Nghiên cứu cho thấy, trong trứng kiến gai đen có tới 42 – 47% chất đạm với hơn 30 loại acid và 31 nguyên tố vi lượng. Ngoài ra, trứng kiến gai đen còn chứa hàm lượng vitamin như A, D, E, B₁, B₁₂, B₂, trong đó có 8 loại acid amin thiết yếu mà có những loại cơ thể người không tự tổng hợp được.

Đã từ lâu, nhân dân ta phát hiện thấy kiến có vai trò rất quan trọng trong cuộc sống. Chúng góp phần không nhỏ vào việc thụ phấn cho cây, tham gia tích cực vào việc bảo vệ môi trường sống. Kiến cũng là một loại thực phẩm dùng để chế biến các món ăn hấp dẫn như: bánh trứng kiến, canh trứng kiến, nộm trứng kiến, xôi trứng kiến… được rất nhiều người yêu thích. Những món ăn từ kiến không những ngon miệng mà còn mang lại rất nhiều dưỡng chất bổ ích cho cơ thể con người.

Dây chuyền lạnh chiết xuất dược liệu từ kiến đen.

Từ năm 2000, TS. Nguyễn Thị Vân Thái – Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương là người đầu tiên nghiên cứu và ứng dụng trứng kiến gai đen. Nghiên cứu này đã cho thấy, trong trứng kiến gai đen có tới 42 – 47% chất đạm với hơn 30 loại acid và 31 nguyên tố vi lượng. Ngoài ra, trứng kiến gai đen còn chứa hàm lượng vitamin như A, D, E, B₁, B₁₂, B₂, trong đó có 8 loại acid amin thiết yếu mà có những loại cơ thể người không tự tổng hợp được.

Nghiên cứu cũng mở ra hướng phát triển hỗ trợ cho vùng kiến gai đen sinh trưởng tự nhiên như Yên Thế – Bắc Giang, Lục Ngạn, Lạng Sơn…, tương lai có thể mở rộng ra các vùng miền Trung, Nam Trung Bộ. Hiện nay, huyện Thanh Ba (Phú Thọ) là địa phương đầu tiên triển khai nuôi kiến theo hình thức bán tự nhiên, có nghĩa là dùng kỹ thuật tạo ra thêm các tộc thích hợp, sau đó ngoài thức ăn tự nhiên có thể cung cấp thêm thức ăn mới nhưng không quá lạm dụng và đảm bảo mật độ thích hợp. Các nhà khoa học đánh giá loài kiến này rất “dễ tính” và chúng không hề gây hại đến môi trường. Việc nuôi kiến gai đen cũng rất đơn giản, chúng có thể sống trên các loại cây như luồng, tre, xoan, trẩu…

Thấy được những tiềm năng ưu việt của loài côn trùng dinh dưỡng này, các nhà khoa học Việt Nam đã dày công nghiên cứu kiến gai đen để cho ra đời những sản phẩm dinh dưỡng bổ ích cho sức khỏe con người. Chúng có thể giúp duy trì và bồi bổ trí não, tăng cường trí nhớ, tăng tuần hoàn máu não, cải thiện chức năng não bộ. Bên cạnh đó, sản phẩm dinh dưỡng từ kiến gai đen còn có khả năng chống lão hóa, kéo dài tuổi thanh xuân; giúp tăng cường thể lực, trí lực; hỗ trợ bảo vệ chức năng gan, thận; giảm stress, bồi bổ cơ thể, tăng cường sức đề kháng, chức năng miễn dịch cho cơ thể… giúp con người luôn có được sức khỏe tốt, trí nhớ tốt và tinh thần làm việc thoải mái để đạt được hiệu quả cao nhất trong công việc. Sản phẩm dinh dưỡng từ kiến gai đen rất phù hợp và cần thiết cho những người làm công việc văn phòng, lái xe, những người thường bị áp lực cao trong công việc và những người vừa ốm dậy.

Lá giang còn gọi chua méo, dây cao su hồng, là loại cây thân leo, mọc hoang và được trồng nhiều ở nước ta. Người dân Nam Bộ dùng để nấu canh chua, chế biến nhiều món ăn bổ dưỡng. Thân, lá và rễ của cây lá giang còn được dùng làm thuốc chữa bệnh. Theo Đông y, lá giang có vị chua, tính mát; vào kinh can. Có tác dụng thanh nhiệt, tiêu viêm, giải độc, tiêu thũng, chỉ khát, bài thạch. Dưới đây xin giới thiệu một số cách chữa bệnh từ lá giang.

Chữa viêm đường tiết niệu và có sỏi: thân lá giang 10-20g. Hãm uống thay trà.

Chữa ăn không tiêu, bụng trướng đầy: lá giang 30-50g. Sắc uống. Đơn thuốc này uống liên tục chữa được sỏi và viêm đường tiết niệu.

Chữa đau nhức xương khớp, đau dạ dày: rễ hoặc lá 20-40g. Sắc uống; thường kết hợp với một số vị thuốc trị đau khác.

Chữa mụn nhọt, lở ngứa ngoài da, vết thương: lá tươi rửa sạch, giã nát, đắp lên vết thương.

