Nghiệm pháp hô hấp tim mạch gắng sức ( CPET )

Nghiệm pháp hô hấp, tim mạch gắng sức phổi (CPET hoặc CPEX), còn được gọi là nghiệm pháp kiểm tra VO2 (tiêu thụ oxy), là một loại kiểm tra gắng sức hoặc đo lường khả năng vận động của bạn.

Các thông tin về tim phổi được thu thập để hiểu cơ thể thích ứng với các hoạt động thể chất là bình thường hay bất thường.

Tại sao tôi được yêu cầu thực hiện nghiệm pháp này?

Có nhiều lý do phổ biến để yêu cầu thực hiện CPET bao gồm:

■ Xác định nguyên nhân của việc khó thở không giải thích được

■ Đánh giá khả năng tập thể dục

■ Đánh giá nguy cơ của bạn đối với một quy trình phẫu thuật theo kế hoạch. Ở những người đã biết bệnh tim hoặc phổi, CPET có thể được thực hiện để :

■ Kiểm tra mức độ nghiêm trọng của bệnh hô hấp (như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, bệnh mạch máu phổi, xơ nang và các bệnh khác)

■ Xác định mức độ giới hạn trong tập thể dục là do tim hoặc phổi ở những người mắc cả bệnh tim và phổi

■ Giúp xác định mức độ suy giảm hoặc khuyết tật của một đối tượng để hướng dẫn những gì họ có thể làm trong chương trình phục hồi chức năng hoặc tập thể dục

■ Xác định mức độ đáp ứng với các phương pháp điều trị.

■ Xem xét các phương pháp điều trị tiên tiến như ghép tim để giúp điều trị suy tim sung huyết (CHF)

Đôi khi CPET được thực hiện như một phần của nghiên cứu.

Có lý do nào mà tôi không thể làm CPET không ?

Có một vài lý do :

■ Bệnh lý về cơ xương khớp khiến người bệnh không thể đi bộ, chạy trên thảm lăn hoặc đạp xe đạp tại chỗ.

■ Có bệnh nội khoa cấp tính hoặc tình trạng y tế mạn tính kiểm soát kém.

■ Một cơn đau tim gần đây (trong vòng 30 ngày).

■ Nồng độ oxy rất thấp.

■ Cao huyết áp múc độ nặng.

■ Không kiểm soát được hay có các vấn đề về nhịp tim.

Hãy cho nhân viên phòng xét nghiệm biết nếu có sự thay đổi về tình trạng sức khỏe của bạn như nhiễm trùng cấp tính hoặc chấn thương có thể ngăn cản bạn vận động.

Tôi cần chuẩn bị gì để làm CPET ?

Bạn sẽ được hướng dẫn từ nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của bạn hoặc nơi xét nghiệm đang được thực hiện. Các hướng dẫn này có thể thay đổi một ít giữa các phòng thí nghiệm. Dưới đây là một số hướng dẫn phổ biến:

■ Mặc quần áo thoải mái mà bạn có thể tập thể dục, bao gồm cả giày mà bạn có thể đi bộ / chạy hoặc đạp xe đạp.

■ Không tập thể dục vào ngày làm CPET.

■ Ăn nhẹ vào ngày thi. Không ăn 3-4 giờ (hoặc nhiều hơn) trước khi tiến hành đo.

■ Cố gắng tránh uống caffeine vào ngày làm kiểm tra.

■ Không hút thuốc hoặc thuốc lá điện tử vào ngày làm kiểm tra.

■ Mang theo toa thuốc của bạn. Dùng tất cả các loại thuốc trong toa vào ngày đo, mặc dù đôi khi bạn có thể được yêu cầu dừng bất kỳ ống thuốc hít trước khi làm CPET.

Tôi có thể hi vọng gì trong quá trình thử nghiệm ?

CPET sẽ  bắt đầu với các xét nghiệm chức năng phổi, bao gồm cả làm hô hấp ký dung và đôi khi là các xét nghiệm bổ sung. Để biết thêm thông tin về hô hấp ký và kiểm tra chức năng phổi, xem tờ thông tin cho bệnh nhân của ATS tại www.thoracic.org.

Sau đó, bạn chuẩn bị cho phần vận động. Nhân viên phòng thí nghiệm sẽ đặt máy để theo dõi tim và nhịp thở trong khi bạn vận động. Bạn sẽ có điện cực đo điện tâm đồ dán trên ngực.

