nếu bạn biết rằng mình mắc một bệnh không thể chữa khỏi, ngày càng tiến triển, gây chết người – dù nó là bệnh nghiện rượu hoặc là một bệnh khác như bệnh tim hay ung thư?

Nhiều người cứ chối bỏ sự thật, không biết đến tình trạng này, không chịu điều trị, cam chịu và chết.

Nhưng có một con đường khác.

Bạn có thể chấp nhận “chẩn đoán” do bác sĩ, do bạn bè hoặc do chính bạn đưa ra. Rồi bạn tìm thấy có thể làm được gì, nếu có thể, để giữ tình trạng “trong vòng kiểm soát”, để bạn vẫn có thể sống hạnh phúc, hữu ích, khỏe mạnh nhiều năm cho đến khi nào bạn còn chăm sóc đúng đắn chính bạn. Bạn nhận biết đầy đủ tính nghiêm trọng của tình trạng mình và bạn thực hiện những việc hợp lý để sống khỏe mạnh.

Việc này hóa ra dễ dàng đến ngạc nhiên đối với bệnh nghiện rượu nếu bạn thật sự muốn khỏe mạnh. Do người A.A. chúng tôi đã học được cách rất yêu thích cuộc sống, chúng tôi thật sự muốn mạnh khỏe.

Chúng tôi cố gắng không bao giờ quên rằng bệnh nghiện rượu không thể thay đổi được, nhưng chúng tôi học cách tránh lo buồn hoặc mặc cảm về chính mình hoặc lúc nào cũng nói về chuyện đó. Chúng tôi chấp nhận nó là đặc điểm bản thân mình – cũng như chiều cao, hoặc phải đeo kính, hoặc như bất kỳ loại dị ứng nào của chúng tôi.

Sau đó chúng tôi có thể hình dung ra cách sống dễ chịu – không chua chát – với sự thật này chừng nào chúng tôi bắt đầu một cách đơn giản là tránh ly rượu đầu tiên (nhớ không?) chỉ trong ngày hôm nay.

Một hội viên A.A. mù nói rằng bệnh nghiện rượu của ông ấy rất giống sự mù lòa của ông ấy. “Khi tôi chấp nhận sự khiếm thị của tôi,” ông giải thích, “và tập phục hồi chức năng, tôi khám phá ra rằng tôi thật sự có thể đi bất cứ nơi đâu tôi muốn với cây gậy hoặc con chó một cách an toàn khi nào tôi không quên rằng hoặc nhận biết rằng tôi mù. Nhưng khi tôi hoạt động mà quên rằng tôi mù, tôi sẽ bị thương hoặc sẽ gặp rắc rối.”

“Nếu bạn muốn khỏe mạnh”, một phụ nữ A.A. nói, “bạn cứ điều trị, theo đúng chỉ dẫn và tiếp tục sống. Thật dễ chịu khi bạn còn nhớ đến những dữ kiện mới về sức khỏe của bạn. Ai có thì giờ than thân trách phận khi thấy rằng còn biết bao niềm vui gắn liền với cuộc sống không sợ bệnh tật một cách hạnh phúc?”

Tóm lại: Chúng tôi nhớ rằng chúng tôi mắc một bệnh không thể chữa khỏi, có thể gây chết người gọi là bệnh nghiện rượu. Thay vì tiếp tục nhậu nhẹt, chúng tôi thích hình dung ra và áp dụng những cách sống vui không có rượu.

Chúng tôi không cần phải xấu hổ là chúng tôi có bệnh. Chẳng có gì xấu hổ. Không ai biết chính xác tại sao người này trở thành nghiện rượu trong khi người khác lại không. Không phải lỗi của chúng tôi. Chúng tôi không muốn trở thành người nghiện rượu. Chúng tôi không cố gắng mắc bệnh này.

Cuối cùng, chúng tôi không phải mắc bệnh nghiện rượu bởi vì chúng tôi thích. Chúng tôi không cố ý, không có ý xấu khi làm những chuyện sau này phải xấu hổ. Chúng tôi làm ngược với lý trí và bản năng tốt đẹp của chúng tôi, bởi vì chúng tôi bị bệnh thật sự và thậm chí không biết rằng mình mắc bệnh.

Chúng tôi đã biết là không lợi ích gì để hối tiếc và lo âu về chuyện cách nào chúng tôi đã rơi vào con đường này. Bước đầu tiên để cảm thấy khỏe hơn và để vượt qua bệnh tình chỉ đơn giản là không uống rượu.

Hãy thử xem có được không. Tại sao không công nhận tình trạng sức khỏe của bạn, mà tình trạng này có thể điều trị thành công, hơn là mất nhiều thời gian lo lắng khốn khổ về chuyện cái gì sai với bạn? Chúng tôi đã thấy rằng đó là một hình ảnh đẹp hơn và dễ chịu hơn của chúng tôi, thay vì cái tôi u ám cũ mà chúng tôi quen thấy. Cũng thật hơn. Chúng tôi biết. Bằng chứng là ở cách chúng tôi cảm thấy, hành động và suy nghĩ – hiện nay.

Bất cứ ai muốn đều được vui mừng chào đón “dùng thử miễn phí” ý tưởng mới về mình này. Sau này nếu có ai đó thích trở lại những ngày cũ, hoàn toàn tự do mà bắt đầu trở lại. Nếu bạn muốn trở về những khốn khổ của mình, đó là quyền của bạn.

Mặt khác, nếu bạn muốn, bạn có thể giữ lại hình ảnh mới của bạn. Đó cũng là quyền của bạn.

 

Nguồn: Living sober – Alcoholics Anonymous
Trần Thanh Xuân dịch

 

AA big book

Câu thường nghe trong A.A. là “Nếu bạn không uống ly rượu đầu tiên, bạn không thể say” và “Một ly là quá nhiều, nhưng hai mươi ly lại không đủ.”

Nhiều người trong chúng tôi, khi mới bắt đầu uống rượu, không bao giờ muốn uống hoặc uống hơn một hai ly. Nhưng dần dần, chúng tôi tăng số lượng. Rồi những năm sau, chúng tôi thấy mình uống ngày càng nhiều, một số uống đến rất say. Tình trạng say xỉn của chúng tôi không phải lúc nào cũng biểu lộ qua lời nói hay dáng điệu, nhưng lúc ấy chúng tôi không bao giờ thực sự tỉnh rượu.

Nếu chuyện ấy gây phiền toái quá nhiều, chúng tôi giảm bớt, hoặc cố gắng giới hạn còn chỉ một hoặc hai ly, hoặc chuyển từ rượu mạnh sang bia hay rượu vang. Ít nhất, chúng tôi cố gắng hạn chế số lượng để không đến nổi say sưa tai hại. Hoặc chúng tôi cố gắng che giấu số lượng đã uống.

Nhưng tất cả những biện pháp ấy ngày càng khó thực hiện. Đôi lúc, chúng tôi đến mức cấm cửa và không hề uống một chút rượu nào trong một thời gian.

Cuối cùng, chúng tôi uống rượu trở lại – chỉ một ly. Và do thấy không tai hại gì lớn, chúng tôi tưởng rằng uống thêm một ly nữa vẫn an toàn. Có thể lúc ấy chúng tôi chỉ uống chừng đó, và cảm thấy rất nhẹ người khi biết được rằng chúng tôi có thể uống một hoặc hai ly, rồi ngưng. Một số chúng tôi làm như thế nhiều lần.

Nhưng kinh nghiệm ấy đã được chứng minh là một cái bẩy thòng lọng. Nó làm cho chúng tôi tưởng rằng mình có thể uống rượu một cách an toàn. Và rồi một dịp nào đó (một tiệc mừng, một đám tang, hoặc không một sự kiện đặc biệt nào cả) khi hai hoặc ba ly thấy được, chúng tôi nghĩ một hoặc hai ly nữa cũng không hại. Và hoàn toàn không có ý định uống rượu, chúng tôi lại thấy mình uống quá nhiều. Chúng tôi trở lại thời kỳ uống say quá mức, mà không hề thực sự muốn.

Những kinh nghiệm như vậy lập đi lập lại buộc chúng tôi đi đến kết luận hợp lý không thể khác được: Nếu chúng tôi không uống ly rượu đầu tiên, chúng tôi không bao giờ say. Do đó, thay vì lập kế hoạch không bao giờ say sưa, hoặc cố gắng hạn chế số ly rượu uống hay số lượng rượu uống, chúng tôi đã học cách tập trung tránh chỉ một ly: ly rượu đầu tiên.

Thực tế, thay vì lo hạn chế số ly rượu uống đến cuối buổi nhậu, chúng tôi tránh ly bắt đầu.

Có vẻ đơn giản đến gần như ngớ ngẩn? Bây giờ chúng tôi thật khó tin rằng chúng tôi chưa từng tự nghĩ ra chuyện này cho đến khi chúng tôi đến với A.A. (Dĩ nhiên thật ra, chúng tôi cũng chưa từng thật sự muốn bỏ nhậu hoàn toàn cho đến khi chúng tôi biết đến bệnh nghiện rượu). Nhưng điểm chính là: Chúng tôi bây giờ biết rằng nó hiệu quả.

Thay vì cố gắng đoán chừng mình có thể uống được bao nhiêu ly – bốn? – sáu? – mười? – chúng tôi nhớ “Chỉ cần đừng cầm lấy ly rượu đầu tiên”. Thật đơn giản hơn nhiều. Thói quen suy nghĩ như vậy đã giúp hàng trăm ngàn người chúng tôi giữ được tỉnh rượu trong nhiều năm.

Các bác sĩ chuyên về bệnh nghiện rượu nói với chúng tôi rằng tránh ly rượu đầu tiên có cơ sở y học đúng đắn. Chính ly rượu đầu tiên khởi động tức thời hoặc một lúc sau, mong muốn uống ngày càng nhiều cho đến khi chúng tôi say xỉn lần nữa. Nhiều người chúng tôi đi đến tin rằng bệnh nghiện rượu của chúng tôi là một loại nghiện: nghiện rượu; như những người nghiện bất kỳ loại nào muốn giữ được tình trạng cai nghiện, chúng tôi phải tránh liều đầu tiên của loại chất chúng tôi đã nghiện. Kinh nghiệm của chúng tôi có vẻ chứng minh điều đó, như bạn có thể đọc trong sách “Alcoholics Anonymous” và trong tạp chí “Grapevine” của chúng tôi và như bạn có thể nghe bất kỳ lúc nào hội viên A.A. gặp nhau và chia sẻ kinh nghiệm của họ.

 

Nguồn: Living sober – Alcoholics Anonymous

Trần Thanh Xuân dịch

 

Suyễn là một bệnh lý hô hấp mãn tính nhưng sẽ không ngăn cản con của bạn có một cuộc sống năng động và tích cực nếu bạn tìm hiểu làm thế nào để quản lý suyễn.