Lá giang là vị thuốc chữa bệnh rất tốt.

Món ăn bài thuốc có lá giang:

Cá chuồn nấu lá giang: cá chuồn 3-5 con, lá giang 100g. Cá chuồn bỏ vảy, chặt vây, cắt làm 2-3 khúc; lá giang rửa sạch, vò giập. Nước đun sôi, cho cá vào, sau đó cho lá giang và bột canh (muối, mì chính), có thể thêm nắm gạo làm tăng phần đậm đặc của nồi canh. Khi bắc ra cho thêm trái ớt đập giập. Công dụng: bổ hư tổn, khu phong trừ thấp, cường kiện cân cốt; phòng chữa viêm đường tiết niệu với các triệu chứng đái dắt, đái buốt.

Nước tiểu bình thường có màu vàng rơm hoặc trong. Tiểu ra máu là hiện tượng có máu trong nước tiểu. Trên thực tế, có thể thấy máu đỏ tươi trong nước tiểu; nhưng máu cũng có thể bị hòa tan làm cho nước tiểu có màu hồng, màu gỉ sắt hoặc nâu (màu sắc bất thường). Vì vậy, khi thấy nước tiểu có màu bất thường, cần đến cơ sở khám và điều trị kịp thời.

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng tiểu ra máu trong đó có những nguyên nhân chính sau:

Nhiễm khuẩn đường tiểu. Bệnh thường gặp phổ biến ở phụ nữ, nam giới có tỷ lệ thấp hơn. Bệnh có thể xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập cơ thể qua niệu đạo và bắt đầu nhân lên trong bàng quang. Các nhiễm khuẩn đôi khi phát triển sau khi sinh hoạt tình dục. Các triệu chứng bao gồm tiểu liên tục, đau và buốt khi đi tiểu.

Nhiễm khuẩn thận: hay còn gọi là viêm bể thận có thể xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập thận theo đường máu hoặc di chuyển lên từ niệu quản đến thận (nhiễm khuẩn ngược dòng). Các dấu hiệu và triệu chứng thường tương tự như nhiễm khuẩn bàng quang, mặc dù nhiễm khuẩn thận có nhiều khả năng gây sốt và đau mạng sườn.

Sỏi bàng quang hoặc thận. Các khoáng chất trong nước tiểu tập trung đôi khi kết tủa, tạo thành các tinh thể trong thận hay bàng quang. Theo thời gian, các tinh thể có thể trở thành sỏi nhỏ, đá cứng. Các đá này thường không đau và không để lại triệu chứng trừ khi nó gây ra tắc nghẽn hoặc đang di chuyển. Sau đó, thường có triệu chứng sỏi thận, đặc biệt có thể gây ra cơn đau quặn thận.

Phì đại tuyến tiền liệt. Khi tuyến tiền liệt phì đại sẽ chèn ép niệu đạo, gây chặn dòng chảy nước tiểu nên bệnh nhân sẽ thấy tiểu khó, tiểu đêm hoặc liên tục đi tiểu. Ngoài ra, nhiễm khuẩn tuyến tiền liệt (viêm tuyến tiền liệt) cũng có thể gây ra các dấu hiệu và triệu chứng tương tự.

Bệnh thận khác. Vì chảy máu là một triệu chứng phổ biến của viêm cầu thận gây viêm nhiễm của hệ thống lọc của thận. Viêm cầu thận có thể là một phần của một bệnh hệ thống, chẳng hạn như tiểu đường hoặc nó xảy ra riêng lẻ. Nó có thể được kích hoạt bởi nhiễm virut hoặc các bệnh mạch máu (viêm mạch) và các vấn đề miễn dịch như bệnh lý thận IgA mà ảnh hưởng đến các mao mạch nhỏ, lọc máu trong thận dẫn đến tiểu máu.

Ung thư: Tiểu máu có thể là một dấu hiệu của thận, bàng quang hoặc ung thư tuyến tiền liệt.

Rối loạn di truyền: Bệnh thiếu máu thiếu hụt kinh niên của các tế bào máu đỏ có thể là nguyên nhân gây ra tiểu máu.

Chấn thương thận: Bị ngã hoặc đánh dẫn đến thương tích tại thận từ một tai nạn hoặc với môn thể thao có thể gây ra tiểu máu mà mắt thường có thể nhìn thấy (gọi đái máu đại thể).

Tác dụng phụ của thuốc: Có thể nhìn thấy tiểu máu đại thể bao gồm aspirin, penicillin, heparin và các thuốc chống ung thư cyclophosphamide.

Tùy theo nguyên nhân tiểu ra máu mà có những xử lý thích hợp. Đối với trường hợp nước tiểu đổi màu không nhận rõ là tiểu ra máu hay chỉ là sử dụng thực phẩm, cần thay đổi chế độ ăn để loại trừ nguyên nhân.

Nếu tiểu ra máu do quá trình tập luyện thể thao, cần điều chỉnh cường độ cho phù hợp. Tuy nhiên, tiểu máu luôn là nguyên nhân của một bệnh lý thực thể tại hệ tiết niệu hoặc các bệnh lý toàn thân nên nếu nghi ngờ bị tiểu máu, nhất thiết nên đến ngay cơ sở y tế để khám xác định có bị tiểu máu hay không và nếu có thì nguyên nhân nào gây nên. Lưu ý, không tự điều trị bằng kháng sinh, thuốc cầm máu… sẽ làm nặng thêm tình trạng bệnh lý nguy hiểm này.