Máy đo huyết áp sẽ buộc quanh cánh tay. Bạn sẽ đeo máy đo oxy theo mạch đập (đo độ bão hòa oxy trong máu) trên ngón tay, hoặc đôi khi trên tai hoặc trán. Bạn ngậm một cái ống hoặc mặt nạ được buộc qua đầu trong lúc bạn làm kiểm tra và thở qua một máy đo lưu lượng. Đây là một thiết bị đo độ sâu của hơi thở và nhịp hô hấp của bạn, ngoài việc đo lượng oxy và carbon dioxide hít vào và thở ra.

Bác sĩ của bạn có thể muốn lấy mẫu khí máu động mạch trước và trong lúc bạn tập thể dục. Điều này có được bằng việc lấy máu ở cổ tay bằng kim nhỏ hoặc đặt ống thông (ống IV) vào động mạch để máu có thể được rút ra trong khi tập thể dục mà không cần đâm kim nhiều lần. Khi điều này được thực hiện, huyết áp được đo trực tiếp từ động mạch và bạn sẽ không cần phải đo huyết áp trên cánh tay của bạn.

Tùy thuộc vào mục tiêu của nghiệm pháp và bất kỳ vấn đề nào về cơ xương của bạn, bác sĩ giám sát của bạn sẽ chọn máy chạy bộ hoặc xe đạp. Sau đó, bạn sẽ được hướng dẫn dựa trên bài tập bạn sắp tiến hành. Trong 2-3 phút đầu tiên, thông tin được thu thập trong khi bạn nghỉ ngơi.

Thời điểm này, bạn sẽ được dặn dò suốt phần còn lại của nghiệm pháp vì điều này có thể làm gián đoạn thông tin được thu thập. Nhân viên sẽ cho bạn biết làm thế nào để báo hiệu nếu bạn gặp vấn đề hoặc cần làm ngưng nghiệm pháp.

Tiếp theo, giai đoạn khởi động sẽ bắt đầu. Đây sẽ là việc đi bộ trên thảm lăn bộ hoặc đạp xe tự do trên xe đạp (không có lực cản trên bàn đạp). Sau 2-3 phút khởi động, phần vận động của Nghiệm pháp sẽ bắt đầu.

Tùy thuộc vào quy trình Nghiệm pháp, bạn có thể đi bộ với tốc độ nhanh hơn hoặc chạy trên máy chạy bộ trong lúc độ nghiêng được tăng lên. Trên xe đạp, lực cản được tăng lên, khiến bạn việc duy trì tốc độ phù hợp.

Mục đích là kiểm tra trở nên ngày càng khó hơn cho đến khi bạn không thể tiếp tục, với toàn bộ thời gian tập thể dục thường kéo dài 8-12 phút. Điều quan trọng là bạn phải nỗ lực hết sức ngay cả khi bạn cảm thấy không thoải mái để tìm ra điều gì có thể làm bạn bị hạn chế khả năng vận động.

Trong quá trình thực hiện, nhân viên giám sát có thể khuyến khích hoặc nhắc nhở những việc bạn cần làm. Khi bạn không thể tiếp tục vì kiệt sức, Nghiệm pháp sẽ kết thúc. Nhưng bạn sẽ tiếp tục đi chậm hoặc đạp xe đạp không tải như một phần của giai đoạn làm nguội. Sau khi hạ nhiệt, bạn sẽ có thể ngồi xuống, uống nước và các thiết bị sẽ được tháo ra.

Bạn có thể được theo dõi trong một khoảng thời gian ngắn. Sau khi làm nghiệm pháp và nếu đặt ống thông động mạch, ống thông sẽ được rút ra và đè lên vết thương trước khi băng lại.

Khi nào có kết quả ?

Trong quá trình kiểm tra, thông tin mô tả phản ứng của tim và phổi của bạn đối với kiểm tra được thu thập liên tục.

Do đó, có một lượng lớn dữ liệu và các thử nghiệm pháp này cần có thời gian để bác sĩ xem xét. Hãy hỏi khi nào bạn có thể có kết quả từ nghiệm pháp này của bạn. Nhân viên chăm sóc sức khỏe của bạn. có thể muốn bạn đến văn phòng để xem xét các kết quả mà bạn đã làm.

Tác giả : Thomas W. DeCato MD, Hans Haverkam PhD, Matthew J. Hegewald MD
Phản biện : Marianna Sockrider MD, DrPH, David Kaminsky MD

Nguồn :

Hội lồng ngực Hoa Kỳ.

www.thoracic.org/patients/

– Xét nghiệm chức năng phổi.

– Xét nghiệm khí máu động mạch

– Oxy xung

Hiệp hội công nghệ hô hấp và sinh lý học, vương quốc Anh. 

http://www.artp.org.uk/en/patient/exercise/ CPET.cfm