Chẩn đoán suyễn ở trẻ nhỏ rất khó khăn vì:
– Ít nhất 1 trong 7 trẻ sẽ có khò khè tại một số thời điểm trong suốt 5 năm đầu đời. Nhiều trẻ trong số này sẽ không có bệnh hen suyễn ở giai đoạn sau nên các bác sỹ không muốn sử dụng từ “hen suyễn” ở giai đoạn này.
– Rất khó để đánh giá chức năng phổi ở trẻ nhỏ. Đo lưu lượng đỉnh (peak flow meter) được sử dụng ở trẻ lớn, không thích hợp và không đủ tin cậy ở trẻ nhỏ dưới 6 tuổi.
– Các triệu chứng diễn tiến theo thời gian sẽ cho thấy trẻ có bị suyễn hay không. Vì vậy bác sỹ có thể yêu cầu cha mẹ ghi nhận các triệu chứng của con bạn và khi nào chúng xảy ra. Điều đó giúp cho bác sỹ nắm bắt được các vấn đề về hô hấp của con bạn.
-Nếu con của bạn dưới 2 tuổi, càng khó khăn hơn để nói trẻ có suyễn hay không. Có rất nhiều bệnh lý khác nhau như: viêm tiểu phế quản cấp tính, viêm phế quản khò khè cũng như suyễn có thể làm cho con của bạn khò khè.
Trẻ sẽ tiếp tục bị suyễn?
Một số trẻ bị suyễn sẽ mất dần triệu chứng theo thời gian khi chúng lớn lên. Một số khác thấy triệu chứng trở nên nhẹ hơn. Tuy nhiên những nghiên cứu gần đây cho thấy rằng các tổn thương ở đường dẫn khí không biến mất và triệu chứng suyễn có thể xuất hiện trở lại sau này
Thuốc điều trị suyễn
Có hai loại thuốc chính trong điều trị suyễn: thuốc cắt cơn( reliever) và thuốc dự phòng( preventer)- chúng có tác dụng hoàn toàn khác nhau. Hầu hết thuốc suyễn được sử dụng ở dạng thuốc hít vì đây là một cách sử dụng thuốc rất hiệu quả giúp thuốc đi thẳng vào phổi.
Thuốc hít có thể ở dạng phun sương( khí dung) hoặc dạng bột khô. Thuốc hít dạng bột khô nên sử dụng với buồng đệm( babyhaler) giúp thuốc dễ sử dụng và hiệu quả hơn.
Thuốc cắt cơn tác dụng nhanh dạng hít
Thuốc cắt cơn là thuốc mà trẻ có thể sử dụng ngay lập tức khi bắt đầu có triệu chứng suyễn. Thuốc  nhanh chóng làm giãn các cơ quanh đường dẫn khí giúp đường thở mở rộng hơn, và trẻ sẽ dễ thở hơn. Vì vậy mỗi trẻ bị suyễn nên luôn luôn có sẵn thuốc cắt cơn bên cạnh mọi lúc mọi nơi.
Nếu con của bạn sử dụng thuốc cắt cơn ≥ 3 lần/ tuần thì có thể suyễn của con bạn chưa được kiểm soát hoàn toàn. Khi đó bác sỹ cần phải đánh giá lại bệnh suyễn của trẻ.
Thuốc cắt cơn dạng hít an toàn và hiệu quả, có ít tác dụng phụ. Một vài loại thuốc cắt cơn dùng ở liều cao hoặc dạng siro có thể làm tăng nhịp tim, run cơ hoặc làm trẻ khó chịu kích thích. Tuy nhiên các tác dụng phụ này thường ngắn thoáng qua, tự hết sau vài phút hoặc vài giờ
Thuốc dự phòng dạng hít
Thuốc có tác dụng bảo vệ niêm mạc đường thở, giảm phù nề và ngăn cản phản ứng nhạy cảm với tác nhân gây suyễn. Điều đó có nghĩa là trẻ sẽ ít có khả năng lên cơn suyễn khi tiếp xúc với tác nhân gây suyễn. Tuy nhiên không phải tất cả các trẻ bị suyễn đều phải dùng thuốc dự phòng. Tùy theo các triệu chứng suyễn của trẻ và lứa tuổi mà bác sỹ sẽ có chỉ định dùng thuốc dự phòng hay không và dùng loại thuốc nào phù hợp với trẻ.
Thuốc dự phòng chứa steroid dạng hít, có nhiều loại steroid hít nhưng chúng có cùng một tác dụng:
–  Giảm nguy cơ bị cơn suyễn nặng
– Tác dụng bảo vệ của thuốc chỉ xuất hiện sau một khoảng thời gian dùng thuốc, vì vậy thuốc cần phải được sử dụng liên tục mỗi ngày, thường là buổi sáng và buổi tối, ngay cả khi trẻ không có cơn suyễn.
– Khi trẻ bắt đầu dung thuốc, có thể mất khoảng 14 ngày thì chúng ta mới thấy được tác dụng của thuốc là cải thiện triệu chứng suyễn.
Ít gặp các tác dụng phụ của thuốc vì thuốc dự phòng dạng hít đi thẳng vào phổi và tác dụng tại chỗ. Một số tác dụng phụ có thể gặp như trẻ bị đau họng, khàn tiếng và tưa miệng lưỡi. Để hạn chế các tác dụng phụ này, trẻ nên súc miệng và đánh răng sau khi hít thuốc. Sử dụng buồng đệm cũng giúp làm giảm tưa miệng.
Nhiều nghiên cứu cho thấy những trẻ dùng thuốc steroid dự phòng dạng hít với liều ≤ 400µg/ngày hầu như không có bất kỳ ảnh hưởng nào lên sự tăng trưởng về chiều cao.
Ở những trẻ dùng liều cao hơn hoặc uống steroid ngắn ngày có thể chậm lớn trong một giai đoạn ngắn. Tuy nhiên, những trẻ này thường đạt được chiều cao như dự đoán vào giai đoạn dậy thì.
Điều quan trọng cần lưu ý rằng chính bệnh suyễn mãn tính ở trẻ em không được điều trị mới gây ra chậm lớn.Vì vậy các bác sỹ sẽ cố gắng duy trì liều thấp nhất có hiệu quả để kiểm soát các triệu chứng suyễn của con bạn.
Những thuốc điều trị khác
Ở một số trường hợp suyễn không kiểm soát tốt với điều trị thuốc dự phòng chứa steroid đơn thuần, các bác sỹ sẽ cân nhắc việc điều trị phối hợp thuốc dự phòng steroid dạng hít với thuốc cắt cơn tác dụng kéo dài hoặc với thuốc dự phòng non-steroid dạng viên.
Một đợt uống ngắn ngày (3-5 ngày) thỉnh thoảng cần thiết sử dụng trong điều trị cơn suyễn cấp. Thuốc có hiệu quả tốt trong việc cải thiện triệu chứng suyễn nặng.
Những yếu tố khởi phát cơn suyễn
-Thú nuôi
– Không khí ô nhiễm: khói thuốc lá, bụi, khói thải từ xe cộ,nhà máy
– Cảm lạnh và nhiễm siêu vi
– Thay đổi cảm xúc: căng thẳng, lo âu, buồn phiền
– Vận động, tập luyện thể thao
– Dị ứng thức ăn, thuốc
– Con mạt nhà
– Nấm, phấn hoa
– Thay đổi thời tiết
Không thể tránh hoàn toàn các yếu tố khởi phát, nhưng một khi bạn đã xác định được tác nhân nào có thể gây ra cơn suyễn cho con của bạn thì bạn có thể làm giảm đáng kể các triệu chứng suyễn của trẻ và giúp kiểm soát suyễn tốt.
Một điều vô cùng quan trọng trong kiểm soát suyễn là tránh các yếu tố khởi phát suyễn, đồng thời sự hiểu biết về bệnh suyễn, điều trị cũng như điều chỉnh lối sống sinh hoạt có thể giúp bạn và con bạn đạt được kiểm soát suyễn tốt

Đăng bởi: BS.Thụy Vy – Khoa Hô hấp chuyên sâu

Phát hiện sớm, điều trị đúng và kịp thời, người bệnh hoàn toàn có thể sinh hoạt như người bình thường. Trẻ em bị chàm, dị ứng thức ăn cũng có nguy cơ bị hen cao hơn trẻ em khác.

Hen suyễn là tình trạng viêm mạn tính của đường dẫn khí trong phổi (phế quản). Tình trạng viêm này làm cho phế quản trở nên dễ phản ứng hơn với các yếu tố kích thích, từ đó gây ra cơn hen suyễn – ThS-BS Lê Thị Thu Hương, Trung tâm Chăm sóc sức khỏe cộng đồng TP.HCM (CHAC), cho biết.

Không cần di truyền vẫn có thể bị hen

Hen suyễn có thể xuất hiện ở bất kỳ độ tuổi nào nhưng chiếm hơn một nửa là trẻ dưới 10 tuổi. Đây là nguyên nhân hàng đầu làm học sinh nghỉ học, người lao động nghỉ làm. Ngoài ra, bệnh hen suyễn có nguy cơ tử vong cao do cơn hen cấp” – BS Trần Thị Kim Thu, Giám đốc CHAC, cho biết thêm.

Theo BS Thu, hen suyễn là tình trạng viêm mạn tính và không có vi trùng. Vì vậy, hen suyễn hoàn toàn không lây lan. Cha mẹ, ông bà bị hen suyễn vẫn có thể chăm sóc các con cháu như bình thường. Mặt khác, bản chất của hen suyễn là không có vi trùng nên việc điều trị kháng sinh trong hen suyễn là không cần thiết, chúng ta chỉ điều trị khi nào có bội nhiễm thêm vi trùng.

Hen có tính di truyền. Trong gia đình nếu những người cùng huyết thống bị hen suyễn thì con cái trong nhà cũng có nguy cơ bị hen cao hơn người khác. Trẻ em bị chàm, dị ứng thức ăn cũng có nguy cơ bị hen cao hơn trẻ em khác.

“Nhưng nếu trong gia đình không có ai bị hen, chúng ta vẫn có khả năng bị bệnh hen. Đó là do ta tiếp xúc quá nhiều hoặc có dị ứng với các yếu tố khởi phát hen như: bụi, phấn hoa, thú vật nuôi có lông, mạt nhà, gián hoặc khói thuốc lá, khói bụi ô nhiễm, những mùi nồng gắt như thuốc tẩy, sơn, nước hoa…” – BS Thu cho biết.

Để ngăn ngừa bệnh suyễn ở trẻ, cần tăng sức đề kháng cho các em bằng cách chích ngừa đầy đủ, đặc biệt là nên chích ngừa cúm. Ảnh: DT

Xịt thuốc đúng cách

Để đề phòng hen suyễn, BS Thu cho rằng cần tránh các yếu tố khởi phát như nhà không có chó mèo, khói thuốc, nhang khói, mùi nặng. Tăng sức đề kháng, nhất là cho trẻ bằng cách chích ngừa đầy đủ, đặc biệt là nên chích ngừa cúm. Chế độ ăn đa dạng. Vệ sinh mũi bằng cách rửa mũi bằng nước muối sinh lý và cho trẻ hỉ mũi thường xuyên. Giữ ấm cổ, ngực trẻ bằng cách quấn khăn, mặc yếm khi trời lạnh. Vận động là tốt nhưng cần vận động vừa sức, tránh gắng sức.

Theo BS Hương, mọi người khi có những triệu chứng sau thì nên đi khám và làm hô hấp ký nhằm chẩn đoán xác định hen suyễn: Có những cơn khò khè tái đi tái lại; ho về đêm tái đi tái lại; khò khè và ho sau khi vận động; khò khè, nặng ngực hoặc ho sau khi tiếp xúc chất gây dị ứng hay ô nhiễm không khí…

Cũng theo BS Thu, đối với bệnh hen suyễn, điều trị bằng thuốc xịt, hít là một phương pháp điều trị hiện đại, hiệu quả nhanh, kéo dài và an toàn, rất ít tác dụng phụ do thuốc. Vì vậy, người bệnh cần xịt hoặc hít thuốc sao cho đúng cách. Dùng thuốc dự phòng đúng giờ/ngày. Thuốc cắt cơn luôn luôn có sẵn và mang thuốc cắt cơn theo trẻ: cặp đi học, chỗ ngủ, mang theo khi ra khỏi nhà. Ngoài ra, cần tái khám đều đặn theo hẹn ngay cả khi không có triệu chứng hen suyễn.

“Điểm đáng lưu ý là hơn 85% những trường hợp tử vong do hen có thể tránh được nếu phát hiện sớm, điều trị đúng và kịp thời. Nếu tình trạng hen suyễn được kiểm soát hoàn toàn thì hầu hết bệnh nhân hen suyễn có thể sinh sống, làm việc, học tập, chơi thể thao… như người bình thường” – BS Hương cho biết.

Ngày Hen suyễn toàn cầu do Hiệp hội Hen toàn cầu – Global Initiative for Asthma (GINA) phối hợp với các nhóm chăm sóc sức khỏe và giáo dục bệnh hen suyễn tổ chức để nâng cao nhận thức về bệnh hen suyễn và cải thiện việc chăm sóc, điều trị bệnh hen suyễn trên toàn thế giới.

Ngày Hen suyễn toàn cầu lần đầu tiên, vào năm 1998, được tổ chức tại hơn 35 quốc gia cùng với Hội nghị hen suyễn toàn cầu đầu tiên tổ chức tại Barcelona, ​​Tây Ban Nha. Ngày Hen suyễn toàn cầu hằng năm được tính là ngày thứ Ba đầu tiên của tháng 5. Năm nay được tổ chức vào ngày thứ Ba 1-5 với chủ đề “Bạn có thể kiểm soát hen suyễn”.

Theo BS Trần Thị Kim Thu, Giám đốc Trung tâm Chăm sóc sức khỏe cộng đồng TP.HCM (CHAC), tại Việt Nam, cho đến nay chưa có số liệu điều tra toàn quốc nhưng ước tính có khoảng 5% dân số mắc hen suyễn. Đặc biệt tại Hà Nội, tỉ lệ mắc cao hơn tỉ lệ mắc trung bình của cả nước. Nghiên cứu mới đây về tình hình kiểm soát hen suyễn được thực hiện trên 3.000 dân ở Hà Nội cho thấy tỉ lệ người đã từng bị khò khè hoặc thở rít là 15,3%. Hiện số người mắc bệnh hen suyễn tại TP.HCM vào khoảng 3,2% dân số, tỉ lệ này ở trẻ em còn cao hơn.

DUY TÍNH

Với tiến bộ của khoa học – kỹ thuật, ngày nay, người ta bắt đầu đi tìm nguyên nhân của chứng mất ngủ nhằm tìm ra những phương pháp hay, phù hợp và ít nguy hại để giúp những người mất ngủ tìm được một giấc ngủ bình an, khỏe mạnh. Và sau đây là một số phương pháp đơn giản chữa chứng mất ngủ đã được nhiều nhà nghiên cứu đề xuất trong những tài liệu khác nhau. Đã 4 giờ sáng… – Ảnh: extras.missoulian.com Có một giờ giấc đi ngủ nhất định mỗi …

Với tiến bộ của khoa học – kỹ thuật, ngày nay, người ta bắt đầu đi tìm nguyên nhân của chứng mất ngủ nhằm tìm ra những phương pháp hay, phù hợp và ít nguy hại để giúp những người mất ngủ tìm được một giấc ngủ bình an, khỏe mạnh.

Và sau đây là một số phương pháp đơn giản chữa chứng mất ngủ đã được nhiều nhà nghiên cứu đề xuất trong những tài liệu khác nhau.

Mô tả ảnh.
Đã 4 giờ sáng… – Ảnh: extras.missoulian.com

Có một giờ giấc đi ngủ nhất định mỗi ngày

Giấc ngủ là chuyện tự nhiên phải có của một con người trong một chu kỳ 24 giờ. Bạn nên tự đặt cho mình giờ giấc đi ngủ nhất định trong mỗi ngày. Đừng để những dịp thả lỏng cuối tuần làm xáo trộn thời khóa biểu của mình. Tối thứ bảy đi dự một buổi tiệc về khuya, sau đó lại xem một chương trình TV hấp dẫn. Điều này bảo đảm rằng bạn khó tìm lại giấc ngủ đúng giờ vào tối chủ nhật để có thể thức dậy sớm vào sáng thứ hai.

Tìm số giờ ngủ vừa đủ cho mình và đừng phí thì giờ “lên giường sớm” hoặc “nằm nướng” trên giường.