Có thể gây ngộ độc

Khi hàm lượng HCN cao trong thức ăn chế biến từ sắn vào cơ thể người sẽ gây ngộ độc thực phẩm. Liều gây độc cho một người lớn là 20mg HCN, liều gây chết người là 50mg HCN cho mỗi 50kg thể trọng. Các nguy cơ gây ra ngộ độc thực phẩm do HCN trong sắn là do sử dụng sắn đắng, sắn cao sản (sắn công nghiệp) có chứa hàm lượng HCN cao; sơ chế và chế biến không bảo đảm an toàn (chưa bóc hết vỏ sắn trước khi luộc, chưa rửa và ngâm sạch và luộc sắn chưa kỹ…).

Các biểu hiện chính khi ngộ độc cyanhydric cấp tính ở người là hội chứng nhiễm độc thần kinh. Bệnh nhân xuất hiện triệu chứng ngộ độc nhanh chóng sau khi ăn sắn và các sản phẩm chế biến từ cây sắn (lá sắn muối chua…) với các biểu hiện lâm sàng như: buồn nôn, nôn mửa, đau bụng và tiêu chảy; ù tai, chóng mặt, nhức đầu, mệt mỏi chân tay, đi không vững, có thể biểu hiện nặng hơn là co giật, hôn mê; khó thở, suy hô hấp cấp, biểu hiện xanh tím, giảm huyết áp, tăng nhịp tim… Nếu bệnh nhân không được cấp cứu, điều trị kịp thời có thể dẫn đến tử vong.

Không ăn sắn lúc đói vì có thể gây say sắn, ngộ độc. Ảnh minh họa

Dự phòng ngộ độc cho cộng đồng

Cần tăng cường thông tin, tuyên truyền, phổ biến kiến thức bảo đảm an toàn thực phẩm trong lựa chọn, sơ chế, chế biến sắn. Không sử dụng sắn đắng, sắn cao sản (cả củ và lá) để chế biến thức ăn. Khi nghi ngờ là sắn độc tuyệt đối không sử dụng để ăn. Đối với củ sắn cần gọt, bóc vỏ kỹ, rửa ngâm nước sạch, luộc mở vung và nấu chín kỹ trước khi ăn. Đối với lá sắn cần ngâm nước, rửa sạch, muối chua hoặc luộc thật kỹ trước khi ăn. Khi ăn sắn, thấy có vị đắng thì không nên ăn. Không ăn sắn vào buổi sáng sớm, ăn khi đói.

Quy hoạch và công khai thông tin khu vực trồng các loại sắn. Tăng cường thông tin cảnh báo cho người dân loại sắn đắng, sắn cao sản không được sử dụng chế biến thành thức ăn trực tiếp (củ luộc, nướng, lá sắn muối, luộc…).

Tuyên truyền giáo dục cho mọi người trong gia đình về sắn độc và biết cách chế biến, xử trí sơ bộ khi bị ngộ độc sắn. Khi có người bị ngộ độc sắn, phải nhanh chóng loại trừ tác nhân gây ngộ độc bằng gây nôn chủ động trước 30 phút sau ăn và khi bệnh nhân tỉnh. Cho bệnh nhân uống dung dịch đường (tốt nhất là đường glucosa 30 – 50%) và chuyển đến cơ sở điều trị gần nhất.

Sống chung với tử thần

Fahrul Raji, một thanh niên khoảng 30 tuổi nhưng sức khỏe không được tốt, anh thường bị đau đầu, người luôn bải hoải và miệng khô, đắng. Theo BS. Stephan Bose-O’Reilly, người đang xét nghiệm cho Fahrul thì anh bị nhiễm độc thủy ngân mạn tính. Vị thầy thuốc người Đức này đã bắt đầu nghiên cứu về tác động của thủy ngân đối với sức khỏe người dân Indonesia cách đây 1 thập niên. Ông cho biết: “Fahrul Raji đã tiếp xúc với thủy ngân trong suốt nhiều năm, anh ta đã cho thấy những hội chứng điển hình của nhiễm độc thủy ngân”.

Mặc dù sử dụng thủy ngân trong lĩnh vực khai thác vàng quy mô nhỏ ở Indonesia được cho là bất hợp pháp, tuy nhiên nhiều thợ mỏ vẫn tiếp tục sử dụng nó để trích xuất vàng từ đất, đá. Fahrul Raji không phải là thợ mỏ mà anh có một cửa hàng vàng ở Kereng Pangi. Hàng ngày, cánh thợ mỏ mang đến cho anh thành quả lao động của họ – thường là những mẫu vàng nhỏ bằng hạt đậu có dính lẫn thủy ngân. Khi Fahrul nấu vàng thì thủy ngân bay hơi để lại vàng nguyên chất. Đó chính là lý do khiến cho những người nấu vàng như Fahrul thường nhiễm độc chất thủy ngân hơn thợ mỏ sử dụng nó tại mỏ vàng. BS. Stephan Bose-O’Reilly giải thích: “Thủy ngân là một chất độc thần kinh. Nó ảnh hưởng đến tiểu não – một phần não chịu trách nhiệm cho việc di chuyển đúng cách và phối hợp với các chuyển động của con người. Thủy ngân gây hại cho thận và các cơ quan nội tạng khác và không thể đảo ngược những tổn thương thần kinh này”.