Bạn nên tập thói quen khi nằm lên giường là ngủ ngay, cũng như khi đã thức thì đừng nán lại trên giường. Thói quen này giúp cho bạn tránh khỏi những đêm trằn trọc mất ngủ.

Cơ thể mỗi con người có nhu cầu ngủ riêng. Không hề có con số nào ấn định số giờ ngủ cần thiết mỗi ngày là 7 hay 8 tiếng như nhiều người lầm tưởng. Nếu bạn ở tuổi trưởng thành và có thói quen ngủ mỗi ngày 5 tiếng, con số này không có gì là quá ít hay quá thiếu. Một người khác cùng tuổi bạn lại có giấc ngủ kéo dài hơn 10 tiếng, giấc ngủ này cũng không hẳn là nhiều.

Như vậy, bạn có thể ngủ 5 hay 10 tiếng, hoặc ít hơn, hoặc nhiều hơn, miễn sao cho cơ thể không thấy mỏi mệt, không buồn ngủ, không ngáp dài trong ngày hôm sau là được.

Nếu vì lý do nào đó mà có đêm bạn phải lên giường hơi trễ, đừng nằm nướng để bù vào chỗ bị mất trong buổi sáng, mà hãy lên giường sớm hơn một chút vào tối hôm sau.

Muốn lo nghĩ tính toán… hãy làm trước khi đi ngủ

Mô tả ảnh.
Đừng để tâm trí lang thang về kết quả của giao kèo – Ảnh: ehow.com

Lý do làm nhiều người mất ngủ nhất là sự lo nghĩ, tính toán để làm một việc gì. Ngày mai có một buổi họp quan trọng, phải đặt kế hoạch ra sao? Phải nói thế nào cho có kết quả? 

Chuyện này đơn giản thôi. Sau giờ cơm chiều, hãy ngồi tại bàn giấy hay phòng khách mà suy nghĩ thật chu đáo trong một hai tiếng. Chỉ suy nghĩ những gì cần làm cho ngày mai thôi, đừng xa quá. Việc cần làm vào ngày mốt nên để dành suy nghĩ vào đêm mai. Đừng để tâm trí bạn phiêu lưu, nhiều lúc lại đi vào tưởng tượng hay mơ mộng.

Chẳng hạn như ngày mai công ty bạn sẽ ký một giao kèo xuất khẩu. Sẽ cần những giấy tờ này, sẽ cần xem xét kỹ những việc này… thế thôi. Đừng để tâm trí lang thang về kết quả của giao kèo. Ngưng lại!… Vì những chuyện này chắc chắn làm bạn mất ngủ.

Đừng biến phòng ngủ thành phòng làm việc, phòng ăn, hay phòng hội nghị

Đừng đem sách vở, tài liệu vào nghiên cứu trên giường. Đừng đọc sách, đừng xem TV, đừng ăn trên giường, đừng bàn bạc, thảo luận, hoặc cãi vã với vợ hay chồng trên giường. Chiếc giường chỉ nên dùng để ngủ, và nên tập thói quen chỉ lên giường trước giấc ngủ tối đa 15 phút.

Tránh cà phê, trà đậm… 

Tất cả các nước uống hoặc thực phẩm có chứa chất cafein như nước ngọt, nước chocolate, trà… đêu không nên dùng vào buổi chiều sau 4 giờ. Nhất là trà đậm nhiều lúc còn có tác dụng mạnh hơn cà phê nữa.

Mô tả ảnh.
Dùng rượu dỗ giấc ngủ là một việc không tốt vì có thể tạo thành thói quen nghiền rượu – Ảnh: moscowtopnews

Đừng uống rượu

Rượu có tác dụng xoa dịu thần kinh và làm dễ buồn ngủ. Nhiều người có thói quen uống rượu để tìm giấc ngủ. Việc này không tốt vì có thể tạo thành thói quen nghiền rượu. Đến một mức độ nào đó, cơ thể bạn sẽ từ chối không chịu ngủ khi không có rượu đổ vào. Mặt khác, người uống nhiều rượu sẽ ngủ say lúc còn men rượu, và thường thức dậy nửa đêm, khi men rượu đã tan hết.

Một số các thuốc trị bệnh cũng có thể làm trằn trọc khó ngủ. Nếu đang dùng thuốc, hãy hỏi bác sĩ về phản ứng phụ của thuốc khi bạn không tìm ra nguyên nhân mất ngủ của mình.

Ăn vặt sẽ dễ ngủ hơn

Một chút bánh lạt, một phần trái cây, hoặc một ly sữa ấm trước giờ ngủ chừng hai tiếng thường giúp bạn dễ rơi vào giấc ngủ hơn. Nhưng tránh đừng ăn ngọt vì chất đường vào máu sẽ cung cấp nhiều năng lượng và làm bạn khó ngủ. Nếu đã có tuổi, việc uống nhiều chất lỏng trước giờ ngủ cũng không tốt vì nó sẽ đánh thức bạn dậy nửa đêm để đi… toilet!

Làm cơ thể mỏi mệt sẽ dễ ngủ hơn

Ngủ là phản ứng tự nhiên của cơ thể để lấy lại thăng bằng cho cơ thể. Một ngày hoạt động chân tay nhiều thường mang lại một giấc ngủ ngon vào buổi tối. Việc đi bộ hay đi xe đạp vòng quanh khu phố vào buổi chiều sẽ giúp giấc ngủ dễ dàng hơn. Cảm giác rã rời sau khi làm tình cũng dễ đưa bạn vào giấc ngủ.

Mô tả ảnh.
Tập thể dục vào buổi chiều sẽ giúp giấc ngủ dễ dàng hơn – Ảnh: worldpress

Bạn có để ý rằng việc mất ngủ thường xảy ra vào những ngày trở trời không? Nhiệt độ đóng vai trò rất quan trọng trong giấc ngủ. Kinh nghiệm của các chuyên gia nghiên cứu về thân nhiệt cho thấy nhiệt độ trong cơ thể thường lên cao nhất vào lúc những hoạt động trong ngày ở mức cao độ, và hạ xuống thấp nhất trong giấc ngủ.

Gần như một phản ứng tự nhiên, cơ thể cảm thấy buồn ngủ khi thân nhiệt bắt đầu hạ xuống. Hãy tắm nước nóng trước khi ngủ chừng vài tiếng để thân nhiệt cao hơn, và sẽ hạ nhiều hơn để tạo cơn buồn ngủ sau đó.

Việc mặc quần áo thật mỏng hoặc uống một cốc nước lạnh cũng có công dụng tương tự – làm thân nhiệt giảm xuống giúp cơ thể dễ rơi vào giấc ngủ hơn.

Các kỹ thuật dẫn dắt vào giấc ngủ

Bạn từng nghe nói đến thôi miên, yoga, hoặc việc đếm cừu có thể đưa người ta vào giấc ngủ hết sức nhanh chóng. Điều này có thật và không có gì lạ. Những việc này đều nhằm mục đích tạo cho bạn sự chán nản, để từ đó, cơn buồn ngủ phát sinh.

Ngoài ra, giấc ngủ còn là một phản ứng tự nhiên của cơ thể nhằm chống lại những thứ mà nó không thích chịu đựng. Ở xứ nóng người ta thường ngủ trưa… Bạn ngủ gục khi xem một phim quá tệ, hay khi nghe giọng giảng bài đều đều của một ông thầy giáo dở… Khi buồn chán, thất bại… người ta thường “ngủ cho quên đời ” !…

Hãy làm bài toán theo chiều ngược lại, hãy làm cho cơ thể bạn chán nản, mệt mỏi, và nó sẽ ngủ.

Nghe nhạc hòa tấu cổ điển. Đây là loại nhạc nghe êm tai, mà thường không hay lắm, không tạo một kích thích gì khác ngoài tiếng đều đều của âm nhạc. (Nhưng đừng nghe nhạc…hay nhé) Tương tự với loại nhạc hòa tấu đều đều này, bạn nên tìm mua những cuộn băng thu tiếng sóng vỗ, tiếng thác nước, tiếng thông reo… để ru bạn vào giấc ngủ.

Nghe hoặc xem một cái gì nhàm chán.

Mô tả ảnh.
Hãy tạo cho bạn sự chán nản, để từ đó, cơn buồn ngủ phát sinh – Ảnh: lifeinthefreshlane

Xem TV là một trong những phương pháp thôi miên. Ánh sáng của màn ảnh TV thường làm bạn đi vào giấc ngủ lẹ hơn là chỉ nghe tiếng nói.

Đọc một cuốn sách thật dở, thật khô khan là một phương pháp hay để dưa bạn vào giấc ngủ. Bạn cũng có thể trau dồi Anh ngữ bằng cách mỗi đêm trước khi đi ngủ hãy nằm trên giường học thuộc lòng… một trang từ điển.

Yoga: nằm trên giường, tập trung tư tưởng vào hơi thở. Hãy hít một hơi chầm chậm để cho không khí từ từ qua mũi rồi nhẹ nhàng lan xuống rang ngực. Giữ lại… đếm từ 1 đến 3, rồi từ từ thở ra thật nhẹ nhàng, thật sâu, ép cho hết không khí ra khỏi lồng ngực… tiếp tục hít vào… thở ra như vậy 300 lần (bạn sẽ ngủ trước khi đến lần thứ 200).

Đếm cừu: tưởng tượng trước mặt bạn có một đàn cừu 100 con đang sắp hàng nhảy qua một thân cây ngã dưới đất. Đếm từ con đầu tiên đến con cuối cùng. Phương pháp đếm cừu nếu bạn đã thử dùng mà không có hiệu quả, hãy thử cách mới xem: Đếm cách 7 số từ số 999 trở về số không (999, 992, 985, 978… và bạn sẽ ngủ trước khi đến số 500 !).

Mẹo

Uống 200 mg chất magnesium cùng với 25 mg sinh tố B6 khoảng 2 tiếng trước khi đi ngủ có thể tránh được việc trằn trọc trên giường. Có thể tăng liều lượng trên gấp đôi nếu cần (và chỉ gấp đôi là tối đa).

Các nghiên cứu khoa học đã xác nhận tình trạng mất ngủ ở người cao tuổi (NCT) liên quan rõ rệt với sự sụt giảm bài tiết một nội tiết tố của tuyến tùng có tên là melatonin – một chất có vai trò điều hòa nhịp thức – ngủ. Trong cơ thể người, melatonin được tiết ra từ lúc mới sinh, đến 15 tuổi, bắt đầu giảm đi và sau 45 tuổi bị cạn kiệt rất nhanh. Ngay cả khi đạt mức tối đa, lượng melatonin ở NCT cũng chỉ bằng một nửa so vớI người trẻ, đến 80 tuổi thì giảm đến mức tối thiểu.

Càng cao tuổi càng dễ mất ngủ

 

Điều dễ nhận thấy là trẻ càng nhỏ tuổi ngủ càng nhiều (trẻ mới sinh gần như ngủ suốt ngày, chỉ thức giấc khi đói hay tã ướt), thanh niên mỗi ngày ngủ 8-9 giờ, NCT ngủ ít hơn nhiều: chỉ 5-6 giờ hoặc 4-5 giờ, lại hay thức giấc nhất là các cụ ông. Nhưng, theo các nhà sinh lý học, vấn đế cốt lõi không phải ở số giờ ngủ mà ở chất lượng giấc ngủ: một giấc ngủ êm dịu, không mộng mị, chập chờn; thức dậy thấy thoải mái, dễ chịu, hào hứng bước vào một ngày mới. Điều này cũng có nghĩa là, không thể đòi hỏi NCT phải ngủ được nhiều như những người trẻ tuổi.Điều tra dịch tễ học cho thấy, số đông NCT thường phàn nàn về giấc ngủ. Có cụ vào giấc ngủ rất khó nhưng rồi ngủ được. Có cụ vừa đặt lưng đã ngủ nhưng nửa đêm tỉnh giấc rồi mắt “chong chong” đến sáng. Nhưng phần lớn ngủ chập chờn, không say, giấc ngủ bị đứt quãng nhiều lần, khi thức dậy cảm thấy không thoải mái, uể oải. Các cụ bà hay bị mất ngủ hơn các cụ ông; trên 70 tuổi, tỷ lệ mất ngủ ở các cụ bà cao gấp đôi các cụ ông.

Mất ngủ có thể nhất thời xảy ra (gọi là mất ngủ cấp tính). Mất ngủ cấp tính chủ yếu do rối loạn thích nghi, có đặc điểm là mất ngủ ngắt quãng (có những lúc tỉnh giấc), ban ngày mệt mỏi, buồn ngủ và ngủ bù; nhưng khi stress được giải tỏa, giấc ngủ sẽ trở lại bình thường. Thời gian mất ngủ trung bình 1-2 tuần lễ tùy theo tuổi tác, cá tính và tính chất stress. Chẳng hạn: tiếng xe cộ qua lại, tiếng nhạc ầm ĩ, chói tai, mùi các con vật nuôi trong nhà… đều có thể là những stress.

Khi stress không được loại trừ hoặc xuất hiện các nhân tố làm cho nó tiếp tục tồn tại, mất ngủ vẫn tiếp diễn và kéo dài thậm chí thành mạn tính. Một số thói quen như giờ giấc đi ngủ thất thường, thường xuyên nằm trên giường xem ti-vi nhiều giờ liền, ăn uống tại phòng ngủ; uống rượu, hút thuốc lá, uống cà phê, trà đặc buổi tối hay lo lắng quá mức về tình trạng mất ngủ… có thể làm mất ngủ kéo dài. Gọi là mất ngủ mạn tính khi thờI gian mất ngủ kéo dài từ 3 tháng trở lên.

Những nguyên nhân gây ra mất ngủ

Mất ngủ có thể là một triệu chứng của một bệnh, hay do nhiều nguyên nhân gây ra. Mỗi nguyên nhân lại có những dấu hiệu mất ngủ đặc trưng, chẳng hạn:

– Mất ngủ do các sự cố (như phải thay đổi chỗ ở, ốm đau bệnh tật, mất việc làm, hôn nhân tan vỡ, đau buồn tang tóc…) thường rất khó vào giấc ngủ.

– Mất ngủ có trầm cảm: ngủ không yên hay thức giấc, dậy quá sớm trước giờ thường lệ, kèm theo suy nghĩ miên man, tâm trạng buồn chán, sụt cân.

– Mất ngủ do bệnh tim: khó thở khi nằm ở người bị suy tim, do khó thở kịch phát trong cơn tăng huyết áp, loạn nhịp tim làm thức dậy đột ngột giữa lúc đang ngủ.

– Mất ngủ do đau (đau khớp, đau vùng trước tim…): khó vào giấc ngủ, nhiều lần phải thức giấc.

– Mất ngủ do hội chứng ngừng thở khi ngủ (như bị viêm phế quản tắc nghẽn, hen suyễn…): ngủ đủ số giờ cần thiết nhưng khi thức dậy thấy không dễ chịu, người mệt mỏi; bị nhức đầu lúc mới thức dậy buổi sáng, khó tập trung chú ý, rối loạn trí nhớ; ban đêm ngáy như sấm, ra nhiều mồ hôi, trằn trọc, nhiều lần thức giấc.

Để được giấc ngủ ngon

Để được ngon giấc, các bậc cao niên cần quan tâm đến một số yêu cầu sau đây:

– Tránh mọi tác nhân kích thích: ít nhất 2 giờ trước khi đi ngủ không uống ruợu; sau 4 giờ chiều không hút thuốc lá (nếu bỏ thuốc lá, thuốc lào thì càng tốt), không uống cà phê; cũng không nên dùng các thức ăn, đồ uống có caffein trước khi đi ngủ.

– Tập luyện đều đặn, tốt nhất là tập vào cuối buổi chiều nhưng cần tránh tập các môn hoạt động thể lực mạnh sau 6 giờ chiều. Các bài tập như: đi bộ, xoa bóp, thư giãn rất tốt cho tuổi già và giấc ngủ.

– Bữa tối nên ăn nhẹ; không dùng sôcô- la, các thức ngọt; không uống nhiều nước; có thể tắm nước ấm hoặc lau ngườI bằng nước ấm trước khi đi ngủ.

– Phòng ngủ phải yên tĩnh, ánh sáng thích hợp, bảo đảm thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông; không có gió lùa nhất là về mùa rét.

– Chỉ lên giường khi đã sẵn sàng cho giấc ngủ. Vào giường ngủ, không nói chuyện, không đọc sách báo, không xem ti-vi, không nghe nhạc hay suy tính công việc làm ăn…

– Mỗi sáng nên thức dậy vào một giờ nhất định. Buổi trưa nên ngủ vào một giờ nhất định và chỉ nên ngủ 30-45 phút hoặc thư giãn chừng 30 phút.

Các biện pháp không dùng thuốc

Nếu bị mất ngủ, trước tiên nên áp dụng các biện pháp không dùng thuốc hay dùng dược thiện, tùy theo hoàn cảnh cụ thể:

– Gõ ngón trỏ (gõ mạnh vừa phảI bằng mô đốt ngón 3) lên đầu lông mày hai bên, mỗi bên 30-60 lần. Xong vuốt nhẹ lông mày 2 bên từ đầu đến đuôi lông mày.

– Gãi chân tóc từ trán ra sau gáy trong 2-3 phút bằng 10 đầu ngón tay hoặc bằng lược.

– Xoa nóng 2 bàn chân.

– Ngâm chân nước ấm 38-43oC trong 20 phút, mỗi ngày 2 lần, trong đó có một lần trước khi đi ngủ buổi tối.

– Gối đậu đen rang nóng (theo Nam dược thần hiệu của Thiền sư Tuệ Tĩnh): rang nóng đậu đen, rồi cho vào gối, gốI suốt đêm.

– Hoa chuối 30g rửa sạch, thái nhỏ; Tim lợn một quả, rửa sạch, bổ tư ; xào chín với hoa chuối, ăn cả cái lẫn nước.

– Hoa thiên lý xào với tim lợn hoặc nấu canh với thịt nạc, ăn hàng ngày.

– Tâm sen 2-4g/ngày, hãm với nước sôi, uống thay trà.

– Lá vông nem (chọn lá bánh tẻ) rửa sạch, luộc hoặc nấu canh ăn; cũng có thể hãm trà 2-4g/ngày hoặc dùng dướI dạng cao lỏng (2-4g/ngày), uống trước khi đi ngủ buổi tối.

– Lạc tiên: lấy ngọn non, rửa sạch, luộc chín; ăn vào buổi chiều hoặc vài giờ trước khi đi ngủ buổi tối.

– Nước ép quả cà chua pha với mật ong, uống buổi tối.

Nếu vẫn không cải thiện được giấc ngủ mới phải dùng thuốc. Theo khuyến cáo của các nhà lão khoa, các cụ chỉ nên dùng thuốc ngủ hay các thuốc an thần gây ngủ tân dược khi thật cần; và nên bắt đầu bằng một loại thuốc ngủ có nguồn gốc thảo dược như: mimosa, rotundin… sau mới dùng đến hóa dược như benzodiazepin, barbituric… và cũng chỉ nên sử dụng trong dăm bảy tối để tránh độc cho gan, thận và tránh lệ thuộc thuốc ngủ. Cũng nên kết hợp với thư giãn hoặc thở bụng (thở 4 thì: hít vào hết sức cho bụng phình lên tối đa ngừng vài giây thở ra hết tới khi bụng hóp lại hết cỡ thở ra)… tạo điều kiện đi vào giấc ngủ dễ dàng.

BS. Nguyễn Quang Ngọc

Sự co  thắt cơ phế quản kết hợp với tăng tiết dịch gây khó thở.

Click để xem ảnh

Các nhà khoa học Đại học Maryland (Hoa Kỳ) vừa có thêm một khám phá trong điều trị bệnh hen suyễn khi phát hiện thụ thể cảm nhận mùi vị và vai trò của nó ở phổi.

Sự co thắt cơ phế quản kết hợp với tăng tiết dịch gây khó thở, khò khè ở những người mắc bệnh hen và các bệnh tắc nghẽn hô hấp khác. Do đó, việc trị bệnh thường dùng thuốc để làm giãn cơ phế quản và giảm tiết dịch.

Trong lúc tìm hiểu chức năng các thụ thể giúp kiểm soát sự co giãn cơ phế quản, các nhà khoa học phát hiện thêm có sự hiện diện của thụ thể cảm nhận vị ở cơ phế quản (vốn thường ở lưỡi). Khi dùng một số chất kích hoạt thụ thể này thì thấy hiện tượng giãn cơ phế quản mạnh hơn so với dùng bất cứ loại thuốc giãn cơ phế quản nào trước đây. Dựa vào đặc tính này, các nhà khoa học đang phát triển loại thuốc mới để chống lại bệnh hen suyễn.

Theo Tuổi Trẻ

Những đứa trẻ bị suyễn (hen) thường đối mặt với những khó khăn trong việc hít thở. Nếu đứa trẻ thường xuyên có triệu chứng khó thở và đau tức ở ngực, bạn cần đưa trẻ đến bệnh viện để kiểm tra ngay lập tức.

Trong trường hợp được chẩn đoán bị bệnh suyễn, trẻ cần được điều trị càng sớm càng tốt.

Mọi sự chậm trễ trong việc điều trị có thể gây ra nhiều vấn đề đối với sức khỏe ở trẻ giai đoạn sau này. Và việc điều trị sớm có thể giúp trẻ có cuộc sống thoải mái và khỏe mạnh. Thông thường, hầu hết các bậc cha mẹ đều muốn cho trẻ điều trị bằng dược liệu để loại bỏ các vấn đề do suyễn gây ra.

bệnh suyễn ở trẻ

Trong trường hợp được chẩn đoán bị bệnh suyễn, trẻ cần được điều trị càng sớm càng tốt. Ảnh: internet

Tuy nhiên, các bậc cha mẹ cần nhận thức rằng, việc sử dụng các loại thuốc điều trị suyễn vào giai đoạn trẻ còn quá nhỏ có thể ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của chúng sau này. Vì vậy, các nhà khoa học khuyến khích các bậc cha mẹ nên áp dụng các phương pháp tự nhiên để giải quyết bệnh suyễn ở trẻ ngay tại nhà. Dưới đây là vài phương pháp hiệu quả trong việc điều trị suyễn mà mọi người nên tham khảo:

1. Châm cứu:

Châm cứu được xem là một liệu pháp điều trị tự nhiên và mang lại hiệu quả cao đối với các vấn đề của bệnh suyễn. Phương pháp điều trị này được thực hiện bằng cách sử dụng những cây kim cực nhỏ ,châm vào các vị trí nhất định trên cơ thể trẻ. Mặc dù cách điều trị này không gây đau, nhưng việc giữ trẻ ở một tư thế nhất định trong vòng ít phút cũng là một nhiệm vụ đầy thử thách.

2. Rèn luyện thể chất:

Điều cần thiết đối với phương pháp này là trẻ phải luôn hoạt động thể chất, nhằm giúp trẻ tránh tăng cân. Vì những kg thừa trên cơ thể trẻ có thể khiến các triệu chứng của bệnh suyễn thêm trầm trọng và có thể gây khó thở.

hoạt động

Rèn luyện thể chất là phương pháp trị suyễn hiệu quả. Ảnh: internet

3. Tập hít thở sâu:

Bài tập này có tác dụng giúp cơ hoành và mũi làm việc một cách hiệu quả, là phương pháp đầy hứa hẹn trong việc điều trị bệnh suyễn. Bên cạnh đó, kỹ thuật này còn giúp loại bỏ trạng thái căng thẳng và trầm cảm. Theo các chuyên gia, đây là liệu pháp điều trị hữu hiệu các vấn đề do bệnh suyễn gây ra, không chỉ tốt cho những đứa trẻ mà còn mang lại lợi ích thiết thực cho cả người lớn.

4. Tránh tác nhân gây suyễn:

Đi kèm với những liệu pháp điều trị suyễn ở trên, trẻ cần tránh các tác nhân gây suyễn. Bụi là một trong những tác nhân chủ yếu thúc đẩy các triệu chứng suyễn ở trẻ. Vì thế, các chuyên gia đề xuất các bậc cha mẹ cần giữ trẻ tránh khỏi bụi và các nguồn ô nhiễm khác càng xa càng tốt. Bên cạnh đó, việc hít khói thuốc lá thụ động cũng có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng suyễn ở trẻ. Các bậc cha mẹ cần quan tâm đến sức khỏe của trẻ và không nên hút thuốc lá khi ở gần trẻ.

Tất cả các phương pháp kể trên được chứng minh là hữu ích trong việc giúp tầm soát bệnh suyễn ở trẻ. Tuy nhiên, việc điều trị cần phải được tiến hành càng sớm càng tốt, khi các vấn đề về suyễn ở trẻ vừa được chẩn đoán, giúp giảm nhẹ các triệu chứng và giúp trẻ có một cuộc sống khỏe mạnh khi trưởng thành.

Theo Homeremedie

Vào giữa tháng này, nhiều báo Âu Mỹ đưa tin laptop hoặc Apple iPad không tốt cho giấc ngủ. Muốn có giấc ngủ ngon, cần phải tắt laptop hoặc iPad hai giờ trước khi đi ngủ. Các thiết bị này phóng tia sáng rực vào đôi mắt có thể làm rối loạn não và đồng hồ nhịp điệu sinh học của chúng ta: đầu óc vẫn nghĩ là còn ban ngày nên chậm ngủ lại. Nguy cơ mất ngủ tăng lên.

2010/5/ngu-ngon_15-25510.jpg

Đồng hồ sinh học tự nhiên trong cơ thể bắt đầu dìu chúng ta vô giấc ngủ khoảng 9 – 10 giờ tối. Dùng laptop hoặc Apple iPad có màn hình sáng để đọc sách báo điện tử vào ban đêm có rối rắm. Phyllis Zee, nghiên cứu giấc ngủ đại học Chicago cảnh giác: “Nếu bạn dùng các thiết bị này gần bên mình trước khi đi ngủ, ánh sáng đủ để bộ óc giữ cho thức lâu hơn và làm chậm khả năng ngủ”. Con người thức giấc khi mặt trời mọc. Qua đêm, ánh sáng ban ngày báo cho bộ não dừng sản xuất chất mêlatônin (melatonin). Chính hormon này đưa chúng ta vào giấc ngủ.

tuyen-tung-qua.jpg

Ẩn sĩ và bóng đêm

Tuyến tùng quả (pineal gland) có tên vì giống trái thông (tùng quả – pine cone), gọi gọn là tuyến tùng. Ẩn nơi sâu kín của bộ óc, núp dưới cuống nối hai bán cầu não, nhỏ như hột đậu, nặng chừng 100mg, tuyến tùng mang đầy những sợi thần kinh giao cảm, có mạng lưới máu lưu thông dày đặc, tiết ra mêlatônin, hormon thần kinh.

Hàng ngàn năm trước trái thông nhỏ xíu này được coi là cái van đóng mở dòng ký ức chảy vào ý thức. René Descartes – nhà toán học, triết gia Pháp thế kỷ 17 xem tuyến tùng là nơi ẩn trú của linh hồn. Cuối thế kỷ 18, bà Blavatsky người sáng lập Thông thiên học cho đó là con mắt của Shiva trong huyền thoại Ấn Độ giáo. Khoa học làm tan dần bao điều thần bí.