Thủy ngân, chất độc thường được dùng trong việc đào đãi vàng ở Indonesia.

Thực ra, vụ nhiễm độc thủy ngân tồi tệ nhất đã diễn ra tại Nhật Bản vào nửa đầu thế kỷ 20. Những hội chứng bệnh đã diễn ra từ từ tại làng chài Minamata. Lúc đầu, không ai giải thích được vì sao giọng nói của mình trở nên bất bình thường, hay di chuyển trở nên khó khăn. Họ gặp trục trặc khi nuốt, hoặc run rẩy không thể kiểm soát. Trẻ em chào đời tại làng Minamata trở thành trẻ bại liệt. Hàng ngàn người chết trong hội chứng bệnh gọi là dịch bệnh Minamata. Nhưng trong suốt 30 năm, cho đến thập niên 1960, căn nguyên của dịch bệnh mới được xác định: một xưởng sản xuất nhựa tại Minamata đã bơm thủy ngân ra vịnh biển. Thủy ngân làm ô nhiễm cá, nguồn thực phẩm chính của cư dân địa phương.

Fahrul đang rất lo lắng về tác động của thủy ngân đối với sức khỏe của mình, song anh cũng không có ý định sẽ đổi nghề. Ngay cả khi biết mình mắc bệnh, Fahrul vẫn tự nhủ rằng bệnh không đáng kể. Tuy nhiên, nếu Fahrul tiếp tục nấu vàng trong cửa hàng và hít khói độc thì bệnh của anh sẽ ngày càng trầm trọng hơn.

Ước tính có khoảng 10 – 15 triệu thợ mỏ “hoạt động chui” tại 70 quốc gia trên thế giới. Ngành công nghiệp khai thác vàng quy mô nhỏ (ASGM) là nguồn gây ô nhiễm thủy ngân lớn nhất thế giới, đứng đầu là đốt nhiên liệu hóa thạch.

Ở miền Trung Kalimantan, tác động của khai thác vàng có sử dụng thủy ngân đã khiến cho môi trường bị tàn phá nặng nề. Xung quanh Kereng Pangi, cánh thợ mỏ đã phát quang rừng nguyên sinh, vốn là nơi sinh sống của đười ươi và chim mỏ sừng. Nơi đây có quang cảnh giống như trên mặt trăng, khi mà các hồ nước chứa đầy thủy ngân.

Thủy ngân là một chất gây ô nhiễm kéo dài – nó không phân hủy trong môi trường. Trên hòn đảo Lombok của Indonesia, thủy ngân kết hợp với xyanua càng làm nhân đôi sự tàn phá trầm trọng. Xyanua giúp làm tan rã thủy ngân và khi thủy ngân xâm nhập vào các đồng lúa, nó sẽ bó chặt các phân tử hữu cơ trong môi trường, trở thành methyl thủy ngân. Khai thác vàng có dùng thủy ngân đã làm nhiễm độc nhiều quốc gia trồng lúa ở Đông Nam Á.

Nguyên nhân gây nang tổ lông

Tuy có nhiều giả thuyết về nguyên nhân gây bệnh nang tổ lông, nhưng các nhà khoa học cho rằng nang tổ lông là do mắc phải. Nguyên nhân có thể do các nang lông bị vùi xuống dưới da, lông bị đẩy vào trong các nang lông giãn rộng và vào mô dưới da, gây phản ứng viêm và hình thành một cấu trúc nang xung quanh lông và các mẩu da tróc. Có thể có một sức ép lớn hay các chấn thương lặp đi lặp lại ở vùng cùng cụt là tiền đề tạo ra nang hoặc kích thích một nang tổ lông đã có sẵn.

Hormon sinh dục bắt đầu được sản xuất vào tuổi dậy thì có ảnh hưởng đến các tuyến bã lông. Tỷ lệ mắc bệnh ở nam nhiều hơn ở nữ. Các yếu tố nguy cơ khác gồm: tiền sử gia đình đã có người mắc bệnh, người do nghề nghiệp phải ngồi lâu, người rậm lông, người có rãnh sâu giữa hai mông, người béo phì… thường bị tái phát nang tổ lông.

Nang tổ lông ở trên xương cùng cụt (trái) và ổ áp-xe nang tổ lông (phải).

Dấu hiệu nhận biết

Trên thực tế, có những bệnh nhân có nang tổ lông nhưng không có hoặc có rất ít triệu chứng như: chỉ thấy một vết lõm hay một lỗ rò ở da vùng cùng cụt. Trường hợp nang tổ lông nhiễm khuẩn sẽ có các triệu chứng: đau cột sống thấp, da vùng bệnh sưng, nóng, đỏ và đau. Có khi bị chảy mủ ở lỗ rò giữa hai mông, toàn thân có sốt. Một số trường hợp nang tổ lông có thể gặp ở những vùng khác của cơ thể như bàn tay.