Hành tung ảo diệu. Chiều xuống tuyến tùng bắt đầu nhả hormon. Mêlatônin cũng được gọi là hormon của Dracula vì chỉ xuất hiện vào đêm. Ánh sáng ức chế sự tiết mêlatônin. Tuyến tùng hoạt động như một cái đồng hồ trong cơ thể con người để nhận biết mọi thay đổi lượng ánh sáng mặt trời từ ngày đến đêm hoặc giữa các mùa khác nhau. Khi sức nắng giảm xuống, đồng hồ báo cho cơ thể là đêm đến báo cho mêlatônin tiết ra.

Tuyến tùng khoẻ, năng động, chúng ta nhạy với các tần suất của ánh sáng, và trở nên tinh tế trong cuộc sống. Tuyến tùng bị rối, sự sáng suốt của trí não sẽ tuột dốc. Xáo trộn tuyến tùng có thể dẫn tới rối loạn giấc ngủ, xáo trộn cảm xúc, thay đổi thân nhiệt, có vấn đề với hệ sinh dục, già sớm, trầm cảm và nguy cơ ung thư.

melatonin.jpg

Mêlatônin, hormon của giấc ngủ

Mới được khám phá năm 1958, hormon này là một chất dẫn xuất của axit amin tryptophan và serotonin. Mêlatônin được sản xuất ở người, các loài có vú khác, ở chim, bò sát và ếch nhái.

Điều hoà giấc ngủ. Lượng hormon này bắt đầu vọt lên vào khoảng xế chiều, lên tới đỉnh suốt trong đêm rồi tụt xuống vào lúc gần sáng. Vào mùa hè và mùa đông, ngày dài hơn hoặc ngắn hơn thì việc chế tạo mêlatônin cũng bắt đầu muộn hơn hoặc sớm hơn. Lượng mêlatônin suy giảm lần sau tuổi ba mươi; rất ít hoặc không có ở một số người lớn tuổi.

Kháng oxit hoá mạnh. Mêlatônin xuyên dễ dàng qua màng tế bào và rào cản máu/não, kích thích các chất kháng oxit hoá khác. Dễ tan cả trong nước và mỡ, được xem là kháng oxit hoá mạnh (hơn các vitamin C, E và A) nên mêlatônin có vai trò bảo vệ các phân tử DNA của nhân và ti thể, giúp bảo dưỡng sức khoẻ chúng ta.

Bổ sung mêlatônin. Mêlatônin tổng hợp được dùng rộng rãi hơn 15 năm qua, để điều trị chứng mất ngủ, chứng lệch giờ khi đi máy bay, nhức đầu mạn tính, điều chỉnh giấc ngủ người làm ca đêm. Người khiếm thị khó có thể dùng tín hiệu từ ánh sáng để điều hoà đồng hồ sinh học. Bổ sung mêlatônin mỗi 24giờ (1 – 10mg/ngày) giúp gỡ rối ngủ thức cho họ. Mêlatônin tổng hợp có những phản ứng phụ. Ở Mỹ được dùng mêlatônin không cần toa bác sĩ. Nhiều nước cấm bán mêlatônin nếu không có toa thuốc. Liều lượng hàng ngày mêlatônin tổng hợp thay đổi theo tuổi và theo sự xáo trộn sức khoẻ mỗi người, có thể từ 0,25 – 10mg, uống 30 – 120 phút trước khi ngủ. Tác hại hiếm gặp ở người khoẻ mạnh dùng trong thời gian ngắn hoặc không quá ba tháng, uống không nhiều hơn 3mg/ngày.

nao.jpg

Ngủ được là tiên trên đời

Thiếu ngủ đời người ngắn lại. Tin tức tháng 5.2010: nghiên cứu của Anh (đại học Warwick) và Ý (đại học Federico II, Naples) cho biết những người ngủ ít hơn 6 giờ/ngày thì có nguy cơ 12% chết sớm trước 65 tuổi so với ngủ 6 – 8 giờ/ngày. David Summers thuộc nhóm nghiên cứu nhận định: “văn hoá phương Tây đã sai lầm khi kéo dài ngày ra, coi nhẹ giấc ngủ ngon và biểu dương những ai lo làm việc chỉ ngủ năm hoặc sáu giờ mỗi ngày như là các anh hùng”. Những người này sẽ đối diện nếu không là cái chết sớm thì cũng là một đời bệnh tật và lão sớm. Hay nhất là người lớn nên giữ giấc ngủ trung bình từ 7 – 8 giờ, ít nhất là 6 giờ mỗi ngày. Ngủ hơn 9 giờ/ngày thì có 30% nguy cơ chết sớm.

Khoẻ người đẹp da. Trong giấc ngủ say và đủ, cơ thể tiết ra nhiều chất quý như hormon mêlatônin điều tiết ngủ thức và hormon vỏ thượng thận kiểm soát stress. Hormon tăng trưởng rất tuyệt, sau giai đoạn tăng chiều cao ở tuổi trẻ, hormon nầy lo các chuyện khác, như là giúp tái tạo các tế bào và giảm stress… Axit hyaluronic, yếu tố làm ẩm tự nhiên trong hormon nầy giúp da hút các phân tử nước. Giấc ngủ ngon làm da mịn màng và tươi sáng. Muốn làn da trắng, các chuyên gia thẩm mỹ dùng kem trắng da. Không có giấc ngủ ngon thì khó được kết quả mong đợi: mêlatônin làm trắng da vì chức năng ức chế tế bào tạo sắc tố đen da. Cần ngủ ngon và ngủ đủ. Mêlatônin không được cơ thể tạo ra đều đặn. Khi người ta ngủ, mêlatônin được tuyến tùng nhả ra tới đỉnh cao khoảng 2 giờ sáng, lúc ngủ say. Lượng mêlatônin giảm dần từ 5 giờ đến 10 giờ sáng. Vậy nên ngủ từ 9 giờ tối đến 3 giờ sáng, trung bình 7 – 8giờ/ngày.

THeo GS.BS Nguyễn Chấn Hùng (SGTT)

Nữ lang hay (Valerian) là một loại thảo mộc được bán ở Mỹ như một thực phẩm bổ sung. Nữ lang là một thành phần rất phổ biến trong các sản phẩm được quảng cáo như thuốc an thần nhẹ và những trợ giúp cho giấc ngủ do tình trạng căng thẳng thần kinh và mất ngủ.

Nữ lang là cây gì?

Nữ lang là thành viên trong họ Valenriaceace, là một loài thực vật bản địa sống lâu năm của Châu Âu và Châu Á và được nhập vào Bắc Mỹ. Nó có một mùi đặc biệt mà nhiều người cho là khó chịu. Những tên khác của nó như setwall (Anh), Valerianae radix (Latin), Baldrianwurzel (Đức), và phu (Hy Lạp). Giống Valerian bao gồm hơn 250 loài nhưng V.officinalis là loài thường sử dụng nhất ở Mỹ và Châu Âu và là loài được đề cập trong bài sự kiện này

Lịch sử sử dụng nữ lang?

Nữ lang đã được sử dụng như là một thảo dược kể từ khi ít nhất là vào thời kì Hy lạp và Rome cổ đại. Sử dụng trị liệu của cây được kê toa bởi Hippocrate và vào thế kỷ thứ hai. Galen dùng valerian cho điều trị chứng mất ngủ. Vào thế kỷ 16, cây được sử dụng để điều trị chứng căng thẳng, run, đau đầu và hiện tượng đánh trống ngực. Vào giữa thế kỷ 19, Valerian được xem như là một chất kích thích gây ra cùng một căn bệnh mà được cho là do điều trị bằng nữ lang và không được xem là một loại thảo dược. Trong suốt thế chiến thứ hai, nó được sử dụng ở Anh để làm xoa dịu những cơn stress do các cuộc không tặc

Thêm vào điều trị các rối loạn giấc ngủ, nó được sử dụng cho điều trị chứng co thắt dạ dày ruột, mệt lả và lên cơn động kinh và chú ý cho các rối loạn hoạt động quá nhiều.

Nữ lang hoạt động như thế nào?

Nhiều thành phần hóa học của nữ lang đã được xác định, nhưng người ta vẫn chưa biết thành phần nào là có tác dụng cho việc điều trị mất ngủ ở động vật. Cũng có khả năng là không có hợp chất có hoạt tính đơn lẻ và tác động của nữ lang là kết quả từ các hợp chất đa dạng hoạt động độc lập hay đồng vận.

Nữ lang (Valerian): Nữ lang có vị ngọt, đắng, tính bình vào 2 kinh: Tâm, can, có tác dụng ninh tâm, an thần, hoạt huyết, thông kinh. Rễ Nữ lang có tác dụng an thần, gây ngủ, giảm lo âu, giảm co thắt cơ trơn. Các nghiên cứu cũng đã chỉ ra rằng Valerian là một dược liệu có tác dụng an thần an toàn, không gây ra tác dụng phụ như: gây nghiện, lệ thuộc, suy giảm tập trung, giảm trí nhớ và suy giảm hoạt động thể chất. Nghiên cứu lâm sàng  đã chỉ ra rằng người dùng Valerian cho thấy chất lượng giấc ngủ cải thiện đáng kể mà không có sự mệt mỏi vào buổi sáng. Với thành phần hóa học có hoạt tính quan trọng của Valerian là các dẫn xuất Valepotriates và acid valerenic. Các thành phần trên đều có khả năng gắn kết vào thụ thể GABA (acid neurotransmitter gama aminobutyric) là một acid không thể thiếu đối với cơ thể đảm bảo duy trì hoạt động bình thường của não đặc biệt là các neutron thần kinh. GABA đóng vai trờ trong việc giảm bớt sự hoạt động của neuron thần kinh ức chế sự lan truyền của tê bào dẫn truyền, ngăn chặn căng thẳng và bất an đến vùng thần kin trung ương giúp cơ thể thư giãn và an thần, ngủ ngon.

Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng Valerian là một dược liệu có tác dụng an thần an toàn, không gây ra tác dụng phụ như: Gây nghiện, lệ thuộc, suy giảm tập trung, giảm trí nhớ và suy giảm hoạt động thể chất. Nghiên cứu lâm sàng chỉ ra rằng người dùng Valerian cho thấy chất lượng giấc ngủ được cải thiện đăng kể mà không có sự mệt mỏi vào buổi sáng ( Roy Upton Herbalist, Associate Editor, Cathirose Petrone, Reseach Associates, Diana Swisher BA, Alicia Goldberg BA “ Valeriana officinalis Analytical, Quality Control, and TherapeuticMonograph”);

Theo http://www.Herbal-ahp.org/documents/sample/valerian.pdf.

Theo – thegioisuckhoe.com

Đối với con người, sức khỏe là vốn quý. Nhưng thực tế, không phải ai cũng biết chăm sóc đúng mực cho bản thân mình. Đặc biệt là thói quen kiểm tra sức khỏe thường xuyên bị xao nhãng với số đông người Việt Nam. Thông thường khi có các biểu hiện ốm yếu, mệt mỏi, rất nhiều người mới nghĩ đến việc đi khám. Thế nhưng, các chuyên gia y tế thế giới khuyên bạn nên khám sức khỏe định kỳ ít nhất mỗi năm một lần.

Gói khám bệnh Tổng Quát tại Trung Tâm Chăm Sóc Sức Khỏe Cộng Đồng CHAC trị giá 360.000đ

Bạn sẽ phòng ngừa và phát hiện sớm những căn bệnh tiềm ẩn có nguy cơ xấu cho sức khỏe như huyết áp, nhiễm mỡ trong máu, men gan bất thường, tim mạch… Chủ động phát hiện sớm là cách tốt nhất đảm bảo điều trị hiệu quả, thành công và tiết kiệm chi phí. Đội ngũ Bác sĩ và nhân viên: Tại CHAC,có một đội ngũ bác sĩ có trình độ cao và tận tâm, cùng với sự cộng tác tích cực của các bác sĩ đang giữ những vị trí chuyên môn quan trọng ở nhiều bệnh viện lớn trong thành phố, và đặc biệt là sự cố vấn của các Giáo sư, Tiến sĩ đầu ngành.

Gói khám bệnh Tổng Quát tại Trung Tâm Chăm Sóc Sức Khỏe Cộng Đồng CHAC trị giá 360.000đ

Các chuyên gia y tế của CHAC luôn dành thời gian để lắng nghe và thấu hiểu các vấn đề y tế và mối quan tâm của bạn. Các bác sĩ của CHAC được hỗ trợ bởi một đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp biết cách phối hợp làm việc, bởi các phương tiện và công nghệ tiên tiến để giúp họ chăm sóc tốt nhất cho bạn và người thân.

Gói khám bệnh Tổng Quát tại Trung Tâm Chăm Sóc Sức Khỏe Cộng Đồng CHAC trị giá 360.000đ

“Luôn tôn trọng đạo đức nghề nghiệp”

Phương pháp điều trị tiên tiến: Chức năng truyền thông- đào tạo và nghiên cứu là điều kiện khiến đội ngũ nhân viên của CHAC phải không ngừng học tập và hoàn thiện để liên tục cập nhật những kiến thức mới nhất của thế giới.

Gói khám bệnh Tổng Quát tại Trung Tâm Chăm Sóc Sức Khỏe Cộng Đồng CHAC trị giá 360.000đ

Bệnh nhân của CHAC sẽ là những người đầu tiên được hưởng lợi từ những phương pháp điều trị tiên tiến nhất

Trang thiết bị hiện đại: Chúng tôi tự hào được trang bị những trang thiết bị hiện đại, đồng bộ và chuyên sâu, đặc biệt là về lĩnh vực hô hấp.

Phối hợp chăm sóc: Nguyên tắc làm việc của chúng tôi là phối hợp làm việc và điều trị toàn diện: khuyến khích các bác sĩ tham khảo ý kiến của nhau về bệnh nhân (còn gọi là tham vấn, hội chẩn). Điều này giúp cho việc điều trị được chính xác và toàn diện.

Gói khám bệnh Tổng Quát tại Trung Tâm Chăm Sóc Sức Khỏe Cộng Đồng CHAC trị giá 360.000đ

Nhiều dịch vụ tiện ích: Hầu như tất cả các dịch vụ y tế cần thiết : từ việc khám bệnh, xét nghiệm, chăm sóc điều trị đều có sẵn “dưới một mái nhà” của CHAC. Việc lập trình của các dịch vụ này được thực hiện theo nguyên tắc phối hợp hiệu quả, vì vậy bệnh nhân sẽ giảm thiểu thời gian chờ đợi cũng như tiết kiệm tối đa chi phí.

Gói khám bệnh Tổng Quát tại Trung Tâm Chăm Sóc Sức Khỏe Cộng Đồng CHAC trị giá 360.000đ

Dịch vụ “khám sức khỏe tổng quát”, “ Thẻ thành viên”, “Dịch vụ VIP/ Theo yêu cầu”, “Khám hẹn giờ”, “Chăm sóc sức khoẻ tại nhà”, “Dịch vụ bảo hiểm y tế”. Tư vấn, xây dựng và cung cấp các gói “Khám sức khỏe tổng quát” phù hợp với nhu cầu, chi phí của các cơ quan- công ty, CHAC sẽ là đối tác tin cậy của các cơ quan-công ty trong công tác khám sức khỏe tuyển dụng và sức khỏe định kỳ cho nhân viên.

Gói khám bệnh Tổng Quát tại Trung Tâm Chăm Sóc Sức Khỏe Cộng Đồng CHAC trị giá 360.000đ

Hệ thống “bệnh án điện tử” giúp bác sĩ tra cứu, theo dõi sát tình trạng sức khỏe của bạn. “Dịch vụ bảo hiểm y tế”: CHAC liên kết cộng tác với các công ty bảo hiểm quốc tế và trong nước qua hình thức thanh toán trực tiếp là một trong những tiện ích mà CHAC cung cấp cho bạn

Gói DV bao gồm:

Gói khám bệnh Tổng Quát tại Trung Tâm Chăm Sóc Sức Khỏe Cộng Đồng CHAC trị giá 360.000đ

Với tiêu chí không chỉ mang lại cho người bệnh dịch vụ y tế tốt nhất mà còn luôn hướng tới lợi ích sức khỏe của cộng đồng. Với tất cả tâm huyết phục vụ trong ngành y tế, Trung tâm y tế Sức khỏe Cộng Đồng CHAC  luôn mang lại cho những khách hàng sự yên tâm về chất lượng phục vụ, sự uy tín trong chăm sóc.

 

(BS Thư Hanor) – Phác đồ điều trị dự phòng hen phế quản được xây dựng dựa trên lứa tuổi  cũng như độ nặng nhẹ của cơn hen. 


Khuyến cáo điều trị dự phòng Hen phế quản cho trẻ trên 5 tuổi 

(Chương trình Phòng chống Hen quốc gia Hoa Kỳ) 

Mức độ nặng của hen (ngoài cơn hen cấp)
Khuyến cáo điều trị dự phòng
Hen nhẹ ngắt quãng
Bước 1- Dùng thuốc khi có triệu chứng
  • Triệu chứng hen < 2 lần/tuần
  • Thức giấc ban đêm <2 lần/tháng
  • Giữa các đợt không có triệu chứng.
  • Chức năng hô hấp bình thường.
  • Dự đoán Cung lượng đỉnh hoặc FEV1>80%
  • Biến đổi cung lượng đỉnh <20%
Ưu tiên:
  • Thuốc giãn phế quản thụ thể beta 2 tác dụng ngắn khi cần thiết (không dùng hàng ngày)
Hen nhẹ dai dẳng
Bước 2- Dùng thuốc hàng ngày
  • Triệu chứng hen < 2 lần/tuần nhưng <1 lần/ngày.
  • Thức giấc ban đêm >2 lần/tháng
  • Các đợt cấp ảnh hưởng đến sinh họat.
  • Cung lượng đỉnh hoặc FEV1= hoặc >80%
  • Biế đổi Cung lượng đỉnh 20-30%
Ưu tiên:
  •  Corticosteroid hít liều thấp
Thay thế:
Chọn một trong các thuốc sau:
  • Cromolyn
  • Nedocromil
  • Thuốc kháng Leukotrien
  • Theophylline tác dụng kéo dài.
* Chỉ dùng thuốc giãn phế quản trong thời gian ngắn, khi cần thiết.
Hen vừa dai dẳng
Bước 3 – Dùng thuốc hàng ngày
  • Triệu chứng hen xuất hiện hàng ngày
  • Sử dụng thuốc giãn phế quản tác dụng ngắn hàng ngày
  • Đêm thức giấc >1 lần/tuần
  • Cung lượng đỉnh hoặc  FEV1>60 nhung<80% theo dự đoán.
  • Biến đổi cung lượng đỉnh >30%
Chọn 1 trong 2 phương án sau:
1) Corticosteroid dạng hít liều thấp +  một trong các loại:
  • Thuốc giãn phế quản tác dụng kéo dài
  • Thuốc kháng Leukotrien
  • Theophylline tác dụng kéo dài
2)  Corticosteroid dạng hít liều vừa
*Dùng thuốc giãn phế quản cắt cơn khi cần thiết.
Hen nặng dai dẳng
Bước 4- Dùng thuốc hàng ngày
  • Triệu chứng hen xuất hiện liên tục
  • Đêm thức giấc thường xuyên
  • Cung lượng đỉnh hoặc FEV1<60%
  • Biến đổi cung lượng đỉnh >30%
Ưu tiên:
– Corticosteroid hít liều vừa + thuốc giãn phế quản tác dụng kéo dài.
Thay thế:
 Corticosteroid hít liều cao + một trong các loại:
  • Thuốc kháng Leukotrien
  • Theophylline
— Nếu cần, dùng Corticosteroid dạng uống (2 mg/kg nhưng không quá 60mg/ngày)
Khuyến cáo điều trị dự phòng Hen phế quản cho trẻ từ 0 đến 4 tuổi

(Chương trình Phòng chống Hen quốc gia Hoa Kỳ) 

Đối với trẻ dưới 5 tuổi, việc điều trị hen phế quản có một số đặc thù:

  • Đánh giá mức độ nặng nhẹ của hen ngoài cơn dựa vào bệnh sử;
  • Từng bước điều trị giống như với trẻ trên 5 tuổi, chỉ khác là không dùng theophylline ; Dùng Montelukas như thuốc kháng leukotrien.
Mức độ nặng của hen (ngoài cơn hen cấp)
Khuyến cáo điều trị dự phòng
Hen nhẹ ngắt quãng
Bước 1- Dùng thuốc khi có triệu chứng
  • Triệu chứng hen < 2 lần/tuần
  • Thức giấc ban đêm <2 lần/tháng
  • Giữa các đợt không có triệu chứng.
Ưu tiên:
  • Thuốc giãn phế quản thụ thể beta 2 tác dụng ngắn khi cần thiết (không dùng hàng ngày)
Hen nhẹ dai dẳng
Bước 2- Dùng thuốc hàng ngày
  • Triệu chứng hen < 2 lần/tuần nhưng <1 lần/ngày.
  • Thức giấc ban đêm >2 lần/tháng
Ưu tiên:
  •  Corticosteroid hít liều thấp
Thay thế:
Chọn một trong các thuốc sau:
  • Cromolyn
  • Montelukast  (Thuốc kháng Leukotrien)
Không dùng Theophylline tác dụng kéo dài.
Chỉ dùng thuốc giãn phế quản trong thời gian ngắn, khi cần thiết.
Hen vừa dai dẳng
Bước 3- Dùng thuốc hàng ngày
  • Triệu chứng hen xuất hiện hàng ngày
  • Sử dụng thuốc giãn phế quản tác dụng ngắn hàng ngày
  • Đêm thức giấc >1 lần/tuần
Ưu tiên: Corticosteroid hít liều vừa
Không dùng Theophylline tác dụng kéo dài.
*Dùng thuốc giãn phế quản cắt cơn khi cần thiết.
Hen nặng dai dẳng
  • Bước 4 – Dùng thuốc hàng ngày
  • Triệu chứng hen xuất hiện liên tục
  • Đêm thức giấc thường xuyên
Ưu tiên:
Corticosteroid hít liều cao + một trong hai loại:
  • Thuốc giãn phế quản tác dụng kéo dài
  • Montelukast

I. Tổng quan

Hen suyễn là một tình trạng y khoa nghiêm trọng nói chung và ảnh hưởng đến khoảng 4-8% phụ nữ mang thai.

Sự phổ biến và phát bệnh của hen suyễn hiện nay đang tăng, mặc dù tỷ lệ bệnh tật do hen suyễn giảm trong một vài năm gần đây.

tri-hen-suyen

II. Những đề nghị

Trong suốt thời kỳ mang thai, phụ nữ mang thai bị hen suyễn nên được điều trị bằng thuốc sẽ an toàn hơn là chịu đựng triệu chứng do triệu chứng có thể sẽ ngày càng trầm trọng hơn.

Bệnh suyễn không phải luôn luôn tệ hại hơn lúc mang thai. Trong thực tế, nó có thể cải thiện hoặc tiếp diễn không thay đổi. Tuy nhiên, có khoảng 30% số ca nặng thêm.

Các khảo sát cho thấy hen suyễn làm cho thai kỳ rắc rối hơn và làm tăng nguy cơ tử vong chu sinh, tiền sản giật, sinh thiếu tháng, và giảm thân trọng sơ sinh.

Những  đánh giá lâm sàng về tình trạng hen suyễn gồm những đánh giá chủ quan và thử nghiệm chức năng của phổi.

Trong suốt thời kỳ mang thai, mục đích chính điều trị hen suyễn là duy trì đầy đủ oxy của bào thai bằng cách ngăn chặn tình trạng  giảm oxy mô ở người mẹ vì vậy đảm bảo đủ oxy cho bào thai. Những bước điều trị thường rất chi tiết nhằm điều chỉnh liều lượng thuốc phù hợp với tình trạng tăng nặng của bệnh hen suyễn.

Đối với những trường hợp hen suyễn dai dẵng trong thời  kỳ mang thai, liệu pháp điều trị có kiểm soát đầu tiên bao gồm việc sử dụng corticosteroids dạng xông hít.

Càng tránh dùng corticoid uống càng tốt. Việc uống  corticoid có thể gây nên tật chẻ vòm hầu và nhẹ cân sơ sinh, nhưng việc tiêm hay uống trong thời gian ngắn được xem là an toàn. Tật chẻ vòm hầu không xảy ra ngoại trừ trường hợp người mẹ uống prednison hàng ngày. Các khảo sát cho thấy việc uống corticoid trong quý đầu của thai kỳ có kết hợp với nguy cơ gia tăng  về tật sứt môi. Ngoài ra corticoid uống cũng kết hợp với nguy cơ tiền sản giật, sinh non và sinh thiếu cân.

Bệnh nhân mang thai và bị suyễn thường hay điều trị không đủ và các tài liệu hướng dẫn cho thấy rõ ràng việc điều trị thiếu là một mối nguy cơ lớn hơn cho em bé so với việc dùng corticoid hít”.

Các khảo sát cho thấy các thuốc hít corticoid là những  liệu pháp an toàn sử dụng lúc mang thai. TS. Renée Ahrens Thomas của Đại học Shenandoah ở Winchester, Virginia (Mỹ), nói: “Các tài liệu hướng dẫn  mới nhấn mạnh rằng các nghiên cứu hồ sơ dài hạn cho thấy không có sự liên kết giữa các dị tật và thuốc hít corticosteroid. Trong thực tế, nếu không sử dụng  chúng thì khả năng sinh non hay nhẹ cân sơ sinh cao hơn”.

Trong suốt thời kỳ mang thai, Budesonide là dạng thuốc corticosteroid dạng xông hít được ưa chuộng.

Đối với phụ nữ mang thai bị hen suyễn, liệu pháp điều  trị cấp cứu được đề nghị là albuterol dạng xông hít.

Sự cải thiện tình trạng sức khỏe ở người mẹ có thể được tăng lên mà không cần sự trợ giúp của thuốc bằng cách nhận ra và kiểm soát hoặc tránh sự phơi nhiễm với khói thuốc và những tác nhân dị ứng và kích ứng  khác.

Liệu pháp miễn dịch tiếp tục được đề nghị trên những phụ nữ sử dụng liều duy trì, và không có những tác dụng có hại nào khi tiêm và thấy có tác dụng.

Trong suốt thời kỳ cho con bú, không chống chỉ định sử dụng prednisone, theophylline, thuốc kháng histamines, corticosteroids dạng xông hít, beta2-agonists, và cromolyn. Chỉ có một lượng nhỏ thuốc trị hen suyễn qua sữa mẹ.

Những trường hợp hen suyễn nặng và kiểm soát kém có thể liên quan đến tình trạng sinh non, cần sử dụng biện pháp hổ trợ sinh sản, có thể gây tiền sản giật, phát triển giới hạn trong tử cung, những biến chứng  xung quanh thời kỳ chu sinh, và tình trạng bệnh tật và tử vong trên người mẹ.

Một khảo cứu trên 1.812 bệnh nhân bị hen suyễn ở Mỹ đã cho thấy có tới 55% trường hợp không kiểm soát được bệnh. Mặc dù các bệnh nhân đều có bảo hiểm, được điều trị và theo dõi bởi các chuyên gia về dị ứng và đều đặn sử dụng các thuốc đặc hiệu, họ vẫn bị các cơn suyễn hành hạ.