Việc chẩn đoán bệnh nang tổ lông phải dựa vào các triệu chứng đặc trưng nói trên.

Bệnh nang tổ lông có thể gây các biến chứng là: hình thành ổ áp -xe; nang tổ lông tái phát nhiều lần; nhiễm khuẩn toàn thân; ung thư biểu mô tế bào vảy…

Điều trị bệnh nang tổ lông tùy thuộc tình trạng tổn thương. Đối với trường hợp nang tổ lông nhiễm khuẩn, tạo thành áp-xe tổ lông phải rạch và dẫn lưu mủ. Bác sĩ phải gây tê tại chỗ, dùng dao phẫu thuật rạch da để mở rộng xoang nhiễm khuẩn dẫn lưu mủ, lấy bỏ lông và những mẩu da tróc tụ lại trong ổ áp-xe. Rửa vết thương sạch bằng nước muối sinh lý, nhét gạc dẫn lưu và băng lại. Bệnh nhân cần được dùng kháng sinh diệt vi khuẩn, dùng thuốc giảm đau, vitamin nhóm B và vitamin C để nâng cao thể trạng. Điều trị các nang tổ lông mạn tính, các nang biến chứng hay tái phát, thường dùng phẫu thuật. Mở các đường rò và nạo vét sạch mủ, mảnh da tróc, lông. Tùy theo mức độ bệnh nhẹ hay nặng mà thầy thuốc thường phải gây tê tại chỗ hay gây tê vùng hoặc gây mê để phẫu thuật. Dùng dao mổ mở rộng các đường rò chính và phụ, nạo đến tận đáy; sau đó chèn nhẹ một miếng gạc và băng lại. Điểm cần lưu ý là phải cạo sạch lông xung quanh cách bờ vết mổ từ 3 – 4cm để phòng ngừa nang tổ lông tái phát. Phương pháp tuy có thể điều trị được bệnh nhưng có nhược điểm là phải chăm sóc lâu dài vết thương với thời gian cần để lành vết thương từ 4 – 6 tuần và tỷ lệ tái phát từ 1 – 19%. Một phương pháp phẫu thuật nữa là cắt bỏ rộng nang tổ lông để loại bỏ hết các nang. Rồi tùy theo tổn thương mà có nhiều cách xử trí tiếp theo như: để hở da cho vết thương tự lành; khâu kín da; khâu kín da với phương pháp chuyển vạt da.

Bệnh nang tổ lông thường ảnh hưởng lớn đến thẩm mỹ và tâm lý bệnh nhân, nếu biến chứng nặng gây áp-xe hoặc nhiễm khuẩn toàn thân ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe bệnh nhân. Chúng ta đã biết rằng hormon sinh dục bắt đầu được sản xuất vào tuổi dậy thì, ảnh hưởng đến các tuyến bã lông và đây là cơ hội để bệnh nang tổ lông xuất hiện. Dựa vào đặc điểm này, tự bệnh nhân hoặc cha mẹ nếu chú ý và hiểu biết về bệnh sẽ phát hiện được nang tổ lông sớm để đi khám và điều trị sớm. Đối với các gia đình đã có người mắc bệnh nang tổ lông thì điều cần làm là chú ý phát hiện bệnh cho các con, nhất là khi chúng đến tuổi dậy thì. Bệnh này chủ yếu do mắc phải, gặp nhiều ở người do nghề nghiệp phải ngồi lâu, chẳng hạn nghề lái xe.

1. Tráng miệng bằng trái cây

Thông thường sau mỗi bữa ăn, nhiều người thích nhâm nhi vài miếng trái cây tráng miệng. Đây là một thói quen có hại cho sức khỏe.

Ảnh minh họa. (Nguồn: internet)

2. Nằm nghỉ

“Căng da bụng, chùng da mắt” là câu nói quen thuộc dùng để chỉ tình trạng sau khi ăn, thông thường mọi người đều cảm thấy buồn ngủ, kèm theo cảm giác uể oải. Điều này được lý giải là do vào thời điểm đó, lượng máu được huy động phần lớn tập trung vào hệ tiêu hóa nên lượng máu ở não bộ giảm đi đáng kể. Chính lý do này khiến cho não và các cơ quan khác đều “buồn ngủ”. 

Tuy nhiên, nếu ăn xong mà ngủ ngay thì não sẽ rơi vào trạng thái ức chế, kéo theo sự ngưng nghỉ của toàn bộ cơ thể, trong đó có hệ tiêu hóa. Hệ quả thức ăn không được tiêu hóa triệt để, thậm chí thực phẩm còn sót lại trong cơ quan tiêu hóa bị vi khuẩn tấn công gây ra bệnh về dạ dày, đường ruột.

3. Vận động mạnh

Vận động mạnh sau khi ăn dễ dẫn đến bệnh đau dạ dày. Bởi trong thời gian từ 1 đến 3 tiếng, máu phải đổ dồn về cơ quan tiêu hóa để làm nhiệm vụ “xử lý” thức ăn. Khi ta vận động mạnh trong khoảng thời gian này, buộc lượng máu phải phân bổ nhiều cho cơ bắp, dẫn đến máu không đủ cho cơ quan tiêu hóa, ảnh hưởng đến công năng của dạ dày, dễ gây bệnh đau dạ dày.

4. Hút thuốc lá

Nghiên cứu lâm sàng cho thấy, sau khi ăn, quá trình tuần hoàn máu tăng nhanh. Nếu hút thuốc ngay trong thời gian này, lượng chất độc hại cực lớn trong thuốc lá sẽ thấm vào máu nhanh hơn và nhiều hơn gấp 10 lần so với bình thường. Tình trạng này kéo dài có thể làm rối loạn công năng của dạ dày, ức chế hoạt động của tuyến tụy và gây ra các bệnh về phổi, tim mạch, dạ dày.

5. Uống trà

Nếu bạn có sở thích nhâm nhi một ly trà nóng sau khi ăn cơm, hãy đợi 30 phút rồi mới uống nhé. Bởi trong thành phần trà có chất tanin vào dạ dày sẽ kết hợp với protein, vitamin B1 và sắt trong thức ăn hình thành những hợp chất khó hấp thụ. Ngoài ra chất tanin và chất theocin được tìm thấy trong các loại trà có tác dụng ức chế sự bài tiết dịch vị và dịch ruột, không tốt cho việc tiêu hóa.

6. Đọc sách

Trong khoảng thời gian từ 1 đến 3 tiếng, máu phải đổ dồn về cơ quan tiêu hóa để làm nhiệm vụ “xử lý” thức ăn. Nếu đọc sách ngay trong thời điểm này, máu sẽ được huy động về mắt, làm giảm công năng của dạ dày, mặt khác khi máu tập trung không đủ để mắt hoạt động có thể làm giảm thị lực, dễ gây các bệnh về mắt.

7. Đi tắm

Đối với nhóm mảnh mai, có mật độ vú đặc nếu dùng liệu pháp HRT thì rủi ro mắc bệnh ung thư vú cao gấp 40% so với nhóm không dùng liệu pháp hormon, lý do ngực đặc có nhiều mô liên kết mô mỡ ít trong khi đó, nhóm béo phì (BMI trên 30) thì rủi ro ung thư do hiệu ứng hormon gây ra lại rất thấp. Nghiên cứu trên có những phát hiện tương tự những nghiên cứu đã thực hiện trước đây, trong đó phát hiện thấy mối liên quan bất lợi giữa việc dùng liệu pháp HRT với việc gia tăng mức độ ung thư vú. Trung bình cứ 10.000 phụ nữ dùng liệu pháp HRT thì có 578 người phát triển ung thư so với 546 người ở nhóm không dùng HRT.

DUY HÙNG (Theo LS, 9/2013)

Mộc nhĩ 15 – 30g, ngâm nước ấm cho nở hết cỡ rồi rửa sạch, hầm nhừ, chế thêm một chút đường trắng, ăn trong ngày. Công dụng: dưỡng âm chỉ huyết, thường dùng để phòng chống các chứng xuất huyết.

Mộc nhĩ 60g, huyết dư thán 10g. Mộc nhĩ sao tới khi bốc khói là được, hai thứ tán bột, trộn đều, mỗi ngày uống 6 – 10g với nước ấm hoặc có pha một chút dấm thanh. Công dụng: tán ứ chỉ huyết, dùng cho phụ nữ bị băng lậu (băng kinh; rong kinh).

Mộc nhĩ 5g, đại táo 5 quả, gạo tẻ 100g, đường phèn vừa đủ. Mộc nhĩ ngâm nước ấm, rửa sạch; đại táo bỏ hạt. Hai thứ đem nấu với gạo thành cháo, chế thêm đường phèn, chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng: tư âm nhuận phế, kiện tỳ chỉ huyết, bổ não cường tim và kháng ung, dùng thích hợp cho những người bị ho lâu ngày, cơ thể suy nhược, thổ huyết, kinh nguyệt không đều, tăng huyết áp, bệnh mạch vành tim, vữa xơ động mạch, ung thư…

Mộc nhĩ 60g, vừng đen 15g. Mộc nhĩ một nửa sao cháy, một nửa sao khô, vừng đen sao thơm, tất cả tán vụn trộn đều, mỗi ngày lấy 6g hãm với 120ml nước sôi, uống thay trà. Công dụng: tư bổ can thận, kiện não ích trí, dùng lâu rất có lợi cho sức khỏe thể chất và tinh thần.

Mộc nhĩ 200g, hồng táo 100g, đường phèn 250g. Mộc nhĩ ngâm nước ấm cho nở hết, rửa sạch, đem hầm với hồng táo trong 2.000ml nước cho thật nhừ, chế thêm đường phèn, chia làm 7 phần, mỗi ngày ăn 1 phần, chia 2 lần sáng và chiều. Công dụng: bổ thận chỉ huyết, dùng cho phụ nữ xuất huyết tử cung cơ năng thuộc thể thận hư.