Điều trị hen suyễn - Không thể hoàn toàn dựa vào thuốc

Thực tế đó cho thấy cần phải có các phương pháp điều trị tốt hơn và các bác sĩ cần ý thức rằng nhiều bệnh nhân của họ vẫn bị hen suyễn hành hạ mặc dù đã tuân thủ mọi chỉ định về điều trị.

Để giảm nguy cơ mắc bệnh, phòng chống cơn hen, nâng cao chất lượng cuộc sống, cũng như làm giảm sự lệ thuộc vào thuốc men, chúng ta cần biết và thực hiện một số vấn đề sau:

§ Nguyên nhân và cơ chế của bệnh này rất đa dạng và phức tạp chứ không chỉ nằm trong giới hạn của hệ miễn dịch và cơ chế dị ứng, phản ứng viêm như chúng ta vẫn biết. Bởi vậy, việc chăm sóc, điều trị và theo dõi cần được cụ thể hóa đối với từng bệnh nhân chứ không phải theo khuôn mẫu ai cũng giống ai.

§ Các bệnh thường đi kèm làm tình trạng hen suyễn nặng hơn và khó điều trị hơn thường là: trào ngược acid thực quản, viêm xoang mãn tính và tăng huyết áp. Phải tìm các biện pháp dinh dưỡng, vật lý trị liệu, các thuốc có nguồn gốc dinh dưỡng và dược thảo để điều trị các bệnh này tốt hơn bởi vì đại bộ phận các thuốc hóa dược có thể làm hen suyễn nặng hơn.

§ Việc chẩn đoán nhầm và sử dụng thuốc điều trị bệnh suyễn một cách dễ dàng có thể làm nhiều người không bệnh thành bệnh. Chúng ta nên nhớ rằng: các thuốc điều trị hen suyễn hiện nay gọi là đặc hiệu, nhưng thực ra chỉ là thuốc chữa triệu chứng. Không có thuốc nào (kể cả corticosteroid dạng bơm) có thể chữa khỏi bệnh, làm thay đổi tiến trình của bệnh hoặc làm bệnh nhân giảm bớt và có thể ngừng sử dụng thuốc. Những thuốc này đều có thể gây nghiện (một khi đã dùng phải dùng tiếp và dùng với liều cao hơn), gây lờn thuốc và có nhiều tác dụng phụ. Việc sử dụng thận trọng, từ từ và tìm cách giảm tần số cũng như liều sử dụng sẽ mang lại lợi ích cho bệnh nhân về lâu dài.

§ Để giảm dị ứng hóa, chúng ta nên giảm tối đa việc sử dụng các chất hóa học trong cuộc sống như: thuốc rửa, lau chùi, các thuốc chữa bệnh, các chất bảo quản thức ăn, phấn rôm, các loại xà phòng và dầu gội đầu có mùi thơm,v.v… Việc dùng estrogen trong thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh hoặc các thuốc ngừa thai đã làm tăng số lượng phụ nữ bị suyễn và các bệnh dị ứng khác. Một công trình nghiên cứu ở Mỹ còn cho thấy tỷ lệ trẻ em bị suyễn tăng lên một cách đáng kể nếu mẹ của chúng dùng các loại thuốc ngừa thai trước khi có mang.

§ Về mặt dinh dưỡng cho trẻ em, bú sữa mẹ đã được chứng minh nhiều lần là có tác dụng tốt để phòng mọi bệnh tật cho trẻ em, đáng kể nhất là các bệnh dị ứng trong đó có hen suyễn. Bệnh nhân bị hen suyễn không nên ăn nhiều kẹo bánh, nhất là những loại có các chất hóa học để tăng mùi thơm cũng như các đồ uống, nước ngọt có đường hóa học, chất bảo quản… Theo một số nghiên cứu tại Anh, việc không đưa muối ăn vào bữa ăn của trẻ sớm và hạn chế dùng muối đã làm giảm các cơn hen cũng như số lượng thuốc phải dùng để điều trị.

§ Các khoáng chất như selen, magnesium, vitamin C (có nhiều trong nước khoáng thiên nhiên, rau, quả, hạt tươi) được cho là có tác dụng tốt trong việc làm giảm cơn hen cũng như bệnh hen. Nên tập cho các cháu có thói quen ăn hoa quả, đặc biệt là táo (cả táo ta, tây, tàu) và rau tươi (có nhiều chất antioxidants như vitamin C) sẽ có lợi về nhiều mặt trong đó có phòng và chữa hen. Trong những năm gần đây, các nghiên cứu về dinh dưỡng đã cho thấy một chế độ ăn nhiều cá, dùng dầu cá có nhiều acid béo omega 3 và không no đơn tính đã làm giảm bớt các phản ứng viêm và có tác dụng tích cực trong việc phòng và chữa hen phế quản. Một nghiên cứu gần đây nhất ở Mỹ, việc dùng bừa bãi hoặc quá liều các vitamin tổng hợp, nhất là vitamin nhóm B đã làm tăng dị ứng hóa và khả năng mắc hen suyễn ở trẻ em.

§ Tìm ra và cách ly trẻ với các dị nguyên gây hen như bụi bặm (bụi nhà, sách, bụi do côn trùng), phấn hoa, các dị nguyên trong thức ăn, môi trường, lông súc vật, các chất gây kích thích… là việc cần làm tối đa nhưng rất khó thực hiện trong thực tế ở nước ta. Điều chúng ta có thể làm được là tạo không khí thoáng mát cho nơi ở và cố gắng tiêu diệt nấm mốc bằng sự khô ráo, ánh sáng mặt trời để giảm bớt các dị nguyên gây hen. Khi trong nhà có trẻ bị hen, việc tránh hút thuốc lá, đun nấu tạo mùi, dùng bếp than, lò sưởi loại đốt (cả bảng điện) sẽ rất có hại. Các cháu bị hen cũng không nên bơi ở các bể bơi công cộng vì chất chlorine trong nước tắm; nước uống bằng cách đun hoặc dùng nước giếng cũng sẽ giúp bệnh nhân rất nhiều trong phòng và chống dị ứng. Người bị hen suyễn không nên dùng phấn bảng, không nên tiếp xúc với bất kể hóa chất gì kể cả các loại mỹ phẩm, xà phòng bột, phân hóa học, thuốc trừ sâu, thuốc diệt côn trùng, các sản phẩm xăng dầu…

Chúng ta đều biết việc tạo một cuộc sống tinh thần bớt căng thẳng, giảm các cảm giác tức giận, sợ hãi, buồn nản… sẽ có tác dụng rất tốt cho bệnh hen và hầu hết các bệnh mạn tính khác. Tiếp xúc, vui chơi với bạn bè, mô tả bằng cách viết ra hoặc kể lại những cảm giác, lo âu của mình về bệnh hen đã được công nhận là có tác dụng điều trị rất tốt. Không nên có các hoạt động thể lực đột ngột, quá sức, hoặc tiếp xúc với không khí lạnh trong thời gian dài có thể giúp phòng cơn hen ở một số bệnh nhân.

TS.BS. Hoàng Xuân Ba

(Viện Nghiên cứu dị ứng – California, Mỹ, theo SK&DS)

Đông y gọi mất ngủ là thất niên hoặc bất mị, là một trạng thái rối loạn giấc ngủ thể hiện ở ban đêm không có khả năng ngủ hoặc thiếu ngủ. Có thể mất ngủ lúc mới vào giấc ngủ, nằm trằn trọc mãi không ngủ được rồi thiếp đi; có thể mất ngủ vào giữa giấc ngủ, nghĩa là đang ngủ giữa đêm tỉnh dậy và không ngủ lại được; có thể mất ngủ vào cuối giấc ngủ, người bệnh dậy quá sớm và không ngủ lại được.

Nguyên nhân có thể là do suy nghĩ quá độ làm hại tỳ, tỳ yếu không sinh đủ huyết cho tâm làm cho cả tâm và tỳ đều hư gây nên (thể tâm tỳ hư). Hoặc do sợ hãi lo lắng quá (thần tàng tại tâm, hồn tàng tại can). Thứ ba là do trước khi ngủ ăn quá no, bụng đầy trướng không ngủ được (thể vị gia thực nghĩa là dạ dày quá đầy). Y học cổ truyền có nhiều cách chữa trị hiệu quả chứng bệnh này. Xin giới thiệu một số huyệt và cách xoa bóp có tác dụng an thần, ngủ tốt để bạn đọc có thể tự chữa bệnh cho mình.

Huyệt ấn đường.

Vị trí huyệt:

– Ấn đường: Huyệt nằm ở điểm giữa đường nối hai đầu lông mày.

– Thái dương: Chỗ lõm giao điểm của đuôi lông mày với khóe ngoài mắt.

– Bách hội: Chỗ giao điểm của đường dọc qua giữa đỉnh đầu và đường nối 2 đỉnh của vành tai.

– Phong trì: Bờ xương chẩm, chỗ lõm sau tai.

– Thần môn: Trên ngấn cổ tay, bên cạnh gân khi co bàn tay..

– Thận du: Dưới mỏm gai đốt sống thắt lưng 2 sang ngang 1,5 tấc.

– Tam âm giao: Mắt cá trong đo thẳng lên 3 tấc, chỗ bờ trong xương chày.

Cách xoa bóp

– Dùng ngón tay cái day huyệt ấn đường sau đó vuốt từ ấn đường sang thái dương khoảng 30 lần.

– Xoa day huyệt bách hội 100 lần.

– Bấm day huyệt phong trì 30 lần.

– Bấm huyệt nội quan mỗi bên khoảng 1 phút.

– Bấm huyệt thần môn: Dùng ngón cái tay phải bấm vào huyệt thần môn tay trái, sau đó đổi bên bấm tiếp tay phải, mỗi bên bấm day 100 lần.

– Xoa bụng khoảng 2 phút.

– Xoa vùng thượng vị khoảng 3 phút.

– Xoa huyệt thận du: dùng hai gan bàn tay áp vào huyệt thận du xoa vòng lên xuống cho đến khi nóng lên thì thôi.

– Bấm day huyệt tam âm giao mỗi bên 30 lần.

Để phòng bệnh, có thể tự day ấn thường xuyên các huyệt trên mỗi ngày một đến hai lần. Cách này hiệu quả cao mà không gây hại. Ngoài ra cần tránh các nguyên nhân gây căng thẳng tinh thần, giữ cho đầu óc thảnh thơi trước khi đi ngủ. Về ăn uống cần kiêng chất kích thích như cà phê, trà đậm, thuốc lá, rượu bia…; nên ăn thức ăn thanh đạm, không ăn no trước khi ngủ. Nên tập các môn thể thao vừa sức hoặc đi bộ, vận động nhẹ nhàng. Trước khi đi ngủ nên ngâm chân vào nước ấm có pha muối. Kiên trì thực hiện sẽ có kết quả.

Theo suckhoedoisong

Nhịp sống căng thẳng có thể khiến chúng ta ngủ không ngon giấc, hoặc làm việc trong thời gian quá dài, hay vui chơi quá mệt mỏi đều ảnh hưởng đến chất lượng của giấc ngủ. Có một số bệnh và nguyên nhân tinh thần cũng ảnh hưởng đến giấc ngủ. Vì vậy, phải chú trọng giấc ngủ, bằng không chúng ta phải trả một giá đắt cho sức khỏe.

Bệnh mất ngủ và cách chữa hiệu quả - 1

Đối với những người bị mất ngủ. Sự lựa chọn sáng suốt nhất là những thức ăn giàu Vitamin B, Magie, Vitamin D, Tryptophan sẽ giúp cho giấc ngủ trọn vẹn và không phải thức giấc giữa đêm. Nhưng tốt nhất là dùng những thức ăn kết hợp được cả 4 chất trên sẽ giúp bạn trị mất ngủ.

Những loại thức ăn tự nhiên giúp bạn trị mất ngủ:

– Vitamin nhóm B: Loại thức ăn chứa nhiều Vitamin nhóm B sẽ giúp hệ thần kinh hoạt động tốt cơ thể sẽ thoải mái và giấc ngủ sẽ sâu hơn. Ở những người mất ngủ, nồng độ vitamin B1 trong máu thường rất thấp. Do đó, nên ăn những thức ăn giàu loại sinh tố này như gạo lức, thịt lợn tươi, cá tươi, gà, sữa đậu nành, măng tây.

– Vitamin D tham ra vào quá trình tổng hợp canxi cùng với Magie. Vitamin D cũng là một yếu tố quan trọng đối với giấc ngủ. Vitamin D cung cấp vào cơ thể bằng cách tiếp xúc với ánh sáng mặt trời vào buổi sáng sớm.

– Magie: Nhiều nghiên cứu cho thấy, mất ngủ là dấu hiệu đầu tiên của tình trạng thiếu magiê vì chất này có chức năng làm thư giãn cơ bắp tự nhiên… Những thức ăn giàu magiê là: rau mồng tơi, rau bina (spinach), rau muống, rau dền, trái bơ, hạnh nhân, hạt bí, chocolate, lúa mạch.

– Tryptophan :Có nhiều trong thịt gà, lạc… Chất này có thể gây buồn ngủ do làm tăng nồng độ serotonin trong não. Nếu hơi đói bụng vào lúc sắp đi ngủ, hãy uống một ly sữa ấm với chút mật ong, kèm vài hạt hạnh nhân, một miếng gà tây ăn với bánh mì, nui hay cơm. Điều này sẽ giúp cho tryptophan mau được hấp thu vào máu.