Mộc nhĩ 15g, hồng táo 30 quả. Hai thứ đem hầm nhừ, ăn trong ngày. Công dụng: dưỡng huyết điều kinh, dùng cho người bị thiếu máu và phụ nữ bị băng lậu và khí hư.

Mộc nhĩ 30g, đường đỏ 20g. Mộc nhĩ ngâm nước ấm, rửa sạch, nấu nhừ rồi cho đường đỏ vào, đánh nhuyễn, chia ăn 2 lần trong ngày. Công dụng: lương huyết chỉ huyết, giáng áp, dùng thích hợp cho những người bị xuất huyết tử cung cơ năng và tăng huyết áp.

Mộc nhĩ và biển đậu lượng bằng nhau, sấy khô tán bột, mỗi ngày uống 9g, có công dụng phòng chống bệnh tiểu đường.

Mộc nhĩ 30g, hoa hiên 120g, đường trắng vừa đủ. Hai thứ rửa sạch, nấu thành canh, chế thêm đường, ăn nóng. Công dụng: lợi thủy thông lâm, dùng cho người bị đái ra máu (huyết lâm).

Mộc nhĩ 6g, thịt lợn nạc 50g, phật thủ 9g, ý dĩ 20g. Mộc nhĩ ngâm nước ấm, rửa sạch; thịt lợn thái miếng; phật thủ thái phiến. Tất cả đem nấu thành canh ăn trong ngày. Công dụng: tuyên tý thông dương, hoạt huyết hóa ứ, dùng cho những người bị bệnh lý động mạch vành tim.

Mộc nhĩ 20g, ngâm nước ấm, rửa sạch, nấu với 20g đường phèn lấy nước uống trong ngày hoặc nấu cháo với gạo nếp và hạt sen mà ăn để phòng chống bệnh viêm phế quản mạn tính và chứng giảm bạch cầu trong máu ngoại vi.

Mộc nhĩ 5g, đậu phụ 200g, hai thứ nấu thành canh ăn thường xuyên hoặc mộc nhĩ 6g nấu với đường phèn lấy nước uống trước khi đi ngủ để phòng chống cao huyết áp.

Các nhà khoa học Mỹ vừa tìm ra cách đảo ngược hội chứng Down ở những con chuột sơ sinh bằng cách tiêm vào những con chuột non này một hợp chất thử nghiệm có tác dụng kích thích não bộ chúng phát triển bình thường.

GS. Roger Reeves, trưởng nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Y dược John Hopkins cùng các cộng sự đã sử dụng những con chuột đã được biến đổi gen để có thêm các bản sao của khoảng 1 nửa số gen được tìm thấy trên nhiễm sắc thể 21, tạo những điều kiện tương tự như ở bệnh nhân mắc hội chứng Down như: có bộ não chỉ bằng 60% bộ não bình thường, khó khăn trong việc học cách chơi trò mê cung. Khi những con chuột này được tiêm một hợp chất có khả năng thúc đẩy sự tăng trưởng bình thường của não bộ, chúng có thể hoạt động như những con chuột không bị Down trong các bài tập kiểm tra hành vi và trí nhớ.

Một quả sầu riêng trung bình nặng gần 602 gram và là một nguồn cung cấp năng lượng tuyệt vời. 100 gram sầu riêng cung cấp khoảng 147Kcal năng lượng, chiếm khoảng 7% lượng năng lượng cho các hoạt động của cơ thể mỗi ngày.

Các kết luận của Bộ Y tế Anh cho biết giới phụ huynh đang khá lo lắng về việc dùng các thiết bị điện tử có màn hình của con cái họ. Nghiên cứu trên 42.000 thanh thiếu niên tuổi từ 8 – 15 báo cáo rằng 62% trẻ 11 tuổi, 71% trẻ 13 tuổi và 68% trẻ trên 15 tuổi dành hơn 2 giờ mỗi ngày trước màn hình tivi.

Một con số khác về triệu chứng của thời hiện đại, tỷ lệ trẻ dùng máy tính đạt con số khá cao những năm gần đây: trong khi chỉ có 42% các cậu con trai chơi trên máy tính nhiều giờ mỗi tối trong tuần vào năm 2006, thì năm 2010 là 55%. Còn đối với các bé gái, tỷ lệ này cũng tăng cùng kỳ từ 14% vào năm 2006 lên 20% năm 2010.

Các nhà chức trách y tế cảnh báo xu hướng lạm dụng màn hình ở giới trẻ. Quả thực, với việc ngồi trước màn hình hơn 4 giờ mỗi ngày (tivi, trò chơi, máy tính và điện thoại di động), cân bằng tâm lý của trẻ có nguy cơ bị rối loạn. Các màn hình khiến các em bỏ lỡ thời gian tập thể thao hoặc chơi với các bạn. Việc thiếu tính xã hội hóa tác động mạnh tới mức độ ưu tư ở đứa trẻ.

Hương Thảo (Theo Top Santé, 9/2013)

Vài nét về bệnh sốt rét

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hàng năm có khoảng trên 500 triệu người mắc bệnh và có tới 3 triệu người bị tử vong, chủ yếu ở những vùng kinh tế khó khăn như cận Sahara, châu Phi (khoảng 90%).

Thủ phạm chính gây bệnh sốt rét là ký sinh trùng Protozoa thuộc chi Plasmodium, chi này có tới bốn loài đều có thể gây bệnh là Plasmodium falciparum, Plasmodium vivax, Plasmodium ovale và Plasmodium malariae. Hai loài đầu có mức độ nguy hiểm cao nhất, hai loài sau cũng nguy hiểm nhưng tỷ lệ tử vong thấp. Tất cả 4 loài Plasmodium đều được chuyên môn gọi chung là ký sinh trùng sốt rét. Người mắc bệnh có đặc điểm lâm sàng như nóng rét vã mồ hôi, sốt theo chu kỳ. Thâm niên sốt càng lâu thì gan, lá lách càng to, càng cứng kèm theo thiếu máu, nhất là ở những người tái phát nhiều lần. Ngoài ra còn có thể gặp một số triệu chứng khác như niêm mạc vàng, tiếng thổi tâm thu nhẹ ở mỏm tim, da tái tím, môi thâm…

Tiêm vaccin muỗi, giải pháp xóa sổ sốt rét?

Theo chuyên gia sinh học Rhoel Dinglasan, trưởng nhóm nghiên cứu ở UJH thì bản thân muỗi không có lỗi mà thủ phạm gây bệnh chính là gia đình ký sinh trùng Plasmodium được muỗi vô tình mang theo, sau đó đưa vào cơ thể con người.

Qua nghiên cứu, các nhà khoa học phát hiện ký sinh trùng Plasmodium vào thời điểm nhất định cần phải liên kết với một protein trong ruột của muỗi có tên là AnAPN1. Nếu con người phong bế được loại protein nói trên thì quá trình truyền bệnh của muỗi sẽ bị vô hiệu hóa, tuy nhiên là con vật có kích thước nhỏ nên việc can thiệp rất khó khăn.

Để khắc phục nhược điểm trên, các chuyên gia ở UJH đã nghĩ ra một giải pháp thông minh, đó là tiêm vaccin chống AnAPN1 cho người, biến cơ thể con người thành “trung tâm” trị muỗi sống gây bệnh với thời gian hiệu lực kéo dài nhiều năm, hỗ trợ hệ miễn dịch của cơ thể sản xuất kháng thể tấn công lại AnAPN1. Khi muỗi đốt người đã được chủng ngừa vaccin thì nó sẽ tiếp nhận luôn cả kháng thể nói trên và phong bế được protein AnAPN1 nên dù có đốt cũng không còn gây bệnh nữa. Qua thử nghiệm trong phòng thí nghiệm cho thấy, các chất kháng thể thực sự là vô hại đối với muỗi. Như vậy, quy trình phòng ngừa sốt rét kiểu này có thể tóm tắt theo 4 bước chính sau: (1) Tiêm vaccin cho người, hay còn gọi là vaccin kháng lại protein AnAPN1; (2) Quy trình “sản xuất” chất kháng thể của cơ thể sau khi tiêm vaccin để chống lại AnAPN1 và lưu lại trong dòng máu; (3) Khi muỗi hút máu người đã tiêm vaccin và “ăn” các chất kháng thể, nó sẽ liên kết AnAPN1 và phong bế ký sinh trùng Plasmodium truyền bệnh sốt rét; (4) Sau khi 3 công đoạn nói trên diễn ra tốt đẹp, ký sinh trùng Plasmodium sẽ tự biến mất, không thể sống được trong ruột của muỗi, vì vậy mà không còn khả năng lan truyền bệnh cho con người.

Ký sinh trùng Plasmodium gây bệnh sốt rét.

Và xóa sổ sốt xuất huyết?

Phương pháp tiêm phòng vaccin ngừa sốt rét nói trên tới đây sẽ được cải tiến, nâng cấp để giúp con người phòng ngừa bệnh sốt xuất huyết, giảm bớt gánh nặng bệnh tật cho những người dân ở vùng khí hậu nhiệt đới, cận nhiệt đới tránh xa căn bệnh nguy hiểm này.

Vào trung tuần tháng 6/2013, GS. Scott O’neill, Trưởng khoa sinh học, Đại học Monash (Australia), người được mệnh danh là cha đẻ của dự án chủng ngừa vaccin cho muỗi để ngăn chặn sự lây lan của dịch sốt xuất huyết đã đến Việt Nam và trình bày ý tưởng của ông với các nhà khoa học Việt Nam. Trong dự án này, Scott O’neill sẽ đưa vi khuẩn Wolbachia vào cơ thể muỗi Aedes aegypti để nó đóng vai trò giống như như vaccin, làm giảm khả năng lan truyền sốt xuất huyết sang cho người. Sau đó, muỗi mang khuẩn Wolbachia được nhân giống và đưa trở lại môi trường tự nhiên để chúng phát tán khuẩn Wolbachia cho đồng loại, làm cho “hậu duệ” của muỗi không còn khả năng gây lan truyền sốt xuất huyết nữa, giống như cách tiêm vaccin của Đại học Hopkin nói trên, vì vậy hy vọng trong tương lai không xa con người sẽ đồng thời thanh toán được hai căn bệnh nan y này.

NAM BẮC GIANG (Theo Net/PS, 9/2013)