Làm sao để kết hợp được cả 4 chất trên trong loại thực phẩm? Băn khoăn đó được giải quyết rất đơn giản với một loại “ Super Green Food- Siêu thực phẩm xanh” của tự nhiên, đó là Tảo Mặt trời Spirulina với thành phần đầy đủ 4 chất kể trên với hàm lượng lớn tồn tại trong cùng một loại vi tảo mặt trời. Hơn thế nữa Theo các nghiên cứu khoa học của Mỹ, Nhật tập hợp vitamin nhóm B và hai axit amin không thể thay thế trong tảo là tryptophan và phenylalanine cùng với omega 6 ( GLA) giúp cho hệ thần kinh hoạt động tốt, giảm lo lắng căng thẳng cho tế bào não, tạo nên giấc ngủ tự nhiên ( khác với thuốc ngủ) đồng thời tăng cường trí nhớ và hoạt động trí óc.

Ho là một trong các triệu chứng thường gặp ở trẻ bị bệnh, tuy nhiên nó không hẳn là triệu chứng của một căn bệnh nguy hiểm. Vì vậy, khi mà bé không thể tự nói đau ở đâu, vấn đề của cha mẹ là phân biệt các chứng bệnh liên quan để có cách tự xử lý hoặc cấp cứu.

Ho thực chất là một cách tự vệ của cơ thể tự vệ, theo giải thích của Giám đốc trung tâm các bệnh truyền nhiễm ở trẻ Nassau County (Mỹ) Howard Balbi. Ho là cách cơ thể làm thông đường hô hấp, tống đờm dãi hoặc thức ăn mắc lại trong cổ họng ra ngoài, không cho nước mũi chảy ngược vào cổ họng. Có hai kiểu ho cho mục đích này:

– Ho khan: xảy ra khi bé bị lạnh hoặc dị ứng. Kiểu ho này giúp dọn sạch dịch mũi và sự khó chịu từ cổ họng sưng.

– Ho sâu: bắt nguồn từ một bệnh hô hấp nào đó kèm với sự nhiễm khuẩn. Ho thường đi kèm theo đờm hoặc dịch mũi (chứa cả tế bào bạch huyết chống khuẩn hình thành trong đường thở của trẻ).

Trẻ dưới 4 tháng không ho nhiều, cho nên nếu bé ho thì cần chú ý. Vào mùa đông, khi trẻ ho kinh khủng, nguyên nhân có thể là do virus hô hấp hợp bào (RSV) nguy hiểm. Nếu trẻ dưới 1 tuổi thì chuyện ho ít đáng báo động vì nguyên nhân chủ yếu là do lạnh.

Giúp cha mẹ giải mã tiếng ho của bé - Chăm sóc bé - Bệnh về đường hô hấp ở trẻ em - Chăm sóc trẻ em - Sức khỏe trẻ em

Phân biệt các triệu chứng ho để có cách tự xử lý hoặc cấp cứu.

Để giúp bạn phân biệt kiểu ho nào cần theo dõi và kiểu cần xử lý khẩn cấp, trước tiên là cần bình tĩnh, lắng nghe âm thanh cẩn thận và xem xét các chỉ dẫn dưới đây:

Cảm lạnh thường hay cúm?

Những dấu hiệu cho thấy tiếng ho của trẻ là do cảm lạnh gồm:

Nghẹt và chảy nước mũi

Sưng họng

– Âm thanh nghe khô khan

– Các triệu chứng khác: tuỳ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của cảm lạnh, trẻ có thể có:

Nước nhầy rớt

Sốt nhẹ về đêm

– Cách trị: cho trẻ uống nhiều nước và nghỉ ngơi. Có thể dùng máy làm ẩm khí để giúp bé dễ thở hơn. Cho dù bạn nóng lòng muốn trẻ bớt ho, nên hỏi bác sĩ trước khi dùng:

Thuốc ho long đờm

Thuốc ho (không nên dùng trừ phi trẻ ho nhiều làm mất ngủ ban đêm).

Acetaminophen (để giảm sốt)

Nếu thân nhiệt của trẻ từ 37 độ C trở lên và trông mệt mỏi, nên gọi ngay bác sĩ vì nhiều khả năng bé bị cúm. Nếu trẻ dưới 4 tháng tuổi, gọi bác sĩ ngay nếu sốt. Thậm chí sốt nhẹ cũng nghiêm trọng đối với trẻ sơ sinh.

Bệnh bạch hầu thanh quản

Bạn sẽ biết ngay bé bị bạch cầu thanh quản khi thấy con thức dậy nửa đêm và ho sâu, khó thở. Bệnh bạch cầu thanh quản thường ảnh hưởng tới trẻ dưới 5 tuổi và bắt đầu bằng hiện tượng cảm lạnh hoặc sổ mũi sáng sớm.

– Âm thanh giống như ho sâu

– Các triệu chứng khác: thường là do nhiễm virus. Bệnh bạch cầu thanh quản làm cho niêm mạc khí quản sưng lên và nghẹt đường thở – đó là nguyên nhân vì sao trẻ khó thở. Bạn sẽ nghe thấy tiếng ho đặc kín khi trẻ hít thở vào (không phải lúc thở ra).

– Cách trị: trước tiên cần làm cho bé bình tâm, sau đó thử áp dụng một trong các cách sau đây để giúp bé dễ thở:

Mở vòi hoa sen, đóng cửa nhà tắm và cho bé thở trong không khí đầy hơi nước.

Nếu là nửa đêm, đưa bé ra ngoài, không khí ẩm sẽ làm cho con dễ thở hơn.

Cho trẻ thở không khí từ máy làm ẩm khí

Bệch bạch cầu thanh quản sẽ hết trong khoảng 3-4 ngày, nếu không đỡ thì cần gọi bác sĩ.

Viêm phổi

Bệnh viêm phổixảy ra khi phổi bị nhiễm khuẩn hoặc virus do một số bệnh mang lại, kể cả cảm lạnh thường.

– Tiếng ho nghe sâu và có đờm

– Các triệu chứng khác: trẻ rất mệt và dễ ho, nhìn mọi thứ đều có sắc xanh và vàng.

– Cách trị: phụ thuộc vào nguyên nhân là virus hay vi khuẩn, hãy gọi cho bác sĩ nếu bé bị sốt. Viêm phổi do vi khuẩn thường nguy hiểm hơn và thủ phạm thường là khuẩn strep pneumonae.

Bệnh viêm thanh quản là một tên gọi chung cho tất cả những bệnh viêm nhiễm sảy ra ở thanh quản, khí quản, phế quản. Đây là một căn bệnh khá phổ biến và thường xảy ra ở trẻ nhỏ (chủ yếu xảy ra ở trẻ dưới 6 tuổi), may mắn là ít khi để lại hậu quả nghiêm trọng. Tuy vậy chứng bệnh này cũng gây nhiều khó chịu cho trẻ và có thể gây ra các biến chứng.

Tổng quan về bệnh viêm thanh quản

Khi bị nhiễm trùng thanh quản, trẻ thường ho sặc sụa. Nó làm cho đường hô hấp bị viêm và sưng lên, gây ra đờm ở họng và mũi, làm cho việc hít và thở bị khó khăn.

Khoảng 3% trẻ em bị mắc bệnh này mỗi năm. Bệnh chủ yếu xảy ra ở trẻ dưới 6 tuổi, đặc biệt là trẻ dưới 3 tuổi. Điều này là bởi vì ở tuổi này, khí quản và đường hô hấp của trẻ thường nhỏ hơn và do đó chúng có nhiều khả năng nhiễm bệnh hơn. Trẻ có nhiều khả năng bị mắc bệnh này nhiều lần. Bệnh thường xảy ra trong mùa thu và mùa xuân.

Các triệu chứng của viêm thanh quản

Triệu chứng rõ ràng nhất của viêm thanh quản là ho sặc sụa, có thể trẻ bị ho từ đêm. Trẻ có thể bị chảy nước mũi, đau họng và sốt nhẹ (38-39°C) trong một vài ngày trước khi bắt đầu ho.

Các triệu chứng khác của viêm thanh quản, bao gồm:

  • Phát ra âm thanh cọt kẹt khi hít vào hoặc thở khò khè khi thở ra.
  • Khàn cổ họng.
  • Có vấn đề về hô hấp.
  • Ngực phập phồng trong quá trình hô hấp.
  • Sốt cao ( có thể 40°C hoặc cao hơn).

Các triệu chứng này có thể nặng hơn vào ban đêm. Các triệu chứng thường kéo dài từ ba đến bảy ngày, thậm chí có thể đến hai tuần.

Tuy nhiên các triệu chứng này cũng có thể được gây ra bởi các vấn đề khác liên quan đến thanh quản. Vì vậy bạn cần đưa trẻ đển khám để xác định chính xác tình trạng bệnh của trẻ.

Bệnh viêm thanh quản ở trẻ nhỏ - Chăm sóc bé - Bệnh về đường hô hấp ở trẻ em - Chăm sóc trẻ em - Sức khỏe trẻ em

Trẻ bị viêm thanh quản nặng có thể dẫn đến nhiễm trùng tai hoặc viêm phổi.

Các biến chứng của viêm thanh quản

Viêm thanh quản thường kéo dài không quá 3 ngày. Tuy nhiên, ở một số trẻ bị viêm thanh quản nặng có thể dẫn đến nhiễm trùng tai hoặc viêm phổi.

Nếu nhiễm trùng nặng có thể dẫn đến hẹp đường hô hấp làm cho trẻ không thể thở được. Nếu thấy trẻ khó thở cần kịp thời đưa trẻ đến bệnh viện để điều trị.

Bạn cần liên hệ với bác sĩ ngay lập tức nếu tình trạng của trẻ bị nặng hơn. Bạn nên gọi xe cấp cứu khẩn cấp nếu trẻ có hiện tượng ngất xỉu, không thể thở được, da ở xung quanh miệng có màu xanh hoặc da xung quanh cổ hoặc lồng ngực của trẻ co rút lại.

Nguyên nhân của viêm thanh quản

Nguyên nhân chủ yếu của viêm thanh quản ở trẻ là do virut thâm nhập vào thanh quản của trẻ gây ra. Có rất nhiều virut khác nhau, kể cả các virut ở đường hô hấp, virut gây bệnh sởi… có thể gây viêm thanh quản. Đôi khi bệnh có thể được gây ra bởi vi khuẩn.

Chẩn đoán viêm thanh quản

Các bác sỹ sẽ dựa trên các triệu chứng của trẻ và lịch sử bệnh của trẻ để chẩn đoán viêm thanh quản ở trẻ.

Việc trẻ bị thở khò khè và mắc các vấn đề hô hấp khác cũng có thể được gây ra bởi trẻ bị hóc vật gì đó trong họng hoặc mắc các vấn đề về hô hấp khác. Nếu các bác sỹ khám cho trẻ không chắc chắn những gì đang gây ra các triệu chứng đó thì họ có thể chuyển trẻ sang khám ở các bác sĩ phẫu thuật tai, mũi, họng.

Phòng chống viêm thanh quản

Bệnh viêm thanh quản ở trẻ có thể lây lan qua đường hô hấp. Đồng thời bệnh cũng có thể lây lan qua việc chạm tay hoặc mũi vào một bề mặt đã bị ô nhiễm. Vì vậy bạn cần vệ sinh sạch sẽ tay chân cho trẻ, tránh để trẻ tiếp xúc với người bệnh.

Điều trị viêm thanh quản

Hầu hết những trẻ có chuyển biến tốt dần lên trong khoảng 1 vài ngày thì không cần phải điều trị. Nếu bệnh kéo dài hơn hoặc tình trạng bệnh nặng thì cần điều trị kịp thời.

Cha mẹ làm gì để giúp trẻ?

Bạn cần cho trẻ uống nước thường xuyên để đảm bảo trẻ không bị mất nước hoặc thiếu nước. Việc cho trẻ đứng hoặc ngồi thẳng đầu nhiều hơn sẽ tốt hơn là để trẻ nằm vì trẻ sẽ thở tốt hơn.

Việc xông hơi nước vào mũi đã được sử dụng trong nhiều năm để điều trị viêm thanh quản, nhưng chưa có bằng chứng khoa học để chứng minh rằng nó thực sự tốt.Tuy nhiên nếu trẻ bị viêm nhẹ thì nó sẽ hữu ích trong việc làm cho trẻ cảm thấy thoải mái hơn.

Bạn có thể mở vòi nước nóng trong phòng tắm để nước chảy và đóng cửa phòng tắm lại để giữ lấy hơi nước sau đó cho trẻ đứng trong đó hít thở hơi nước đó nó sẽ làm trẻ dễ chịu hơn nhưng bạn cần ở bên cạnh trẻ, đề phòng trẻ nghịch nước hoặc bị bỏng vì nước quá nóng.

Thuốc

Việc sử dụng thuốc cho trẻ trong trường hợp này cần tuyệt đối tuân theo ý kiến bác sỹ. Bạn nên đưa trẻ đi khám và mua thuốc theo chỉ dẫn của bác sỹ, không nên tự ý mua thuốc về để điều trị từng triệu chứng của trẻ như ho, nghẹt mũi….

Việc đến bệnh viện để điều trị

Bạn cần liên hệ với bác sĩ ngay lập tức nếu tình trạng của trẻ bị nặng hơn. Bạn nên gọi xe cứu thương khẩn cấp nếu trẻ có hiện tượng ngất xỉu, không thể thở được, da ở xung quanh miệng có màu xanh hoặc da xung quanh cổ hoặc lồng ngực của trẻ co rút lại. Các bác sĩ có thể giúp trẻ có thêm nhiều oxy bằng cách sử dụng ống dẫn oxy cho trẻ thở. Sau đó các bác sỹ sẽ điều trị cho trẻ bằng cách tiêm hoặc cho trẻ uống thuốc. Nếu tình trạng bệnh không giảm thì các bác sỹ có thể sẽ dùng đến ống để dẫn khí vào khí quản để giúp trẻ thở.